ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI
Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi (AÜEBF) tarafından yayınlanan bilimsel ve hakemli bir dergidir. AÜEBFD, araştırma ve yayın etiği konusunda ulusal ve uluslararası standartlara bağlıdır ve etik standartları en yüksek düzeyde gözetir. Yayıncılık faaliyetlerimiz, Committee on Publication Ethics (COPE), ve Directory of Open Access Journals (DOAJ) tarafından yayınlanan Uluslararası Etik Yayımcılık İlkeleri doğrultusunda şekillendirilmiştir. Ayrıca dergimiz, Basın Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi’ne uymaktadır.
Bu ilkeler dikkate alınarak hazırlanan aşağıdaki yönerge yazarlar, hakemler, editörler ve okuyucular başta olmak üzere tüm paydaşlar için bağlayıcı bir etik politika metnidir. Bu etik politika metni yılda en az bir kez editör kurulu tarafından gözden geçirilir; ulusal ve uluslararası yayıncılıkta yaşanan gelişmeler doğrultusunda güncellenir.
1. ETİK İLKELER
1.1. Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler
AÜEBFD, bilimsel bilginin güvenilirliği ve akademik saygınlığın korunması adına, tüm yayın süreçlerinde şeffaflık, tarafsızlık ve akademik dürüstlüğü esas alır. Derginin tüm yayın süreçleri, ulusal ve uluslararası yayın etiği standartlarına uygun şekilde, akademik dürüstlük ve bilimsel sorumluluk ilkeleri çerçevesinde yürütülmektedir. Bu doğrultuda aşağıda sıralanan bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırı eylemler kesinlikle kabul edilmez.
İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek.
Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak.
Çarpıtma: Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek.
Tekrar yayım: Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak.
Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak.
Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek.
Diğer etik ihlal türleri şunlardır:
a) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
b) Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
c) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak,
ç) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
d) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak etik ihlal isnadında bulunmak,
e) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan elde edilen verileri yayımlamak,
f) Araştırmacılar ve yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlüğüne uymamak,
g) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korunmasını sağlamamak,
h) Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak,
Araştırma Etiği İlkeleri
• Araştırmaların planlanması, metodolojik kurgusunun oluşturulması, etik açıdan değerlendirilmesi ve uygulama süreçlerinin yürütülmesinde bilimsel dürüstlük, bütünlük, kalite ve şeffaflık temel ilkeler olarak benimsenmelidir. Araştırma sürecinin her aşaması kayıt altına alınmalı ve gerektiğinde denetime açık olmalıdır.
• Araştırma ekibi ile katılımcılar, çalışmanın amacı, kapsamı, yöntemi, veri toplama araçları, verilerin nasıl analiz edileceği ve elde edilen bulguların olası kullanım alanları hakkında açık ve anlaşılır şekilde bilgilendirilmelidir. Katılımcılara araştırmaya katılımın gerektirdiği yükümlülükler, olası riskler ve beklenen katkılar net biçimde açıklanmalıdır.
• Katılımcılardan elde edilen kişisel veriler gizli tutulmalı; kimlik bilgilerinin ifşa edilmesini önleyecek teknik ve idari tedbirler alınmalıdır. Anonimlik ve mahremiyet ilkeleri gözetilmeli; veri koruma mevzuatına (örneğin kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemelere) uygun hareket edilmelidir. Araştırma tasarımı, katılımcıların özerkliğini, insan onurunu ve temel haklarını koruyacak şekilde yapılandırılmalıdır.
• Araştırmaya katılım tamamen gönüllülük esasına dayanmalıdır. Katılımcılar herhangi bir baskı, yönlendirme ya da çıkar beklentisi altında bırakılmamalıdır. Katılımcılar istedikleri aşamada herhangi bir yaptırımla karşılaşmadan çalışmadan çekilme hakkına sahip olmalıdır.
• Araştırma sürecinde katılımcıların fiziksel, psikolojik, sosyal veya ekonomik açıdan zarar görmemesi için gerekli tüm önlemler alınmalıdır. Risk analizi yapılmalı ve olası zararlar en aza indirilecek şekilde araştırma planlanmalıdır. Çocuklar, kısıtlı bireyler veya zihinsel yeterliliği sınırlı kişiler söz konusu olduğunda, yasal temsilcilerinden izin alınmalı ve ilgili etik kurul onayları sağlanmalıdır.
