GELENEKSEL TÜRK SANAT MÛSIKÎSİ BESTEKÂRLIĞI’NDA SÖZ-BESTE İLİŞKİSİ

Öz

Söz ve müziğin estetik bileşiminde çok yönlü bir ilişkiler ağı söz konusudur. Sözlü müzik eserlerinde şiir ana kaynaktır. Edebiyatı, sözlü gelenek üzerinde şekillenen bir toplumun müziğinde de sözün ağırlıklı olması kaçınılmazdır. Kültürler, kendilerini doğuran, yaşatan dilin imkânları ile gelişir. Dilin işlenmiş biçimi, o dille üretilen sanat eserlerinde görünür. Bunlardan biri, söze verdiği ağırlık sebebi ile her şeyden önce bir şiir mûsıkîsi olan Türk Sanat Musikisi’dir. Bu musikide söz: biçim, makam usûl/vezin, geçkiler ve ezgi dağılımında etkili olup belirleyici bir role sahiptir. Bu makalede Geleneksel Türk sanat musikisi bestekârlığında sözün, adı geçen yapı unsurları ile ilişkisi araştırılmış, örneklenerek değerlendirilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Geleneksel Türk sanat musikisi bestekârlığı, şiir, güfte, dil, makam, usûl/vezin

Kaynakça

1. Abdülkâdir Merâgî, Câmiü’l- Elhân, Nûruosmanî Ktp. 3644, 11. bâb, 1. fasıl
2. Aksan, Doğan Şiir Dili ve Türk Şiir Dili, Engin Yay. Ankara, 1999
3. Arel, H. Saadettin “Aruz Vezinleri ve Mûsıkî Usûlleri”, Mûsıkî Mec. Haziran,Temmuz,Eylül,1951
4. Dizdaroğlu, Hikmet Halk Şiirinde Türler, TDK Yay. Ankara, 1969
5. Ediboğlu, B. Süha Ünlü Türk Bestekârları, İstanbul,1962
6. Kagan, Moissej Estetik ve Sanat Dersleri, İmge Yay. Ankara, 1999
7. Kaplan, Mehmet Türk Milletinin Kültürel Değerleri, KTB Yay. Ankara 1987
8. Köprülü, M. Fuad “Aruz Maddesi”, İslam Ansiklopedisi, M.E.B.Yay. C.I, İstanbul, 1965

9. Kurbanov, Babek Müziğin Bazı Sanatsal- Estetik Sorunları, Aktif Yay. Erzurum, 2005
10. Önal, Mehmet En Uzun Asrın Hikâyesi, Akçağ Yay. Ankara, 1999
11. Sarısözen, Muzaffer Türk Halk Mûsıkîsi Usûlleri, Ankara, 1962
12. Tanrıkorur, Cinuçen Müzik Kimliğimiz Üzerine Düşünceler, Ötüken Yay. İstanbul,1998
13. Üngör, E. Ruhi Türk Mûsıkîsi Güfteler Ansiklopedisi I-II, İstanbul, 1981