Edebi eleştiri, edebi eserlerin felsefi tartışması olup edebi metni anlamak ve metnin ötesine geçmek için çeşitli araçlar ve yöntemler kullanan bir çalışma yöntemidir. Edebi eleştirinin metni okuma felsefesine ve fikrine bağlı olan çeşitli okulları vardır. Marksist edebiyat eleştirisi, edebi eserleri Marksist akımın perspektifinden okuma çalışmaları yürüten bu okullardan biri olarak kabul edilir. Nitekim Marksist eleştiri, edebi eserlerin, ortaya çıktıkları toplumsal kurumların bir yansıması olarak okunması gerektiğine düşünür. Bu açıdan bakıldığında denilebilir ki edebi eser, toplumu geliştirme ve aynı toplum içindeki sınıfsal durumları ortaya koymak için bir araç ve yöntemdir. Hikâye, toplumun bir parçası olan bireyin ruh halini yansıtmak için yazılan edebi bir tür olduğundan ayrıca olayları yoğun ve öz bir şekilde aktarma gücüne sahip olmasından dolayı, Marksist eleştirinin savunucuları için çekici bir edebi tür olmuştur. Bu makalede, Rus yazar Gogol’un “Palto” adlı eseri ile Ürdünlü yazar Kasım Tevfik’in aynı adı taşıyan hikayesi karşılaştırmalı bir yöntem ile ele alınacaktır. Makaleye eleştiri kavramı üzerine kısa bir inceleme ile başlanacak, ardından Marksist eleştiri, tarihçesi, ortaya çıkma sebepleri ve önemli savunucuları hakkında detaylı bilgiler verilmeye çalışılacaktır. Daha sonra, iki hikâye Marksist eleştiri açısından okunacaktır; hikayelerde ele alınan sosyal sorunlar, toplumsal gerçekliği ele alış şekilleri ve her iki hikâyede kullanılan dil ve üslup karşılaştırılacaktır. Bu anlamda benzer ve farklı yönleri çeşitli açılardan analiz edilecektir.
إن النقد الأدبي هو النقاش الفلسفي للمواد الأدبية، وطريقة عمل تعتمد على وسائل وأدوات مختلفة في محاولة لفهم النص الأدبي والغوص في ما وراءه. وللنقد مدارس عدّة كلٌّ حسب الفكرة والفلسفة التي تتبنّاها في قراءتها للنصوص الأدبية. ويُعتبر النقد الماركسي للأدب إحدى هذه المدارس التي عملت على قراءة الأعمال الأدبية من منظار التيار الماركسي. حيث يرى النقد الماركسي أنه يجب قراءة الأعمال الأدبية من منطلق أنها انعكاس للمؤسسات الاجتماعية التي نشأت منها. أي أن النقد الماركسي يهدف إلى التركيز على العلاقة التي تربط بين الأدب والبُنى الاجتماعية الاقتصادية لمجتمع ما والصراعات فيما بينها، فهو يبحث في آلية تجسيد الأعمال الفنيّة/ الأدبية لهذه الصراعات، والأدب بالنسبة لهذا التيار ليس ظاهرة مستقلة متفردة بذاتها؛ بل جزء من البنية المجتمعيّة، أي أن العمل الأدبي وسيلة وأداة للنهوض بالمجتمع وإبراز الحالات الطبقية في مجتمع واحد. ولأن القصة نوع أدبي يُكتب ليعكس واقعاً معيناً لنفسية الفرد الذي هو ابن المجتمع، ولأنها الأكثر قدرة على نقل الحدث بشكل مكثّف ومختصر، فقد كانت نوعاً أدبياً جذّاباً لأنصار النقد الماركسي. وفي هذا المقال سيتم قراءة قصة " المعطف" للكاتب الأردني "قاسم توفيق"، وقصة الكاتب الروسي "غوغول" الذي يحمل نفس الاسم "المعطف"،". حيث تُعتبر قصة المعطف للكاتبين مثالاً بارزاً يمكن تناولهما بعمق من منظور النقد الماركسي، نظراً لتناولهما لمواضيع مثل الفقر، والتهميش، والبحث عن المساواة في المجتمعات التي تشيع فيها الطبقيّة. وسيبدأ المقال ببحث موجز عن مفهوم النقد، ثم التحدّث عن النقد الماركسي. بعد ذلك سيتم قراءة القصتين من وجهة نظر النقد الماركسي، حيث سيتمّ القيام بالمقارنة بين القصتين من ناحية المشاكل الاجتماعية التي تطرّقت لها، وكيفية تناولهما للواقع الاجتماعي، واللغة والأسلوب المستخدم في كلتيهما.
