Yıl 2018, Cilt , Sayı 41, Sayfalar 166 - 182 2018-10-24

SOYUT DIŞAVURUMCULUK AKIMININ PERFORMANS SANATA ETKİSİ VE ROL DEĞİŞTİREN BEDEN OLGUSU

Selma TAŞKESEN [1]


Sanat insanlığın tarihiyle birlikte var olan bir olgudur. Dönemden döneme ve toplumdan topluma farklı görünümlerde ortaya çıkmıştır. Gittikçe de yüz değiştirmiş ve yeni yeni boyutlar kazanmıştır. Bu bağlamda sanatın modernleşmesine tarihsel süreç içerisinde  göz gezdirecek olursak 1920’lerden 1950-1960’lara kadar olan süreyi modern sanat etkinliklerinin özgürlesmesi diyebilecegimiz avangart  eğilimlerin  baş  gösterdiği  dönem olarak görmekteyiz. Birer sanatsal  hareket  olarak  nitelendirilen Dadacı etkinlikler ve Gerçeküstücülük ortaya çıkmış değişimler birbirini takip etmiştir. Modern Sanatın hayatımıza girmesiyle sanatta olduğu gibi beden olgusunda da değişimler yaşanmış,  beden aktif olarak sanat etkinliklerine dahil olmuştur. ilk çağlardan bu yana beden sanat için bilinçli ya da bilinçsiz vazgeçilmez bir malzeme olmuş iken çağdaş sanatta  beden, alışagelmiş ‘araç’ olma durumundan, ‘amaç’ olma durumuna geçiş yapmıştır. Son 50 yıldan beri, insan bedeni sanatta amaç olarak kullanılmaya başlamış, bedenin fiziki, duygusal, toplumsal tüm sınırları aşılarak, beden anlatımın nesnesi haline gelmiştir. Bu sınırsızlık duygusu insan bedeninin birebir sanat nesnesi olarak kullanılmasına sebep olmuştur. Bu da performans sanatının ana kaynaklarından birini oluşturmaktadır.

Araştırmada dönemlere göre değişen sanat anlayışının geldiği noktada soyut dışavurumculukla beraber yön değiştiren beden imgesinin nasıl araç olma durumundan amaç olma durumuna geçişini ve performans sanat kavramının içerisinde nasıl ifade biçimi olarak benimsendiğini ortaya koymak amaçlanmıştır. Yöntem olarak literatür taraması modeli kullanılmış, örnek eser incelemesinde ise bedenin aktif olarak yer aldığı sanatsal performans örneklerine yer verilmiştir. Araştırmadan ortaya çıkan bulgular ışığında, sanatın ifadesel biçiminin her dönem sanatında nasıl şekil değiştirdiği ve birbirinden etkilenerek evrimini nasıl tamamladığı ve tüm bu bilinmezlik içerisinde kendini başarı ile ifade edebilmiş olduğu ayrıca bunları da amacına uygun olarak eylemsel bir dil ile aktardıkları sonucuna varılmıştır. 

Soyut Dışavurumculuk, Performans Sanatı, Beden Olgusu
  • Antmen, Ahu, Sanat/Cinsiyet, Iletişim Yayınları, 1. Baskı, Istanbul, 2008
  • Antmen, Ahu, (2009)20.Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar, Sel Yayıncılık, 2.Baskı, Istanbul-Atakan, Nancy, (1998). Arayışlar Resimde ve Heykelde Alternatif Akımlar, Istanbul:YKYAtakan, Nancy, (2008). Sanatta Alternatif Arayışlar, Izmir: Karakalem Kitabevi.Bürger, P.(2003) Avangart Kuramı, çeviren: Erol Özbek, 1. Baskı, İletisim Yayınları,
  • İstanbul.
  • Gombrıch, E.H. (1995). Sanatın Öyküsü, Çev. Erol Erduran-Ömer Erduran, Remzi Kitabevi,16. Basım, Istanbul,. S:602-604.
  • Guılbaut , S,( 2009),New York, Modern Sanat Düşüncesini Nasıl Çaldı,Istanbu, Sel Yayıncılık .
  • Demırkol, V.(2008). Batı Sanatında Modernizm ve Postmodernizm, Istanbul: Evrensel Basım Yayın.Karasar, N. (2011), “Bilimsel Araştırma Yöntemi”.Nobel Yayınları,22. Baskı, S:183Kırazcı, A.(2010). “Bir Nezaket Ekinci Sergisi Bağlamında Performans Sanatına Genel Bakış”, Istanbul, M.Ü. Yayınları, 2010, s:15-21Kuspıt, D. (2010).Sanatın Sonu, çeviri: Yasemin Tezgiden, Metis Yayınları 3.Basım , IstanbulMalraux, A.(2009) Modern Sanat, s.21, 2009.Imge Yayınevi:istanbul.Sanat Dünyamız, (1995) “Avant-garde 1945–1995”, Sanat Dünyamız, Bahar, S.59, s.26Şahiner, Rıfat,(2008) Postmodern Kırılmalar ya da Modernizmin Yapıbozumu, Istanbul, Yeni insan Yayınevi, http://sosyalsavas.org/tag/situasyonizm/ http://tr.wikipedia.org/wiki/S%C3%BCre%C3%A7_sanat%C4%B1 http://tr.wikipedia.org/wiki/Konstr%C3%BCktivizm_%28sanat%29 http://tr.wikipedia.org/wiki/Bauhaus http://tr.wikipedia.org/wiki/Gutai https://prezi.com/5_k6nsby_wf7/untitled-prezi/
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Yazar: Selma TAŞKESEN (Sorumlu Yazar)
Kurum: ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 10 Nisan 2018
Kabul Tarihi : 23 Ekim 2018
Yayımlanma Tarihi : 24 Ekim 2018

APA Taşkesen, S . (2018). SOYUT DIŞAVURUMCULUK AKIMININ PERFORMANS SANATA ETKİSİ VE ROL DEĞİŞTİREN BEDEN OLGUSU . Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi , (41) , 166-182 . DOI: 10.32547/ataunigsed.414197