• Araştırmacılar bilimsel bağımsızlıklarını korumalı ve çalışmanın tasarımını, analizini veya sonuçlarını etkileyebilecek her türlü çıkar çatışmasını açıkça beyan etmelidir. Finansal destek, sponsorluk veya kurumsal bağlantılar şeffaf biçimde belirtilmelidir.
• Araştırma herhangi bir kamu kurumu, özel kuruluş veya üniversite bünyesinde yürütülecekse, ilgili kurumdan resmi izin alınmalı ve gerekiyorsa etik kurul onayı temin edilmelidir.
1.2. Yayın Etiğine Aykırı Eylemlere İlişkin Müdahale Politikası
AÜEBFD, yayın etiği ihlallerine karşı sıfır tolerans politikası uygular. Yayın sürecinin her aşamasında (ön kontrol, değerlendirme, erken görünüm, yayımlanma sonrası) etik dışı durumların tespiti veya bildirimi halinde aşağıdaki ilkeler doğrultusunda hareket edilir:
• AÜEBFD'de editörler, hakemler, yazarlar ile ilgili etik ilkelere uymayan bir davranışla ya da değerlendirme sürecindeki, erken görünümdeki veya yayımlanmış bir makaleyle ilgili etik olmayan bir durumla karşılaşıldığında ebfd@ankara.edu.tr adresine ileti yoluyla bildirilmesi gerekir.
• Makalenin yayın süreci derhal durdurulur. Yayın sonrasında etik dışı şüpheler olması durumunda, düzeltme ya da geri çekme işlemleri dışında “editöryal uyarı” (Expression of Concern) yayımlanabilir.
• Makale yayımlanmışsa, düzeltme/geri çekme işlemi uygulanır.
• Yazar(lar)ın bağlı olduğu kuruma resmi bildirim yapılır.
• Bu kapsamdaki şikâyetlerle ilgili COPE İlkelerinde (1,2,3,4,5,6,7,8) belirtilen prosedür uygulanır.
1.3. Veri Güvenliğinin ve Şeffaflığının Sağlanmasına İlişkin Politika
AÜEBFD, başvuru aşamasından yayım sonrasına kadar tüm süreçlerde makalelerin içerdiği her türlü veride şeffaflık, doğrulanabilirlik ve bilimsel dürüstlük ilkelerini esas alır. Dergi, tüm veri kaynaklarının etik standartlara uygunluğunu sağlamaktan sorumludur. Bu çerçevede aşağıdaki ilkeler benimsenmiştir:
• İntihal ve Benzerlik Kontrolü: Tüm makaleler, ön inceleme aşamasında uluslararası kabul gören intihal tespit yazılımları (ör. iThenticate, Turnitin) ile taranır. Benzerlik oranı, tamamı bir ya da iki kaynaktan olmamak üzere %10’a kadar kabul edilir. %10-15 arası benzerlik tespit edildiğinde düzeltme istenir. %15’in üzeri benzerlik oranı olan çalışmalar reddedilir. Editörler yüksek benzerlik oranına ek olarak metin içeriği bağlamında da özgünlük incelemesi yapar. Tezlerden türetilen yayınlarla ilgili detaylı politika için bkz: Tez Türevi Yayınlara İlişkin Etik İlkeler.
• Veri Denetimi ve Doğrulama: Gönderilen her makale, veri tutarlılığı ve yöntem uygunluğu açısından editörler tarafından dikkatle incelenir. Veri kümesinin araştırma etiğine uygun şekilde elde edilmediğine dair bulgular tespit edilirse, çalışma değerlendirmeye alınmadan reddedilir. Gerektiğinde, yazarlardan analiz sürecine ilişkin ham veri, kod ve çıktı dosyaları talep edilebilir.