Literary criticism is the philosophical discussion of literary material and an approach based on various tools and methods to understand the literary text and delve into what lies beyond it. Criticism has many schools, each adopting a particular idea and philosophy in its reading of literary texts. Marxist literary criticism is one such school that reads literary works through the lens of Marxist thought. It views literature as a reflection of the social institutions from which it arises, considering literary work as a tool to advance society and highlight class-based conditions within a given community. The short story form, written to mirror specific realities of the individual as a child of society, is especially effective in conveying events in a concise and concentrated manner. This makes it an appealing genre for proponents of Marxist criticism. In this article, the short story "The Overcoat" by the Jordanian writer Qasim Tawfiq and the similarly titled story by the Russian writer Nikolai Gogol will be examined. Both stories serve as striking examples for deep analysis from a Marxist critical perspective, as they tackle themes of poverty, marginalization, and the search for equality within class-divided societies. The article begins with a brief exploration of the concept of criticism, followed by a discussion of Marxist criticism. It then presents a comparative reading of the two stories from a Marxist viewpoint, focusing on the social issues each address, their treatment of social reality, and the language and style used in both. Marxist criticism emphasizes the relationship between literature and the socio-economic structures of a society and the conflicts within them. It examines how artistic and literary works embody these conflicts. From the Marxist perspective, literature is not an independent phenomenon but rather part of the societal structure.
Keywords: Literature, Marxist criticism, social class, equality, The Overcoat.
| Birincil Dil | Arapça |
|---|---|
| Konular | Arap Dili ve Belagatı |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 28 Ekim 2025 |
| Kabul Tarihi | 27 Aralık 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 28 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 28 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 2 Sayı: 2 |
ARÜ İlahiyat Araştırmaları Dergisi; ilahiyat araştırmaları alanına dair araştırma ve tercüme makale, gezi/araştırma notu, kitap edisyon kritiği, kongre veya sempozyum bildiri ve değerlendirmeleri, tez değerlendirmeleri gibi çalışmaları yayınlama ve açık erişim politikasıyla bilim alanına katkı sunmayı amaçlamaktadır.
İlahiyat araştırmaları alanına dair tüm çalışmalar.
• ARÜ İlahiyat Araştırmaları Dergisi; Haziran ve Aralık aylarında yılda iki sayı olarak Ardahan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi tarafından elektronik ortamda yayımlanan, erişime açık uluslararası akademik bir dergidir.
• Dergimiz, Haziran sayısı için 1 Ocak-1 Mayıs, Aralık sayısı için 1 Temmuz-1 Kasım tarihlerinde makale gönderimine açıktır.
• Dergimizde aynı döneme ait bir yazarın birden fazla çalışması değerlendirmeye alınmaz.
• Dergimize gönderilen makaleler, en az 5000 en fazla 10000 kelimeden oluşmalıdır. Makalenin niteliğine göre bu rakam artırılabilir.
• Türkçe ve İngilizce özetler, 150-200 sözcük aralığında olmalıdır.
• Özetlerde ilki ana bilim dalının ismi olacak şekilde en az 3 en fazla 5 anahtar kelime yer almalıdır.
• Ön kontrolden geçirilen çalışmalar, intihal tespit programı ile taranır. İntihal tespit edilen çalışmalar, yayınlanmaz.
• Ayrıca benzerlik oranı, %20’den fazla olan çalışmalar, yayınlanmaz.
• Gönderilen çalışmalar, çift taraflı kör hakemlik değerlendirmesine tabi tutulur. En az iki hakem tarafından kabul edilmeyen çalışmalar, yayınlanmaz.
• Tercüme türünde gelen makalelerin yayınlanabilmesi için diğer makalelerde olduğu gibi aynı işlem süreci uygulanır.
• Yayınlanan tüm makalelere, kalıcı makale tanımlayıcısı olarak DOI atanır.
• Yazar ad soyad ve diğer bilgileri ile makale bilgileri ekteki şablondaki stile uygun olacak şekilde hazırlanmalıdır.
• Kağıt türü, dikey A4 seçilmelidir.
