Psikolojik Testlerde Genişletilmiş Likert Tipi Ölçek İle Klasik Likert Tipi Ölçeklerin Psikometrik Özelliklerinin Karşılaştırılması

Öz

Bu çalışmada klasik likert tipi ölçekle alan yazında yeni geliştirilen genişletilmiş alternatif likert tipi ölçeklerin psikometrik özelliklerinin; farklı ölçek alma durumlarına bağlı toplam puanlarda ve cevaplama sürelerindeki farklılaşmayı ve genişletilmiş-alternatif formun çocuk ve ergen grupları için psikometrik özelliklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Karma modellerden açıklayıcı desende tasarlanan çalışmada, nicel veriler toplanıp analiz edilmiş daha sonra nicel verileri açıklamak ve ayrıntılı olarak incelemek için nitel veriler toplanmış ve analiz edilmiştir. Çalışmada amaçlı örnekleme ve kolay erişilebilir örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Çalışma grubunu Gaziantep ve Kilis ilinden 2023-2024 eğitim-öğretim yılı ilkokul ve ortaokul öğrencileri oluşturmaktadır. Nicel verilerin toplanmasında 892 öğrenci ve nitel görüşmeler için 20 öğrenci çalışmaya katılmıştır. Araştırmada Wren ve Benson (2005) tarafından çocuklar için geliştirilen sınav kaygısı ölçeği; ülkemizde Aydın ve Bulgan (2017) tarafından uyarlanan ‘Çocuklar İçin Sınav Kaygısı Ölçeği (ÇSKÖ) kullanılmıştır. ÇSKÖ, çalışmanın amacı doğrultusunda dil bilgisi, psikoloji, ölçme ve değerlendirme alanında uzman kişilerden; 8-12 yaş aralığındaki öğrencilerden sesli düşünme yöntemiyle alınan görüşler doğrultusunda genişletilmiş forma dönüştürülmüştür. Çalışmanın sınırlılıkları çerçevesinde her bir ölçek formunun geçerlilik kanıtları doğrulayıcı faktör analiziyle incelenmiş olup formların geçerli olduğu; Cronbach alfa yöntemiyle de güvenirlik kanıtları incelenmiş olup formların güvenilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Formlara ait geçerlilik ve güvenirlik kanıtları arasında manidar fark olmadığı görülmüştür. Cevaplayıcıların cevaplama sürelerinin, ölçeği alma durumlarına göre farklılaşıp farklılaşmadığı bağımsız gruplar t testiyle incelenmiş manidar fark olduğu görülmüştür. Cevaplayıcıların toplam puanlarının ölçeği alma durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiş olup aynı gruptan alınan toplam puanların ölçek alma durumlarına göre formlar arasındaki farkın manidar olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• likert tipi ölçek
• genişletilmiş-alternatif likert tipi ölçek
• güvenirlik kestirimleri
• geçerlilik kanıtları
• sesli düşünme

Destekleyen Kurum

Bu makale, Seda Gözlügöl’ ün, Prof. Dr. Seher Yalçın Danışmanlığında Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsünde 2024 yılında tamamlanan Psikolojik Testlerde Genişletilmiş Likert Tipi Ölçek İle Klasik Likert Tipi Ölçeklerin Psikometrik Özelliklerinin Karşılaştırılması başlıklı Yüksek Lisans tezinden üretilmiştir (Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, 2024).

Etik Beyan

Bu çalışma, Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Etik Kurul Başkanlığı'nın 8543427050.04.04/990660 sayılı yazısı ve Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı E-49614598-605.01-87840915 sayılı yazısıyla etik açıdan uygun bulunmuştur.

Teşekkür

Lisansüstü eğitimime başladığım an itibariyle alanımda kendimi geliştirmemi sağlayan, akademik hayat yolculuğumda bana ışık tutan, takıldığım her noktada beni aydınlatan, eksiklerimi fark eden bana yeni yollar sunan ve tüm eğitim yıllarında olduğu gibi çalışma boyunca ilgisini esirgemeyen, desteğini, değerli bilgilerini, sabrını ve deneyimini en önemlisi de güvenini esirgemeyen değerli danışmanım Doç. Dr. Seher Yalçın’a tüm samimiyetimle teşekkürlerimi sunarım.

Comparison of the Psychometric Properties of Extended Likert-Type Scales and Classic Likert-Type Scales in Psychological Tests

Öz

This study aims to compare the psychometric properties of the newly developed extended alternative Likert-type scales in the literature with the classic Likert-type scale; to examine the differences in total scores and response times based on different scale administration conditions; and to compare the psychometric properties of the extended-alternative form for child and adolescent groups. Designed as an explanatory model using mixed methods, the study collected and analyzed quantitative data, followed by the collection and analysis of qualitative data to explain and examine the quantitative data in detail. Purposeful sampling and convenience sampling methods were used in the study. The study group consisted of elementary and middle school students from Gaziantep and Kilis provinces during the 2023-2024 academic year. A total of 892 students participated in the collection of quantitative data, and 20 students participated in qualitative interviews. The test anxiety scale developed for children by Wren and Benson (2005) and adapted in Turkey by Aydın and Bulgan (2017) as the ‘Test Anxiety Scale for Children (ÇSKÖ)’ was used in the study. In line with the aim of the study, the CASEQ was expanded based on the opinions of experts in the fields of linguistics, psychology, measurement, and evaluation, as well as the opinions of students aged 8-12, obtained through the think-aloud method. Within the limitations of the study, the validity evidence of each scale form was examined using confirmatory factor analysis, and it was concluded that the forms were valid. The reliability evidence was also examined using Cronbach's alpha method, and it was concluded that the forms were reliable. No significant difference was found between the validity and reliability evidence of the forms. The respondents' response times were examined with an independent groups t-test to see if they differed according to their scale-taking status, and a significant difference was found. The respondents' total scores were examined to see if they differed according to their scale-taking status, and it was found that the difference between the forms in terms of the total scores obtained from the same group was significant.