• Manipülasyon, Uydurma ve Çarpıtma: Şu durumlar ciddi bilimsel suiistimal kapsamında değerlendirilir: Uydurma veri üretimi, var olan verilerin kasıtlı olarak değiştirilmesi, bulguların yönlendirilmesi amacıyla manipülasyon yapılması ve verilerin yalnızca pozitif sonuçlara odaklanacak şekilde seçilmesi. Bu tür suiistimaller tespit edildiğinde; öncelikle yayın süreci derhal durdurulur. Makale yazarı(lar)ının görev yaptıkları kurum resmi yollarla bilgilendirilir. Makaleye ilişkin tüm kayıtlar arşivlenir.
• Açık Veri ve Paylaşım İlkesi: AÜEBFD, açık bilim anlayışı kapsamında, veri setlerinin erişilebilirliğini teşvik eder. Araştırmalarda kullanılan veri, ölçek, anket ve diğer materyallerin etik izinleri açıkça belgelenmelidir. Başkalarının hazırladığı ölçek/fotoğraf/görsel/dokümanların kullanımı için yazılı izin alınmalı, bu izinler gerektiğinde editöryal incelemeye sunulmalıdır.
• Etik Denetim ve Geribildirim: Şüpheli veriler içeren makalelerde, dergi gerekli gördüğü takdirde metodoloji ve veri doğruluğu hakkında bağımsız istatistikçi görüşü talep edebilir.
• Şeffaflık: Yazar(lar), araştırma verilerinin doğruluğunu belgelemekle yükümlüdür.
1.4. Yayın Etiği Uygulamaları ve Denetim Protokolleri
İntihal Eylem Planı
Dergimize gönderilen veya yayımlanan bir makalede intihal tespit edilmesi durumunda dergimiz COPE ilkeleri doğrultusunda (Plagiarism in a submitted manuscript - Plagiarism in a published article) hareket eder.
Tez Türevi Yayınlara İlişkin Etik İlkeler
Dergimize gönderilen tüm tez türevi çalışmalarda yukarıdaki kurallara uyulması zorunludur. Editörler Kurulu, bu kurallara uygun olmayan başvuruları süreç dışı bırakma hakkını saklı tutar.
• Beyan zorunluluğu: Makalenin, bir yüksek lisans veya doktora tezinden türetildiği açık ve şeffaf biçimde belirtilmelidir. Bu bilgi makale sonunda Teşekkür ya da Notlar kısmında yer almalıdır (örnek ifade: “Bu çalışma, yazarın XXX başlıklı doktora tezinden türetilmiştir.”).
• Özgünleştirme: Tezden doğrudan kopyalama yapılmamalı; makalenin tüm bölümleri (özellikle giriş, alan yazın, sonuç, tartışma ve öneriler) özgünleştirilerek yeniden yazılmalıdır. Tezle yüksek düzeyde metinsel örtüşme içeren başvurular, benzerlik denetimi sonucuna göre reddedilebilir.
• Benzerlik denetimi: Tez tabanlı makalelerde benzerlik oranı, derginin genel yayın ilkeleri doğrultusunda değerlendirilir.
• Erişim beyanı: Eğer ilgili tez YÖK Tez Merkezi gibi açık erişimli bir platformda yer alıyorsa, bu durum da ayrıca belirtilmelidir. Yazar(lar), editöryal sürecin sağlıklı ilerlemesi için tez erişim durumu hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Etik Kurul İzni
Dergimiz, etik kurul izni gerektiren tüm bilim dallarındaki çalışmalarda, ilgili etik kurul kararı alınmış olmasını şart koşmaktadır. Bu kapsamda, etik kurul izniyle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve karar numarası) makale metninde açıkça belirtilmelidir.
Ulakbim TR Dizin’in 2020 yılından itibaren uygulamaya koyduğu düzenlemeler doğrultusunda, etik kurul izni bulunmayan çalışmalar dergimizde değerlendirmeye alınmamaktadır.
Etik Kurul İzni Gerektiren Araştırmalar
Dergimizde, etik kurul izni gerektiren araştırmalar aşağıdaki çalışmaları kapsamaktadır:
• Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem ve görüşme teknikleri gibi yöntemlerle katılımcılardan veri toplanmasını içeren nitel veya nicel yaklaşımlarla yürütülen tüm araştırmalar,
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde retrospektif çalışmalar.