• Sayfa düzeni kenar boşlukları; üst: 3 cm, alt: 3 cm, sol kenar: 3 cm, sağ kenar: 3 cm olmalıdır.
• Türkçe ve İngilizce özetler, Times New Roman 10 punto olacak şekilde ayarlanmalı ve özetler 150-200 sözcük ile sınırlı tutulmalıdır.
• Anahtar kelimelerde ilk sözcük ilgili ana bilim dalını ifade etmelidir.
• Türkçe ve İngilizce makalelerde ana metin Times New Roman 12 punto olacak şekilde ayarlanmalı ve iki yana yaslanmış olmalıdır.
• Arapça makalelerde ana başlıklar 14 punto ve bold şekilde Traditional Arabic yazı formatı kullanılmalıdır.
• Arapça makalelerde ana metin 12 punto Traditional Arabic yazı formatı kullanılmalı ve sağ taraftan başlayacak şekilde iki yana yaslanmış olmalıdır.
• Arapça makalelerde dipnot Traditional Arabic 10 punto olacak şekilde ayarlanmalıdır.
• Dergi ana başlıkları Times New Roman 14 punto ve bold olacak şekilde ayarlanmalıdır. Makalenin gezinti bölmesinde başlıklar görünecek şekilde hazırlanmalıdır.
• Metin için kullanılması gereken ayarlar: (TR&EN)
Hizalama: Yaslanmış
Ana Hat Düzeyi: Gövde Metni ve Soldan sağa
Girinti: sol 0 cm sağ 0 cm
Özel: İlk satır
Değer: 1,25
Aralık: Önce 6 nk Sonra 6 nk
Satır Aralığı: Kat
Konum: 1,25
• Otomatik kaynak gösterme araçlarından Zotero, EndNote, Mendeley kullanılmalıdır.
• Dipnot için kullanılması gereken ayarlar:
Hizalama: Yaslanmış
Ana Hat Düzeyi: Gövde Metni ve Soldan sağa
Girinti: sol 0 cm sağ 0 cm
Özel: Asılı
Değer: 0,4
Aralık: Önce 0 nk Sonra 0 nk
Satır Aralığı: Tek
Konum: Boş
• Kaynakça için kullanılması gereken ayarlar:
Kaynakça, 12 punto ve İsnad 2. Edisyona göre hazırlanmalıdır. Kaynakçanın paragraf düzeni Asılı 1,25 cm olarak ayarlanmalıdır. Aralık önce 6 nk, sonra 6 nk, satır Aralığı TEK olarak ayarlanmalıdır.
Tablolar
• Tablo 1. (Times New Roman, 10 punto, koyu, sola yaslı)
Tablo Adındaki Her Sözcüğün İlk Harfi Büyük (Times New Roman, 10 punto, italik, sola yaslı)
• Tablolarınızın farklı sayfaya geçmesi halinde “Tablo X. Devamı” şeklinde başlık satırı ve bilgi satırınızı tekrardan yeni sayfadaki tablonun en üst iki satırında kullanınız.
• Tablo 1. Devamı (Times New Roman, 10 punto, koyu, sola yaslı)
• Resimler: Yüksek çözünürlüklü olmalı ve resim adlandırmalarında, şekil kurallarına uyulmalıdır.
Türkçe Makale Yazım şablonu: https://dergipark.org.tr/tr/download/journal-file/31085
İngilizce Makale Yazım Şablonu: https://dergipark.org.tr/tr/download/journal-file/31155
Arapça Makale Yazım Şablonu: https://dergipark.org.tr/tr/download/journal-file/31154
• ARÜ İlahiyat Araştırmaları Dergisi, araştırma ve yayın etiği konusunda ulusal ve uluslararası standartlara bağlıdır.
• Dergimiz; Basın Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi’ne uymaktadır. Ayrıca Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ), Open Acsess Scholary Publishers Association (OASPA) ve World Association of Medical Editors (WAME) tarafından yayınlanan Uluslararası Etik Yayıncılık İlkelerini de benimsemiştir.
• Dergimizde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir.
• Dergimiz, yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşımasını beklemektedir.
• Hakemli dergide bir makalenin yayımlanması uyumlu ve saygı duyulan bilgi ağının gelişmesinde gerekli bir temel taşıdır. Bu yazarların ve onları destekleyen enstitülerin çalışmalarının kalitesinin doğrudan yansımasıdır. Hakemli makaleler bilimsel metotları destekler ve şekillendirir. Bu yüzden beklenen etik davranışların standartlarında anlaşmaya varmak yayımlama ile ilgili tüm taraflar, yazar, dergi editörü, hakem ve yayımcı kuruluşlar için önemlidir.
