Uzaktan eğitim bağlamında e-hazır olma kavramının irdelenmesi

Öz

E-hazır olma, bir devletin e-dünyaya katılabilme ve e-dünyaya hazır olabilme düzeyini ifade eder. Uzaktan eğitim bağlamında irdelendiğinde ise e-hazır olma, hedeflenen eğitim-öğretim faaliyetlerinin uzaktan eğitimle gerçekleştirebilmesi için hazır olabilmesidir. Türkiye’de e-hazır olmaya ilişkin öğrenci memnuniyetlerini ve hazırbulunuşluluğunu ölçmek amacıyla ölçekler ve e-hazır olma modelleri geliştirilmiştir. Özellikle COVID-19 salgını nedeni ile dünyanın birçok yerinde, temel eğitimden yüksek öğretime kadar birçok seviyede eğitim-öğretim kurumu yüz yüze eğitime ara vermek durumunda kalmıştır. Salgının devam etmesiyle birlikte acil uzaktan öğretime geçmişlerdir. Yaşanan bu durum eğitimden sosyal hayata kadar birçok alanda kurumların e-hazır olma düzeylerini görmelerini sağlamış ve e-hazır olmanın önemini ortaya çıkarmıştır. Türkiye, COVID-19 salgını sürecinde yüz yüze eğitime ara vererek Milli Eğitim Bakanlığı ve Yüksek Öğretim Kurumu bünyesinde acil uzaktan öğretim faaliyetlerini yürütmüştür. Araştırmacılar, alandaki bilimsel çalışmalardan hareketle kurumların e-hazır olma düzeylerini arttırmaya yönelik bazı öneriler getirmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Acil ve uzaktan öğretim
• COVID-19
• e-hazır olma
• uzaktan eğitim

Kaynakça

1. Adnan, M. ve Boz Yaman, B. (2017). Mühendislik öğrencilerinin e-öğrenmeye dair hazırbulunuşluk ve memnuniyet düzeyleri. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education (TURCOMAT), 8 (2), 218-243. DOI: 10.16949/turkbilmat.280165
2. Alsancak Sırakaya, D. ve Yurdugül, H. (2016). Öğretmen adaylarının çevrimiçi öğrenme hazırbulunuşluk düzeylerinin incelenmesi: Ahi Evran Üniversitesi örneği. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD). 17(1):185-200
3. Anadolu Ajansı (2020). MEB Uzaktan Eğitim Süreci. Erişim Tarihi: 12.06.2020. https://www.aa.com.tr/tr/egitim/milli-egitim-bakani-selcuk-uzaktan-egitimin-detaylarini-acikladi/1771319
4. Choucri, N., Maugis, V., Madnick, S. ve Siegel, M. (2003). Global e-readinessfor what?
5. Darab, B., ve Montazer, G. A. (2011). An eclectic model for assessing e-learning readiness in the Iranian universities. Computers & Education, 56(3): 900-910.
6. Gülbahar, Y. (2012). E-Öğrenme ortamlarında katılımcıların hazır bulunuşluk ve memnuniyet düzeylerinin ölçülmesi için ölçek geliştirme çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi. 45(2): 119-137.
7. Hung, M. L. (2016). Teacher readiness for online learning: Scale development and teacher perceptions. Computers & Education, 94, 120-133.
8. Hung, M. L., Chou, C., Chen, C. H., ve Own, Z. Y. (2010). Learner readiness for online learning: Scale development and student perceptions. Computers & Education, 55(3): 1080-1090.

9. IgıGolabal (2020). E-Readiness tanımı. Erişim Tarihi: 24.05.2020. https://www.igi-global.com/dictionary/government-slovene-municipalities/8895
10. Kaur, K. ve Zoraini Wati, A. (2004) An assessment of e-learning readiness at Open University Malaysia. In: International Conference on Computers in Education 2004. 1017-1022.
11. Koçdar, S. (2011). Uzman görüşlerine göre Türkiye’de uzaktan eğitim programlarının akreditasyonu. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Ensititüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir.
12. Korkmaz, Ö., Çakır, R. ve Tan, S. S. (2015). Öğrencilerin e-öğrenmeye hazır bulunuşluk ve memnuniyet düzeylerinin akademik başarıya etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD). 16(3): 219-241
13. Machado, C. (2007). Developing an e‐readiness model for higher education institutions: Results of a focus group study. British Journal of Educational Technology, 38(1), 72-82.
14. McVay M (2000) Developing a Web‐based distance student orientation to enhance student success in an online Bachelor's degree completion program Unpublished practicum report presented to the Ed.D. Program, Nova Southeastern University, Florida
15. MEB. (2019). http://fatihprojesi.meb.gov.tr/index.html#about Erişim tarihi:19.05.2019.
16. MEB (2020a). Uzaktan eğitime geçiş ile ilgili yazı. Erişim tarihi: 10.06.2020. http://bireciksml.meb.k12.tr/icerikler/4-maddelik-idari-izin-genelgesi-yayinlandi_9431254.html
17. MEB (2020b). Sanal sınıfların kullanımına ilişkin yazı. Erişim tarihi: 10.06.2020. http://fethiye.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_04/19120427_Sanal_SYnYf.pdf
18. Naralan, A. (2009). Türkiye’de e-hazırlık ve e-devletleşme. Erişim tarihi: 26.05.2019. https://www.researchgate.net/publication/305043808_TURKIYE'DE_E-HAZIRLIK_VE_E-DEVLETLESME
19. Rektörler Paneli (2020, 18 Mayıs). Erişim adresi: https://www.youtube.com/watch?v=_ieE_2nCZ-g
20. Smith, P. J., Murpy, K. L. ve Mahoney, S. E. (2003). Towards identifying factors underlying readiness for online learning: An exploratory study. Distance Education. 24(1): 57-67, DOI: 10.1080/01587910303043
21. Smith, P. J. (2005). Learning preferences and readiness for online learning. Educational Psychology, 25(1): 3-12, DOI: 10.1080/0144341042000294868
22. Van Rooij, S. W. & Zirkle, K. (2016). Balancing pedagogy, student readiness and accessibility: A case study in collaborative online course development. The Internet and Higher Education, 28, 1-7.
23. Warner, D., Christie, G., & Choy, S. (1998). Readiness of VET clients for flexible delivery including on-line learning. Brisbane: Australian National Training Authority.
24. Wikipedia (2020). Readiness ve E-readiness kavramlarının tanımı. Erişim tarihi: 24.05.2020. https://en.wikipedia.org/wiki/E-readiness
25. Yılmaz, R. (2017). Exploring the role of e-learning readiness on student satisfaction and motivation in flipped classroom. Computers in Human Behavior, 70, 251-260.
26. YÖK. (2019). Yükseköğretimde dijital dönüşüm. Erişim tarihi: 26.05.2019. .https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Haberler/agri-dijital-donusum-tanitim-toplantisi.aspx
27. YÖK. (2020). Yükseköğretim Kurumu Akademik Arama Sayfası. Erişim tarihi: 26.06.2020. https://akademik.yok.gov.tr/AkademikArama/
28. Yurdugül, H. & Demir, Ö. (2016). Öğretmen yetiştiren lisans programlarındaki öğretmen adaylarının e-öğrenmeye hazır bulunuşluklarının incelenmesi: Hacettepe Üniversitesi örneği. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 32(4), 896-915.