Bu tür çalışmaların değerlendirmeye alınabilmesi için ilgili etik kurul izinlerinin alınmış olması ve bu izinlerin makale metninde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
Kişisel Bilgilerin Korunması
Dergimize gönderilen tüm kişisel veriler, yasal düzenlemelere ve etik kurallara uygun bir şekilde korunmaktadır.
Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması
Dergimiz, yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür.
Çıkar çatışmaları
Dergimiz; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder. Dergimiz, olası çıkar çatışmalarına ilişkin COPE ilkeleri (1,2) doğrultusunda hareket eder.
Yazar Değişikliği
Yalnızca makale kabul edilmeden önce işleme alınır. Yazarlar, makalelerini göndermeden önce yazarların listesini ve sırasını dikkatlice gözden geçirmeleri ve orijinal gönderim sırasında kesin yazar listesini sağlamaları gerekir. Dergimiz, ilgili değişikliklere ilişkin COPE ilkeleri (1,2,3,4,5) doğrultusunda hareket eder.
Yapay Zeka (YZ) Kullanımı
1. Dergimiz, YZ destekli teknolojilerin araştırma süreçlerine sınırlı destek sağlayabileceğini kabul eder. Ancak bilimsel içeriğin doğruluğu, bütünlüğü ve etik uygunluğu yalnızca insan yazarların sorumluluğundadır. YZ araçları yazar olarak kabul edilmez.
2. Yazar(lar), üretken yapay zekâ araçlarını kullandıkları takdirde, kullanımın kapsamını aşağıdaki ilkeler doğrultusunda beyan etmekle yükümlüdür.
3. YZ araçları kullanılan her çalışmada, kullanımın türü ve kapsamı açıkça belirtilmelidir.
4. YZ araçları, bilimsel sorumluluk üstlenemediği için yazar olarak listelenemez. Ancak içerik üretiminde anlamlı katkısı varsa, erişim tarihi ve sürüm bilgisiyle birlikte kaynakça bölümünde şu formatta belirtilmesi önerilir: OpenAI. (2025). ChatGPT (May 2025 version). https://chat.openai.com
5. Yazar(lar), üretken yapay zekâ araçlarını kullandıkları takdirde, YZ Kullanım Beyanı Formu’nu doldurarak sisteme eklemelidir. YZ Kullanım Beyanı Formuna ulaşmak için tıklayınız.
6. Dergimiz, yapay zekâ kullanımına dair etik ihlallerde (örneğin AI çıktısının özgün gibi sunulması, sahte veri üretimi vb.) COPE yönergelerine uygun şekilde işlem yürütür. Gerekli durumlarda makale reddi, geri çekme ya da yazar bildirimleri gündeme getirilebilir.
İzin Verilen Kullanım Türleri:
• Dil ve yazım düzeltmesi
• Özet çıkarımı ve yapısal öneriler
• Başlık ve alt başlık önerileri
• Literatür taraması için anahtar kavramların belirlenmesi
İzin Verilmeyen Kullanım Türleri:
• YZ tarafından otomatik üretilmiş (hipotez oluşturma, deneysel ya da kuramsal çerçeve vb.) özgün metinlerin doğrudan kullanımı
• YZ aracılığıyla yazılmış tartışma, bulgu ya da yorum bölümleri
• YZ kullanılarak manipüle edilmiş ya da sahte veri üretimi
• YZ araçlarının oluşturduğu görsellerin özgün içerik gibi sunulması
İtiraz ve Şikâyetler
Dergimize gönderilen çalışmalarda, editöryal kararlar, hakem süreci veya etik ilkelere ilişkin herhangi bir şikâyet ya da itiraz olması durumunda, yazar(lar) veya diğer paydaşlar ebfd@ankara.edu.tr adresine yazılı olarak başvurabilir. Tüm şikâyetler şeffaf, tarafsız ve belgelenebilir biçimde değerlendirilir. Şikâyet süreci gizlilik içinde yürütülür ve başvuru sahibine yazılı dönüş yapılır.
Karara itiraz etmek için ya da karar süreçlerine ilişkin şikâyetler konusunda, aşağıdaki hususların yerine getirilmesi gerekmektedir:
• Derginin ve editörün eposta adresine bir itiraz/şikâyet mektubu gönderilmesi.