Anahtar Kelimeler

• likert-type scale
• extended-alternative likert-type scale
• reliability estimates
• validity evidence
• thinking aloud

Destekleyen Kurum

This article is derived from Seda Gözlügöl's Master's thesis titled “Comparison of the Psychometric Properties of Extended Likert-Type Scales and Classical Likert-Type Scales in Psychological Tests,” completed in 2024 at the Institute of Educational Sciences, Ankara University, under the supervision of Prof. Dr. Seher Yalçın. (Ankara University, Institute of Educational Sciences, 2024).

Etik Beyan

This study has been deemed ethically acceptable by the Ethics Committee of Ankara University Rectorate, as per its letter numbered 8543427050.04.04/990660, and by the Ministry of National Education Strategy Development Directorate, as per its letter numbered E-49614598-605.01-87840915.

Teşekkür

From the moment I began my graduate studies, you have been the guiding light on my academic journey, helping me develop in my field. who has enlightened me at every point where I got stuck, who has identified my shortcomings and offered me new paths, and who, as throughout all my years of education, has never withheld her interest, support, valuable knowledge, patience, and experience, and most importantly, her trust. I sincerely thank my valuable advisor, Associate Professor Seher Yalçın.

Kaynakça

1. Akhun, İ. (1984). İki korelasyon katsayısı arasındaki manidarlığın test edilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17, 1-7.
2. Alan, Ü. (2019). The Effect of the Number of Response Categories on the Psychometric Properties of Likert-Type Scales Used with Children. Hacettepe University Master's Thesis, Ankara.
3. Aydın, U., Bulgan, G. (2017). Turkish Adaptation of the Test Anxiety Scale for Children: Validity and Reliability Study. Elementary Education Online Journal, 16(2),887-899.
4. Başaran, A. (1997). Guide to Preparing Likert-Type Scales. Ankara: Turkish Psychological Association Publications.
5. Borgers, N., & Hox, J. J. (2001). Item nonresponse in questionnaire research with children. Journal of Official Statistics, 17(2), 321–335.
6. Börkan, B., Öztemür, G., Yılmaz, O., Çetintaş, Ş., Gülcan, B., Özcan, M. (2017). Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde Psikolojik Test Uygulama Süreçleri. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 7(48).
7. Cansız, R. (2007). Psychological Tests Used in Social Psychiatry. Ankara University, Master's Thesis, Ankara, Türkiye.
8. Cohen, R. J., & Swerdlik, M. E., (2018). Psychological testing and assessment: An introduction to tests & measurement (9th ed.). New York: McGraw Hill.

9. Gökdemir, F., & Yılmaz, T. (2023). Using, Modifying, Adapting, and Developing Likert-Type Scales. Journal of Nursology, 26(2),148-160.
10. Hills, P., & Argyle, M. (2002). The Oxford Happiness Questionnaire: a compact scale for the measurement of psychological well-being. Personality and individual differences Journal, 33(7),1073-1082.
11. Joshi, A., Kale, S., Chandel, S., & Pal, D.K. (2015). Likert Scale: Explored and Explained. British Journal of Applied Science and Technology, 7(4),396-403.
12. Kam, C.C.S., Cheng, E. H., & Cui, T. (2024). Measuring Self-Esteem with Expanded Format in a Fraction of Time: ESE-S and ESE-US. Journal of Personality Assessment, 1-12.
13. Kutanis, R., & Elçi, M. (2006). The Compatibility of Psychotechnical Tests with Each Other and Individual Characteristics: A Validity Analysis. Journal of Academic Studies, 1(2),111-127.
14. Royeen, C. B. (1985). Adaptation of Likert scaling for use with children. The Occupational Therapy Journal of Research, 5(1), 59-69.
15. Şahin, D. B., & Gülleroğlu, H. D. (2013). An Examination of the Psychometric Properties of Scales Created Using Different Item Analysis Techniques for Item Selection in Likert-Type Scales. Asian Journal of Education, 1(2),18-28.
16. Turan, I., Şimşek, Ü., & Aslan, H. (2015). The Use and Analysis of the Likert Scale and Likert-Type Questions in Educational Research. Sakarya University Journal of Education, 30(186),186-203.
17. Tülübaş, G. (2009). Determining Cut-off Scores in Psychological Tests Using the Angoff and Delineation Group Methods. Hacettepe University Master's Thesis, Ankara.
18. Uyumaz, G., & Çokluk, Ö. (2016). Examining Item Ordering and Rating Differences in Likert-Type Scales in Terms of Psychometric Properties and Respondent Attitudes. Journal of Theoretical Educational Science/Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 9(3).
19. Wren, D. G., & Benson, J. (2004). Measuring Test Anxiety In Children: Scale Development and Internal Construct Validation. Anxiety, Stress & Coping, 17(3), 227-240.
20. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Seçkin Yayıncılık.
21. Zhang, X., & Savalei, V. (2016). Improving the factor structure of psychological scales: The expanded format as an alternative to the Likert scale format. Educational and Psychological Measurement, 76(3),357-386
22. Zhang, X., Tse, W. W. Y., & Savalei, V. (2019). Improved properties of the big five inventory and the Rosenberg self-esteem scale in the expanded format relative to the Likert format. Frontiers in Psychology, 10, 1286.
23. Zhang, X., Zhou, L., & Savalei, V. (2023). Comparing the psychometric properties of a scale across three Likert and three alternative formats: An application to the Rosenberg Self-Esteem Scale. Educational and Psychological Measurement, 83(4),649-683.