Bilişsel Esnekliğin Değerlendirilmesi: Bilişsel Esneklik Envanteri Türkçe Versiyonunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları

Öz

Bilişsel Esneklik Envanteri (BEE), bireylerin olaylar ve durumlar karşısındaki bilişsel esneklik düzeylerini ölçebilmek amacıyla Dennis ve Wal (2010) tarafından geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı BEE’ nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğini incelemektir. Araştırmaya Sakarya Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi’nden toplam 551 üniversite öğrencisi (389 kadın/162 erkek) katılmıştır. Ölçeğin geçerliği ölçüt bağıntılı geçerlik, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yöntemleriyle incelenmiştir. Ölçeğin güvenirliği ise Cronbach alfa içtutarlık ve test-tekrar test yöntemleriyle incelenmiştir. Faktör analizi sonuçları ölçeğin iki faktörlü bir yapıda olduğunu ortaya koymuştur. BEE’ nin Cronbach alfa güvenirlik katsayısı ölçeğin bütünü için .90, “alternatifler” alt boyutu için .90 ve “kontrol alt boyutu için .84 olarak bulunmuştur. Test tekrar test güvenirlik katsayısı ise ölçeğin bütünü için .75, “alternatifler” alt boyutu için .78 ve “kontrol alt boyutu için .73 olarak saptanmıştır. Elde edilen bulgular, BEE’ nin Türk üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeylerini ölçmede yeterli geçerlilik ve güvenilirlik değerlerine sahip olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bilişsel esneklik, envanter, faktör analizi, geçerlik, güvenirlik

Assessment of cognitive flexibility: Reliability and validity studies of Turkish version of the Cognitive Flexibility Inventory

Öz

Cognitive Flexibility Inventory (CFI) was developed by Dennis and Wal (2010) in order to measure the cognitive flexibility levels of individuals against the events and circumstances. The purpose of this study is to examine the validity and reliability of Turkish form of CFI 551 university (389 female/162 male) students from Sakarya and Hacettepe Universities participated in the research. The validity of the scale was examined with criterion related validity, exploratory and confirmatory factor analysis methods. The reliability of the scale was examined with Cronbach alpha internal consistency and test-retest methods. The results of factor analysis showed that the scale has a structure of two factors. Cronbach alpha reliability coefficient of CFI was found as .90 for whole of the scale, .90 for “alternatives” sub-dimension and .84 for “control” subdimension. Test-repeat test reliability coefficient of was found as .75 for whole of the scale, .78 for “alternatives” sub-dimension and .73 for “control” sub-dimension. The obtained findings showed that CFI has the sufficient validity and reliability values in measuring the cognitive flexibility levels of Turkish university students

Anahtar Kelimeler

• Cognitive flexibility, inventory, factor analysis, validity, reliability