• İtirazın gerekçesinin açık ve ayrıntılı bir şekilde açıklanması.
• Ret kararına katkıda bulunan editörün ve/veya hakemlerin yorumlarına özel yanıtlar verilmesi.
• Derginin dikkate alması istenen yeni bilgi ya da verilerin sağlanması.
• Bir hakem değerlendirmesinde teknik hatalar olduğu düşünülüyorsa, bu konuda kanıt sunulması.
• İncelemeyi yapan hakemin çıkar çatışması yaşayabileceği düşünülüyorsa, bu konuda kanıt sunulması.
Yayın Kurulu, itirazı aldıktan sonra itirazın niteliğine bağlı olarak orijinal gönderinin hakem değerlendirmesini yürüten yardımcı editörleri sürece dâhil edebilir. Yayın kurulu, aday makaleyi reddetme kararlarını teyit edebilir, aday makalenin revize edilmiş sürümünü incelemek ya da özgün halinin ek hakem veya istatistiksel değerlendirmesini isteyebilir. İtirazlara ilişkin tüm kararlar nihaidir.
2- PAYDAŞLARIN ETİK SORUMLULUKLARI
2.1. Yayıncılık Etiği ve Temel İlkeler
• AÜEBFD’nin yayıncısı olan Ankara Üniversitesi, kar amacı gütmeyen bir kamu eğitim kurumudur.
• Dergide yayınlanan görüşler yalnızca yazarların bakış açısını yansıtır ve Ankara Üniversitesi veya AÜEBFD'i temsil etmez.
• Derginin yayın süreçleri, tarafsız, bilimsel olarak titiz bilgi üretimi, geliştirme ve yayma yöntemlerine dayanır.
• Yayın sürecine dahil olan tüm paydaşlar (yayıncı, editörler, yazarlar, hakemler ve okuyucular) etik standartlara uymak zorundadır.
• Yayın süreçleri şeffaf, hesap verebilir ve bilimsel olarak objektiftir.
2.2. Yayın Kurulunun Sorumlulukları
AÜEBFD Yayın Kurulu, makale yayınlanmadan önceki ve sonraki tüm süreçlerden sorumludur. Kurul, yalnızca kamu yararını gözeterek bağımsız olarak çalışır. Sorumlulukları şunlardır:
• Bilimsel kalitenin artırılması ve yayın süreçlerinin sürekli iyileştirilmesi.
• Yayın, hakem değerlendirmesi, telif hakkı ve etik standartlarla ilgili açık politikalar oluşturmak, düzenlemek ve uygulamak.
• Etik olmayan uygulamalara karşı önleyici ve düzeltici mekanizmalar oluşturmak.
• Yazarların fikri mülkiyetini korumak, alıntı manipülasyonunu, intihal ve bilimsel suistimali önlemek.
• Yazar Kılavuzu ve Hakem Kılavuzu hazırlamak ve güncellemek.
• Makalelerin ve yazışmaların elektronik ve basılı arşivlerini tutmak.
2.3. AÜEBFD Editörler Kurulunun yetki ve sorumlulukları aşağıdaki gibidir:
Sorumluluklar şunları içerir:
• Bilgi ihtiyaçlarını karşılamak ve hakemlere, yazarlara, araştırmacılara, uygulayıcılara ve okuyuculara şeffaf ve hesap verebilir bir şekilde geri bildirim sağlamak.
• Yayın kararları verirken makalelerin özgünlüğünü, alana katkılarını, metodolojik geçerliliğini ve güvenilirliğini, dilin netliğini ve derginin kapsamına uygunluğunu dikkate almak.
• Çift kör hakemlik ilkesi doğrultusunda, çift yönlü anonimliği koruyarak zamanında ve tarafsız değerlendirme yapılmasını sağlamak.
• Makaleleri uygun alan editörlerine ve hakemlere atamak, tarafsız değerlendirmeleri teşvik etmek.
• Editörler, hakemler ve yazarlar arasında olası çıkar çatışmalarını dikkate almak; çatışma çözümü ve suistimal vakaları için COPE ilkelerini (1,2) takip etmek.