1967 yılında Amasya’nın Gümüşhacıköy ilçesinde doğdu. İlkokuldan sonra İstanbul Fatih’te hafızlık yaptı (1982). Samsun İmam Hatip lisesinden 1989 yılında mezun oldu. Aynı yıl Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesini kazandı. 1993 yılında lisansını tamamladı. Aynı sene Ankara Yenimahalle Müftülüğünde müezzin kayyım olarak memuriyete başladı. 1995 yılında Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde Yüksek lisansa başladı. 1998 yılında hem “Kur’an’da Emr Kelimesi (Semantik ve Etimolojik Tahlil)” adlı tezi ile yüksek lisansı hem de Diyanet İşleri Başkanlığı İstanbul (Haseki) Dini Yüksek İhtisas Kursunu tamamladı. Çorum’un İskilip İlçesine vaiz olarak atandı. 2000 yılında Siirt2in Şirvan ilçesine müftü olarak atandı. 2001-2005 yılları arasında resmi görevle Hollanda’nın Almelo şehrinde imam hatip olarak görev yaptı.2005-2008 yılları arasında Sivas’ın Divriği İlçesinde, 2008-2014 yılları arasında Çorum’un Bayat ilçesinde, 2014-2019 yılları arasında Samsun’un Canik ilçesinde ilçe müftüsü olarak görev yaptı. 2011 yılında Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı Tefsir Bilim Dalı’nda doktoraya başladı. “Siyer, Hadis ve Tefsir Bağlamında Haccın Ahkamı ve Menasiki” adlı tezi ile doktorasını tamamladı. 2019 yılında Ardahan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Tefsir Ana Bilim Dalı’na öğretim üyesi olarak atandı. 2025 yılında Doçent unvanını aldı. Yayınlanmış 5 kitabı, 2 kitap bölümü, 13 akademik makalesi, 4 sempozyum tebliği, ulusal popüler dergilerde de çok sayıda makaleleri bulunmaktadır. Halen İlahiyat Fakültesindeki görevine devam etmektedir. Evli ve dört çocuk babasıdır.
1989 yılında Şanlıurfa’nın Siverek ilçesinde doğan Kalgı, ilkokul öğrenimini Yumrutepe Köyü’nde, ortaokul ve lise öğrenimini ise Siverek’te tamamlamıştır. 2011 yılında Kilis 7 Aralık Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği bölümünden mezun olan Kalgı, 2011-2016 yılları arasında Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı çeşitli okullarda öğretmenlik, 2016-2022 yılları arasında ise farklı okullarda okul yöneticiliği yapmıştır.
Kalgı, 2014 yılında “Lise 1. Sınıf Öğrencilerinin Özsaygı Düzeyleri ile Vandalist Davranışları Sergileme Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi (Şanlıurfa İli Örneği)” başlıklı teziyle Sınıf Eğitimi alanında yüksek lisansını; 2020 yılında ise Çukurova Üniversitesi Din Psikolojisi Anabilim Dalı’nda “Ortaöğretim Öğrencilerinde Dindarlık ile Kişilik Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma (Şanlıurfa Örneği)” başlıklı çalışmasıyla doktorasını tamamlamıştır.
2022 yılında Ardahan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü Din Psikolojisi Anabilim Dalı’na öğretim üyesi olarak atanan Kalgı, 2023 yılında doçent unvanını alarak aynı üniversitede görevine devam etmektedir.
Kalgı, Dindarlık ve Kişilik: Ergenler Üzerine Bir Araştırma (2021) ve Din Değiştirme Olgusu: Müslümanlıktan Hristiyanlığa Geçen Kişiler Üzerine Psiko-Sosyal Bir Araştırma (2023) adlı kitapların yazarıdır. Bunun yanı sıra, din psikolojisi alanında ulusal ve uluslararası hakemli dergilerde yayımlanmış çok sayıda makalesi ve bildirisi bulunmaktadır.
Ayrıca Kalgı, 2021 yılında Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun olarak ikinci lisans eğitimini de tamamlamıştır. Yazar, Fidan Gürez Kalgı ile evli olup İngilizce ve Farsça bilmektedir.