Araştırma Makalesi

Bireysel Kararların Davranışsal İktisat Açısından Değerlendirilmesi

Cilt: 35 Sayı: 4 15 Ekim 2021
Fehim Bakırcı *, Murat Sarıkaya , Ahsen Bayraktar
PDF İndir
EN TR

Bireysel Kararların Davranışsal İktisat Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Neoklasik ekonominin, kişileri kısıtlı gelir ile maksimum fayda sağlayabilecek kararlar alabilen ve tam bilgiye sahip ‘rasyonel varlıklar’ olarak tanımlaması günümüzde oldukça tartışmalı bir hale gelmiştir. Ekonomi bilimi, insanoğlunun davranışlarının rasyonelliği üzerine temellendirilmiş olmasına rağmen, günümüz piyasa koşullarında yaşanan bireysel tepki mekanizmaları artık bu durumu pek de kabullenir görünmemektedir. İnsan davranışlarının basitçe formüle edilemeyecek kadar karmaşık yapısı ve irrasyonel sonuçlar verebilmesi günümüzde ekonomi teorilerinin gözden geçirilmesini zorunlu kılmıştır. İnsan davranışlarını matematiksel verilere dayanarak teorileştiren geleneksel ekonominin tersine, insanların psikolojilerini ve sosyolojik yapılarını da analizlere dâhil eden ‘davranışsal iktisat’ iktisatçıların kavramsallaştırdıkları dünyalarını değiştirerek kapsamlı bir perspektiften bakabilmeyi sağlamıştır.
Bu çalışma; bireysel kararların davranışsal iktisat perspektifinde nasıl değerlendirilmesi gerektiği ve farklı değerlendirmelerin hangi sonuçları ortaya koyabileceğini açıklamaya çalışmaktadır. Bu amaçla geleneksel iktisatla önemli bir metodolojik farklılığa sahip davranışsal iktisat bakışıyla tüketim, tasarruf ve finansman gibi sıklık derecesi yüksek günlük aktiviteler ele alınmıştır. Çalışma geleneksel ve davranışsal yaklaşımları teorik boyutlu değerlendirerek mukayese etmekte ve literatürdeki örneklerle açıklamaya çalışmaktadır.
İnsanların iç dünyasının ve çevresel olayların kararlarını etkileyebileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Küçük manipülasyonlarla insanların davranışlarını olumlu yönde değiştirmek mümkündür.

Anahtar Kelimeler

Davranışsal İktisat , Rasyonalizm , Bireysel Kararlar

Kaynakça

  1. Referans 1 AKDERE, Ç. ve BÜYÜKBOYACI, M. (2015). “İktisatta Davranışsal Yaklaşımlar”. Devrim Dumludağ, Özge Gökdemir, Levent Neyse, Ester Ruben (Ed.).Davranışsal İktisat ve Sınırlı Rasyonellik Varsayımı (ss.105-137). Ankara: İmge Kitabevi.
  2. Referans 2 AKERLOF, G. A. ve KRANTON, R.E. (2005). “Identity and the Economics of Organizations” Journal of Economic Perspectives, 19(1), 9–32.
  3. Referans 3 AMALDOSS, W. JAİN, S. (2005). Conspicuous Consumption and Sophisticated Thinking. Management Science, 51(10), 1449–1466.
  4. Referans 4 BAKER, H.K., NOFSINGER, J.R. (2002). “Psychological Biases of Investors”, Financial Services Review, 11(2), 97-116.
  5. Referans 5 BALDWIN, R. (2015). Nudge: Three Degrees of Concern, 04.03.2018 tarihinde https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2573334 adresinden alındı.
  6. Referans 6 BALOĞLU, F. (t.y.). “Rasyonalite Ve Ekonomik Sosyoloji", Sosyoloji Konferansları, 26, ss.271-226, 21.04.2018 tarihinde dergipark.gov.tr/download/article-file/101046 adresinden alındı.
  7. Referans 7 BARAK, O., (2006). “Hisse Senedi Piyasalarında Anomaliler Ve Bunları Açıklamak Üzere Geliştirilen Davranışsal Finans Modelleri -İmkb‟ de Bir Uygulama-”, Ankara. Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  8. Referans 8 Bernheim, B. D., Rangel, A. (2016). “Davranışsal İktisat ve Davranışsal İktisadın Uygulamaları”, H. Kamilçelebi (çev. ed.) ve S. Solmaz Macit (çev.) Peter Diamond, Hannu Vartiainen (Ed). Davranışsal Kamu Ekonomisi: Standart Olmayan Karar Mercileri İle Refah ve Politika Analizi (s.7-84). Ankara: Nobel Yayınevi.
  9. Referans 9 BOSTANCI, F., (2003). “Davranışçı Finans”, Sermaye Piyasası Kurulu Denetleme Dairesi Yeterlilik Etüdü, İstanbul, s.1.
  10. Referans 10 BOWMAN, M. (2011). Nudging Effective Climate Policy Design International Journal of Global Energy Issues, 35(4), 242-254.

Kaynak Göster

APA
Bakırcı, F., Sarıkaya, M., & Bayraktar, A. (2021). Bireysel Kararların Davranışsal İktisat Açısından Değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(4), 1223-1244. https://doi.org/10.16951/atauniiibd.820995