• Çeşitli hakem havuzunu korumak ve düzenli olarak güncellemek.
• Bilimsel olmayan, etik olmayan değerlendirmeleri önlemek.
• Yayın süreçlerinin editoryal politikalarla uyumlu olmasını sağlamak ve paydaşları politika güncellemelerinden haberdar etmek.
• Yayın süreçlerine dahil olan paydaşlarla etkili iletişim ve düzenli toplantılar düzenlemek.
• Makalelerdeki kişisel verileri korumak ve yazarların, hakemlerin ve okuyucuların kişisel bilgilerini güvence altına almak.
• Katılımcıların dahil olduğu deneysel araştırmalar için etik onay belgeleri talep etmek.
• Yetkinin kötüye kullanılmasına karşı önlemler almak ve iddialar ortaya çıktığında objektif soruşturmalar yürütmek.
• Yayınlanan makalelerdeki hataları, tutarsızlıkları veya yanıltıcı bilgileri düzeltmek.
• Fikri mülkiyet haklarını korumak ve ihlalleri ele almak.
• Fikri mülkiyet ihlallerini önlemek için özgünlük ve benzerlik kontrolleri yapmak.
• Yapıcı eleştirileri ele almak ve yazarlara yanıt verme hakkı tanımak.
2.4. Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Hakemler:
• Yalnızca uzmanlık alanları dahilindeki değerlendirmeleri kabul etmelidir.
• Makaleleri akademik ve bilimsel kriterlere göre değerlendirmelidir.
• Tarafsız ve gizli değerlendirmeler yapmalıdır.
• Herhangi bir çıkar çatışması durumunda editörleri bilgilendirmeli ve incelemeyi reddetmelidir.
• Yapıcı ve nazik geri bildirim sağlamalı; kişisel saldırılardan kaçınmalıdır.
• İncelemeleri belirlenen süreler içinde tamamlamalıdır.
2.5. Yazarların Etik Sorumlulukları
Yazarlar şunları yapmalıdır:
• Gönderilen makalelerin orijinal, bilimsel, yayınlanmamış ve aynı anda başka bir yere gönderilmemiş olmasını sağlamak.
• Alıntılarda ve referanslarda akademik dürüstlüğe uymak.
• Yalnızca araştırmaya katkıda bulunanları yazar olarak belirtmek; yazar sırasını doğru tutmak; gönderimden sonra değişiklik yapmaktan kaçınmak.
• Gerekli verileri, araştırma izinlerini ve etik onay belgelerini sağlamak.
• Etik onayı açıkça belgelemek veya gereksiz olduğunda bunun yokluğunu gerekçelendirmek.
• Hatalar veya etik olmayan uygulamalar içeren yayınlanmış makaleleri düzeltmek veya geri çekmek için derhal editörlerle iletişime geçmek.
• Çıkar çatışmalarını beyan etmek.
• İnceleme süreci sırasında talep üzerine ham verileri sağlamak.
• Makalelerde veri ve araçların kullanım haklarını, katılımcıların rızasını ve etik uyumu belgelendirmek.
3-YAYIN POLİTİKALARI
Genel İlkeler
• AÜEBFD, uluslararası dizinlerde taranan, hakemli ve açık erişimli bir akademik dergidir.
• Dergide eğitim bilimleri ve öğretmen yetiştirme alanındaki makaleler yayımlanır.
• Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında olmak üzere yılda üç kez yayımlanır. Dergi, hem elektronik (eISSN: 2458-8342) hem de basılı (ISSN: 1301-3718) formatlarda erişime sunulmaktadır.
• Makalelerin en az dörtte üçü araştırmalara ve deneysel çalışmalara ayrılır; derleme ve sistematik derlemeler makale sayısının dörtte birinden çok olamaz.
• Dergiye daha önce yayımlanmamış ve yayımlanmak üzere başka bir dergiye gönderilmemiş, özgün, güncel ve alana katkı sağlayacak nitelikteki bilimsel makaleler kabul edilir.
• Aynı yazarın eş zamanlı olarak birden fazla başvurusu değerlendirmeye alınmaz. Dergide makalesi yayımlanan bir yazarın ikinci makalesi en erken -ilk makalesinin yayımlandığı sayıdan itibaren- bir yıl sonra yayımlanabilir.
