Derleme

Mekânsal, Kültürel ve Politik Bağlamda Gıda Coğrafyası

Cilt: 23 Sayı: 2 30 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

Mekânsal, Kültürel ve Politik Bağlamda Gıda Coğrafyası

Öz

Giriş: Gıda coğrafyası, gıdayı yalnızca biyolojik bir gereksinim olarak ele almanın ötesine geçerek, onu üretim, dağıtım, tüketim ve atık süreçlerini kapsayan karmaşık bir sosyo-mekânsal ilişkiler ağı içerisinde inceler. Bu yaklaşım, gıdanın küresel ve yerel bağlamlardaki dönüşümünü anlamak açısından oldukça önemlidir. Gıda sistemleri, günümüz dünyasında iklim değişikliği, kentleşme, sosyal eşitsizlik ve kültürel kimlik gibi birçok kritik meseleyle doğrudan ilişkilidir. Bu çalışma, akademik literatürde görece az incelenmiş olan gıda coğrafyasına mekânsal, kültürel ve politik boyutlarıyla dikkat çekmeyi ve bu alanın çağdaş coğrafi düşünceye katkı potansiyelini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Yöntem: Bu çalışma, gıda sistemlerini kırsal ve kentsel ölçekte coğrafi analiz yoluyla inceleyerek doğal ve beşerî faktörler arasındaki etkileşimi değerlendirmiştir. Nitel araştırma yöntemleriyle alternatif gıda ağları, gıda güvencesi ve gıda adaletinin yerel düzeydeki yansımaları da ele alınmıştır. Bulgular: Araştırmanın bulguları, gıda sistemlerinin doğal çevre ile sosyal yapı arasındaki dinamik ilişkilerle şekillendiğini ortaya koymaktadır. Kırsal alanlarda tarımsal üretim süreçlerinin iklim değişikliği ve arazi kullanımı politikaları ile dönüşüm geçirdiği gözlemlenirken, kentsel alanlarda ise kentsel tarım uygulamaları ve alternatif gıda ağlarının yükselişe geçtiği görülmektedir. Gıda güvencesi ve gıda adaleti gibi kavramlar özellikle düşük gelirli kent sakinleri açısından kritik hale gelmiştir. Ayrıca tüketim alışkanlıklarının kültürel kimlikler, sosyal sınıflar ve mekânsal eşitsizliklerle doğrudan ilişkili olduğu anlaşılmıştır. Sonuç: Gıda coğrafyası, yalnızca tarımsal üretim süreçlerini incelemekle kalmayıp, tüketim biçimleri, kültürel temsiller, toplumsal eşitsizlik ve politik düzenlemeler gibi birçok farklı bileşeni bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmektedir. Bu yönüyle, klasik tarım coğrafyasından ayrılarak çağdaş coğrafi düşünce içerisinde önemli bir yer edinmektedir. Çalışma, gıdanın mekânsal organizasyonunun toplumsal yapıyla nasıl iç içe geçtiğini göstermekte; gıda sistemlerinin sürdürülebilir, adil ve kapsayıcı hale getirilmesine yönelik coğrafi katkıların önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Etik krul onayına gerek duyulan bir çalışma değildir.

Kaynakça

  1. Agyeman, J. & McEntee, J. (2014). Moving the field of food justice forward through the lens of urban political ecology. Geography Compass, 8(3), 211–220. https://doi.org/10.1111/gec3.12122
  2. Akalın, M. (2014). İklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkileri: Bu etkileri gidermeye yönelik uyum ve azaltım stratejileri. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 351–377.
  3. Aliyev, P. (2023). Rusya-Ukrayna savaşı ve Afrika’da gıda güvenliği. Africania, 3(1), 36–50.
  4. Alkon, A. H. & Agyeman, J. (2011). Cultivating food justice: Race, class, and sustainability. Cambridge, MA: MIT Press.
  5. Alkon, A. H. & Guthman, J. (2017a). Introduction. In A. H. Alkon & J. Guthman (Eds.), The new food activism: Opposition, cooperation, and collective action (pp. 1–28). Oakland: University of California Press.
  6. Alkon, A. H. & Guthman, J. (2017b). Conclusion: A new food politics. In A. H. Alkon & J. Guthman (Eds.), The new food activism: Opposition, cooperation, and collective action (pp. 316–324). Oakland: University of California Press.
  7. Aliağaoğlu, A. (2019). Tarihsel süreçte Dünya’da ve Türkiye’de tarım coğrafyası alanındaki çalışmalar. Coğrafi Bilimler Dergisi / Turkish Journal of Geographical Sciences, 17(2), 367–383. https://doi.org/10.33688/aucbd.593693
  8. Allen, P., FitzSimmons, M., Goodman, M., Warner, K. (2003). Shifting plates in the agrifood landscape: The tectonics of alternative agrifood initiatives in California. Journal of Rural Studies, 19(1), 61–75.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevresel Coğrafya, Sosyal Coğrafya

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

3 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

19 Haziran 2025

Kabul Tarihi

29 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 23 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bahtiyar Karadeniz, C. (2025). Mekânsal, Kültürel ve Politik Bağlamda Gıda Coğrafyası. Coğrafi Bilimler Dergisi, 23(2), 734-772. https://doi.org/10.33688/aucbd.1722861
AMA
1.Bahtiyar Karadeniz C. Mekânsal, Kültürel ve Politik Bağlamda Gıda Coğrafyası. CBD. 2025;23(2):734-772. doi:10.33688/aucbd.1722861
Chicago
Bahtiyar Karadeniz, Cemile. 2025. “Mekânsal, Kültürel ve Politik Bağlamda Gıda Coğrafyası”. Coğrafi Bilimler Dergisi 23 (2): 734-72. https://doi.org/10.33688/aucbd.1722861.
EndNote
Bahtiyar Karadeniz C (01 Ekim 2025) Mekânsal, Kültürel ve Politik Bağlamda Gıda Coğrafyası. Coğrafi Bilimler Dergisi 23 2 734–772.
IEEE
[1]C. Bahtiyar Karadeniz, “Mekânsal, Kültürel ve Politik Bağlamda Gıda Coğrafyası”, CBD, c. 23, sy 2, ss. 734–772, Eki. 2025, doi: 10.33688/aucbd.1722861.
ISNAD
Bahtiyar Karadeniz, Cemile. “Mekânsal, Kültürel ve Politik Bağlamda Gıda Coğrafyası”. Coğrafi Bilimler Dergisi 23/2 (01 Ekim 2025): 734-772. https://doi.org/10.33688/aucbd.1722861.
JAMA
1.Bahtiyar Karadeniz C. Mekânsal, Kültürel ve Politik Bağlamda Gıda Coğrafyası. CBD. 2025;23:734–772.
MLA
Bahtiyar Karadeniz, Cemile. “Mekânsal, Kültürel ve Politik Bağlamda Gıda Coğrafyası”. Coğrafi Bilimler Dergisi, c. 23, sy 2, Ekim 2025, ss. 734-72, doi:10.33688/aucbd.1722861.
Vancouver
1.Cemile Bahtiyar Karadeniz. Mekânsal, Kültürel ve Politik Bağlamda Gıda Coğrafyası. CBD. 01 Ekim 2025;23(2):734-72. doi:10.33688/aucbd.1722861

Coğrafi Bilimler Dergisi Creative Commons Attribution-NonCommercial-Non-Derivatives 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) altında lisanslanmıştır.

The Turkish Journal of Geographical Sciences is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-No-Derivatives 4.0 International License (CC BY-NC-ND 4.0).by-nc-nd.svg