TR
EN
Kentsel Yeşil Alanların Mekansal Dağılımlarının Mahalle Ölçeğinde Değerlendirilmesi: Elazığ Kenti Örneği
Öz
Bu çalışma, Elazığ kent merkezinde yeşil alanların mekânsal dağılımını, erişilebilirlik düzeylerini ve ekonomik göstergelerle ilişkisini mahalle ölçeğinde analiz etmektedir. Araştırmada, uzaktan algılama, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve yerinde gözlem yöntemlerinin birlikte kullanıldığı dört aşamalı bir süreç izlenmiştir. (i) Sentinel-2A uydu görüntüleri ve belediye verileriyle yeşil alan sınırları belirlenmiş; (ii) CBS tabanlı buffer analizine dayalı erişilebilirlik değerlendirmesi yapılmıştır. Bu analizlerde, Dünya Sağlık Örgütü (WHO, 2012) ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği (MPYY, 2014) standartlarına göre 300 m ve 500 m yaya erişim mesafeleri tampon bölgeler (buffer zone) oluşturulmuştur. (iii) Yeşil alan yeterliliği, kişi başına düşen yeşil alan miktarı (≥10 m²) ve alan büyüklüğü (≥0,5 ha) ölçütlerine göre değerlendirilmiştir. (iv) Mahalle ölçeğinde arsa rayiç bedelleri analiz edilerek yeşil alan erişimi ile ekonomik değerler arasındaki mekânsal ilişki incelenmiştir. Bulgular, kişi başına düşen yeşil alan miktarının ortalama 10,2 m² ile ulusal standartlara yakın olmasına rağmen, merkez mahallelerde yeşil alan oranının düşük; çevre mahallelerde erişimin daha yüksek olduğunu göstermektedir. Çalışma bulguları, SKA 3, SKA 10, SKA 11 ve SKA 13 hedefleriyle doğrudan ilişkilidir ve orta ölçekli Anadolu kentleri için mekâna özgü bir planlama modeli sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Destekleyen kurum yoktur.
Etik Beyan
Etik kurul onayı gerekmemektedir.
Teşekkür
Teşekkür yoktur.
Kaynakça
- Akkemik, Ü., Alp, M. A., Sevgi, O., & Ekşi, M. (2021). Kentsel yeşil alan hesaplamasında kullanılan bazı terimler üzerine kısa bir değerlendirme ve öneriler. Avrasya Terim Dergisi, 9(3), 51–58. Retrieved January 13, 2026, from https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2022029
- Arshad, H., & Routray, J. (2018). From socioeconomic disparity to environmental injustice: The relationship between housing unit density and community green space in a medium city in Pakistan. Local Environment, 23, 536–548. https://doi.org/10.1080/13549839.2018.1442424
- Astell‐Burt, T., Feng, X., Mavoa, S., Badland, H., & Giles-Corti, B. (2014). Do low-income neighbourhoods have the least green space? A cross-sectional study of Australia’s most populous cities. BMC Public Health, 14, 292. https://doi.org/10.1186/1471-2458-14-292
- Baycan-Levent, T., & Nijkamp, P. (2009). Planning and management of urban green spaces in Europe: Comparative analysis. Journal of Urban Planning and Development, 135(1), 1–12. https://doi.org/10.1061/(ASCE)0733-9488(2009)135:1(1)
- Başgün, Ö. F. (2025). Afet önleme, afet sonrası etkileri azaltma ve afet yönetimi kapsamında kent parklarının ve açık yeşil alanların planlama ve tasarımı: Elazığ örneği (Doctoral dissertation). Atatürk University, Erzurum, Turkey. Retrieved from National Thesis Center (YÖKTEZ)
- Başgün, Ö. F., & Bulut, Y. (2025). Landscape management for disaster-prone cities: disaster resilient park proposal. Journal of Environmental Engineering and Landscape Management, 33(2), 187–206. https://doi.org/10.3846/jeelm.2025.23563
- Bolkaner, M., & Asilsoy, B. (2023). Reinventing the urban neighborhood green index in the context of urban ecology as a conceptual framework in Northern Nicosia, Cyprus. Sustainability, 15, 13880. https://doi.org/10.3390/su151813880
- Chen, Y., Ge, Y., Yang, G., Wu, Z., Du, Y., Mao, F., Liu, S., Xu, R., Qu, Z., Xu, B., & Chang, J. (2022). Inequalities of urban green space area and ecosystem services along urban center–edge gradients. Landscape and Urban Planning, 217, 104266. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2021.104266
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Rekreasyon, Tatil ve Turizm Coğrafyası
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
28 Ocak 2026
Yayımlanma Tarihi
28 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
2 Eylül 2025
Kabul Tarihi
18 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1
APA
Başgün, Ö. F., & Ünal, M. (2026). Kentsel Yeşil Alanların Mekansal Dağılımlarının Mahalle Ölçeğinde Değerlendirilmesi: Elazığ Kenti Örneği. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, 9(1), 275-299. https://doi.org/10.53353/atrss.1775832
AMA
1.Başgün ÖF, Ünal M. Kentsel Yeşil Alanların Mekansal Dağılımlarının Mahalle Ölçeğinde Değerlendirilmesi: Elazığ Kenti Örneği. ATRSS. 2026;9(1):275-299. doi:10.53353/atrss.1775832
Chicago
Başgün, Ömer Faruk, ve Müge Ünal. 2026. “Kentsel Yeşil Alanların Mekansal Dağılımlarının Mahalle Ölçeğinde Değerlendirilmesi: Elazığ Kenti Örneği”. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences 9 (1): 275-99. https://doi.org/10.53353/atrss.1775832.
EndNote
Başgün ÖF, Ünal M (01 Şubat 2026) Kentsel Yeşil Alanların Mekansal Dağılımlarının Mahalle Ölçeğinde Değerlendirilmesi: Elazığ Kenti Örneği. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences 9 1 275–299.
IEEE
[1]Ö. F. Başgün ve M. Ünal, “Kentsel Yeşil Alanların Mekansal Dağılımlarının Mahalle Ölçeğinde Değerlendirilmesi: Elazığ Kenti Örneği”, ATRSS, c. 9, sy 1, ss. 275–299, Şub. 2026, doi: 10.53353/atrss.1775832.
ISNAD
Başgün, Ömer Faruk - Ünal, Müge. “Kentsel Yeşil Alanların Mekansal Dağılımlarının Mahalle Ölçeğinde Değerlendirilmesi: Elazığ Kenti Örneği”. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences 9/1 (01 Şubat 2026): 275-299. https://doi.org/10.53353/atrss.1775832.
JAMA
1.Başgün ÖF, Ünal M. Kentsel Yeşil Alanların Mekansal Dağılımlarının Mahalle Ölçeğinde Değerlendirilmesi: Elazığ Kenti Örneği. ATRSS. 2026;9:275–299.
MLA
Başgün, Ömer Faruk, ve Müge Ünal. “Kentsel Yeşil Alanların Mekansal Dağılımlarının Mahalle Ölçeğinde Değerlendirilmesi: Elazığ Kenti Örneği”. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, c. 9, sy 1, Şubat 2026, ss. 275-99, doi:10.53353/atrss.1775832.
Vancouver
1.Ömer Faruk Başgün, Müge Ünal. Kentsel Yeşil Alanların Mekansal Dağılımlarının Mahalle Ölçeğinde Değerlendirilmesi: Elazığ Kenti Örneği. ATRSS. 01 Şubat 2026;9(1):275-99. doi:10.53353/atrss.1775832