• İçerik değerlendirme süreçlerine dâhil olan editörler (Baş Editör, Yardımcı Editörler, Alan Editörleri vb.), görevde oldukları sürece dergide yazar olarak yer alamaz. Dil Editörleri ve Teknik Editörler ise, bu süreçlere hiçbir şekilde müdahil olmamaları koşuluyla, görev süreleri boyunca bir defaya mahsus olmak üzere dergiye makale gönderebilir.
• Bir takvim yılı içerisinde yayımlanan tüm makalelerin en fazla %25’i Ankara Üniversitesinde görev yapan yazarlara ait olabilir.
• Yayınlanma kararı verilen makalelere DOI numarası verilerek erken görünümde yayımlanır.
• Yazım kuralları ve biçim yönünden uygun olan makaleler intihal denetiminden geçirilir (benzerlik oranı < % 10). 10-15 arası benzerlik tespit edildiğinde düzeltme istenir. %15’in üzeri benzerlik oranı olan çalışmalar reddedilir.
• Derginin yayın dili Türkçe ve İngilizcedir. Dergide yayımlanacak tüm makaleler hem Türkçe hem de İngilizce tam metin olarak yayımlanır. Başvuru aşamasında yalnızca bir dilde yüklenen makalelerin, değerlendirme süreci sonunda yayıma kabul edilmeleri halinde, yazar(lar) tarafından diğer dildeki tam metin çevirileri sisteme yüklenmelidir. Anadili Türkçe olmayan yazarlardan Türkçe tam metin istenmez.
• Makalelerde dil bilgisine, yazım kurallarına, terminolojik tutarlılığa dikkat edilmesi ve açık, anlaşılır bir akademik dil kullanılması beklenir. Gerektiğinde kullanılan yabancı terimlerin Türkçe karşılıklarının parantez içinde verilmesi önerilir.
• Dergi çeviri hizmeti sunmamaktadır. Editörler ve hakemler tarafından önerilen dilsel ve biçimsel düzeltmelerin sorumluluğu yazarlara aittir.
• Dergiye gönderilen çalışmalar, çift taraflı kör hakemlik kapsamında en az iki bağımsız hakem tarafından değerlendirilmektedir. Detaylı bilgi için tıklayınız.
• Dergide yayımlanan makalelerin telif hakkı yazarlara, ticari kullanım hakkı ise dergimize aittir. Dergide açık erişim olarak yayımlanan tüm makaleler Creative Commons Atıf-GayrıTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası (CC BY-NC-ND 4.0) olarak lisanslıdır. Detaylı bilgi için tıklayınız.
• Dergide yayınlanan makaleler LOCKSS ve DSpace’de dijital olarak arşivlenir. Makalelere https://dergipark.org.tr/tr/pub/auebfd/archive sayfasından ücretsiz bir şekilde ulaşılabilir. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Özel Sayı Politikası
Yayın Kurulu tarafından alınacak karar ile yılda bir kez özel sayı yayınlayabilir. Özel sayıda yayınlanacak makaleler için yayın ve değerlendirme ilkeleri planlı sayılarda uygulandığı şekliyle uygulanır.
Ücret Politikası
Dergimizde makale gönderimi, değerlendirme ve yayın süreçleri tamamen ücretsizdir. Gönderilen veya yayımlanmak üzere kabul edilen makaleler için herhangi bir ücret talep edilmemektedir. Dergimizin tüm giderleri Ankara Üniversitesi tarafından karşılanmaktadır.
Sponsorluk ve Reklam Kabul Etmeme Politikası
Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi’nin yayıncısı, Ankara Üniversitesi’dir. Ankara Üniversitesi, kamu üniversitesidir ve kâr amacı yoktur. AÜEBFD'nin yayın politikalarından birisi, sponsorluk ve reklam kabul edilmemesidir. Dergi Ankara Üniversitesi’nin kamu finansmanıyla Ankara Üniversitesi Basımevinde basılmaktadır.
6 Ağustos 2026
Sayfa
474-528
lisansını kullanmaktadır.