Düşük Okuma Başarısı Gösteren Çocuklarda Okuma, Sesbilgisel Farkındalık, Hızlı İsimlendirme ve Çalışma Belleği Becerilerinin İncelenmesi
Öz
Okuma becerileri akademik başarının temelini oluşturmaktadır. Bu nedenle, çocukların okumada yaşadıkları güçlüklere neden olan faktörlerin belirlenmesi önemlidir. Okuma becerilerinin gelişiminde etkili çok sayıda beceriden söz edilmekle birlikte, sesbilgisel farkındalık, hızlı isimlendirme ve çalışma belleği becerilerinin okuma başarısında diğerlerine göre daha etkili olduğu bildirilmektedir. Okumada yaşanan güçlüklerin nedenlerine yönelik çalışmalar erken müdahale programlarının planlanması açısından önemli görülmektedir. Bu çalışmada düşük okuma başarısı gösteren birinci sınıf çocukların sözcük okuma, sesbilgisel farkındalık, hızlı isimlendirme ve çalışma belleği becerileri ile bu beceriler arasındaki ilişkiler ortalama okuma başarısına sahip akranları ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmaya birinci sınıfa devam eden düşük okuma başarısı gösteren 35 çocuk ile ortalama okuma başarısı gösteren 35 çocuk katılmıştır. Çocukların sözcük okuma performansları Kelime Okuma Testi (KOBİT) kullanılarak değerlendirilirken, sesbilgisel farkındalık düzeyleri Erken Okuryazarlık Testi (EROT), hızlı isimlendirme becerileri Hızlı İsimlendirme Testi ve çalışma belleği performansları Çalışma Belleği Ölçeği kullanılarak değerlendirilmiştir. yapılan analizlerde grupların ilgili becerilerdeki performanslarını karşılaştırmak amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Mann-Whitney U testi; beceriler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla ise Spearman Brown Sıra Farkları Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Sonuçlar düşük okuma başarısı gösteren çocukların ortalama okuma başarısı gösteren akranlarından önemli düzeyde daha düşük performans sergilediklerini ve beceriler arasından orta ve yüksek düzeyde ilişkiler olduğunu göstermiştir. Elde edilen sonuçlar alanyazın ve uygulamalar açısından tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ackerman, P. T., & Dykman, R. A. (1993). Phonological processes, confrontational naming, and immediate memory in dyslexia. Journal of learning disabilities, 26(9), 597-609.
- Albano, D., Garcia, R. B., & Cornoldi, C. (2016). Deficits in working memory visual-phonological binding in children with dislexia. Psychology and Neoroscience, 9(4), 411-419.
- Allor, J. H. (2002). The relationships of phonemic awareness and rapid naming to reading development. Learning Disability Quarterly, 25(1), 47-57.
- Alloway, T. P., & Alloway R. (2010). Investigating the predictive roles of working memory and IQ in academic attainment. Journal of Experimental Child Psychology, 106, 20-29.
- Alloway, T. P. (2010). Working memory and executive function profiles of individuals with borderline intellectual functioning. Journal of Intellectual Disability Research, 54(5), 448-456.
- Anthony, J. L., & Francis, D. J. (2005). Development of phonological awareness. Current Directions in Psychological Science, 14(5), 255-259.
- Ashbaker, M. H., & Swanson, H. L. (1996). Short-term and working memory operations and their contribution to reading in adolescents with and without learning disabilities. Learning Disabilities Research and Practice, 11(4), 206–213.
- Babayiğit, S., & Sainthorp, R. (2011). Modeling the relationships between cognitive–linguistic skills and literacy skills: New insights from a transparent orthography. Journal of Educational Psychology, 103(1), 169-189
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Üzerine Çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Cevriye Ergül
0000-0001-6793-6469
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
1 Nisan 2020
Gönderilme Tarihi
5 Kasım 2018
Kabul Tarihi
27 Kasım 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 53 Sayı: 1
Cited By
ANASINIFINDAN DÖRDÜNCÜ SINIFA KADAR OLAN ÇOCUKLAR İÇİN GELİŞTİRİLMİŞ HIZLI İSİMLENDİRME TESTİ’NİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİĞİ
Trakya Eğitim Dergisi
https://doi.org/10.24315/tred.883688Does Cognitive Training Affect Reading and Writing Skills of Students With Specific Learning Disabilities?
Learning Disability Quarterly
https://doi.org/10.1177/07319487221085994Okul öncesi çocuklarda çalışma belleği ve erken okuryazarlık becerilerinin incelenmesi
Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi
https://doi.org/10.24130/eccdjecs.1967202261379The Efficacy of the Reading Intervention Programme (OKU-GEL) in Developing the Fluent Reading Skills of Students with Dyslexia
Reading & Writing Quarterly
https://doi.org/10.1080/10573569.2023.2214157Okumaya Geç Geçen Çocukların Dil ve Konuşma Becerilerinin Değerlendirilmesi ve Sınıf Öğretmenlerinin Görüşlerinin Alınması: Bir Karma Yöntem Çalışması
Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları
https://doi.org/10.35233/oyea.1369087Sınıf Öğretmenlerinin Okuma Becerisini Oluşturan Bilişsel Bileşenlere Yönelik Farkındalıklarının Artırılması: Bir Karma Yöntem Eylem Araştırması
Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları
https://doi.org/10.35233/oyea.1452475İnternet Bağımlılığı ve İnternet Oyun Oynama Bozukluğunun Çalışma Belleğine Etkisinin Öğrenme Sürecine Yansımaları
Arşiv Kaynak Tarama Dergisi
https://doi.org/10.17827/aktd.1574086Developing an early literacy mobile app: design process and testing the app with children with special needs
Education and Information Technologies
https://doi.org/10.1007/s10639-025-13599-1