Araştırma Makalesi

İmparatoriçe Pulcheria ve Bizans Sanatına Yansımaları

Cilt: 23 Sayı: 3 27 Eylül 2023
PDF İndir
TR EN

İmparatoriçe Pulcheria ve Bizans Sanatına Yansımaları

Öz

Kuruluşundan yıkılışına kadar Bizans İmparatorluğu’nda özellikle İmparatoriçeler her zaman ayrıcalıklı bir yere sahip olmuş ve hem siyasette hem de dini siyasette önemli rol oynamışlardır. Bu imparatoriçelerden biri de Pulcheria’dır. Pulcheria 15 yaşında kardeşi II. Theodosios’un naibi olarak imparatoriçe olmasından 54 yaşında ölümüne kadar hem devlet işlerinde hem de dini meselelerde oldukça önemli bir rol oynamıştır. Çalışmanın konusu Pulcheria ve Bizans sanatına yansımalarıdır. Bu bağlamda İmparatoriçe Pulcheria tarafından yaptırılan ya da en azından kuruluşuna öncülük ettiği Theotokos Khalkoprateia Kilisesi, Blakhernae Theotokos Kilisesi, Hodegetria Kilisesi ve Aziz Laurence Kilisesi dönem kaynakları ve bilim insanlarının görüşleri doğrultusunda incelenmiştir. Pulcheria’nın koyu bir Hıristiyan olduğu ve özellikle de kutsal emanetlerin koruyuculuğunu üstlendiği bilinmektedir. Aziz Stephanos’un röliklerinin İstanbul’a getirilmesi de fildişi bir panelde betimlenmiştir. Araştırmada fildişi panelin tarihçesine değinilmiş ve tasviri yapılmıştır. Pulcheria’nın imparatorluk sikke ikonografisine birçok yenilik getirdiği bilinmektedir. Bu bağlamda Pulcheria’nın imparatorluk sikke ikonografisine getirdiği yenilikler dönemin sikke örnekleri ışığında değerlendirilmiştir. Pulcheria’ya ait olduğu düşünülen kantar topuzunun benzer örnekleri incelenip, neden kantar topuzlarında imparator ve imparatoriçe büstlerinin kullanıldığı tartışılmıştır. Değerlendirme ve sonuç kısmında ise çalışmanın konusu olan eserler benzer örnekleri ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acara, M. (1998). Bizans ortodoks kilisesinde liturji ve liturjik eserler. Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Dergisi, 15(1), 183-201. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/614238
  2. Acara-Eser, M. (2003). Bizans Dönemi. G. Kürkman (Yay. haz.), Anadolu ağırlık ve ölçüleri içinde (s.32-48). Suna-İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Enstitüsü. İstanbul: Pera Müzesi Yayınları.
  3. Acara-Eser, M. (2005). Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ndeki Bizans maden eserleri: ağırlıklar ve haçlar. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 22. Araştırma Sonuçları Toplantısı II, 51-58. Erişim adresi: https://www.academia.edu/8025990/Ankara_Anadolu_Medeniyetleri_M%C3%BCzesindeki_Bizans_Maden_Eserleri_A%C4%9F%C4%B1rl%C4%B1klar_ve_Ha%C3%A7lar
  4. Aladzhova, D. (2018). The impact of Christianity on the marriage solidi of 5th Century. International Scientific Conference, The Basilica of St Sophia During The Transition From Paganism To Christianity, 387-396. Erişim adresi: https://www.academia.edu/36995109/Aladzhova_D_The_impact_of_Christianity_on_the_marriage_solidi_of_the_5th_century_pdf
  5. Alp, O. (2021). Erken Hıristiyan ve bizans mimarlığına giriş. Ankara: Dorlion Yayınları.
  6. Angelidi, C. ve Papamastorakis, T. (2000). M. Vassilaki (Yay. haz.), The veneration of the virgin hodegetria and the hodegon monastery. Mother of god, representations of the virgin in byzantine art içinde (s. 373-385). Erişim adresi: https://www.academia.edu/6594535/_with_T_Papamastorakis_The_Veneration_of_the_Virgin_Hodegetria_and_the_Hodegon_Monastery_in_M_Vassilaki_ed_Mother_of_God_Representations_of_the_Virgin_in_Byzantine_Art_Milan_and_Athens_2000_
  7. Atanassova, A. (2010). Orthodox women’s defense of the Theotokos: the case of empress Pulcheria and the council of Ephesus. Philanthropy and Social Compassion in Eastern Orthodox Tradition: Papers of the Sophia Institute Academic Conference, 137-162. Erişim adresi: https://academiccommons.columbia.edu/doi/10.7916/D8RV0Z2Z
  8. Bailly, A. (2006). Bizans imparatorluğu tarihi (H. Şaman, çev). İstanbul: Nokta Kitap.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Eylül 2023

Gönderilme Tarihi

21 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

6 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 23 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Soykan, A. N. (2023). İmparatoriçe Pulcheria ve Bizans Sanatına Yansımaları. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(3), 969-988. https://doi.org/10.18037/ausbd.1331103
AMA
1.Soykan AN. İmparatoriçe Pulcheria ve Bizans Sanatına Yansımaları. AÜSBD. 2023;23(3):969-988. doi:10.18037/ausbd.1331103
Chicago
Soykan, A. Nazlı. 2023. “İmparatoriçe Pulcheria ve Bizans Sanatına Yansımaları”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 (3): 969-88. https://doi.org/10.18037/ausbd.1331103.
EndNote
Soykan AN (01 Eylül 2023) İmparatoriçe Pulcheria ve Bizans Sanatına Yansımaları. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 3 969–988.
IEEE
[1]A. N. Soykan, “İmparatoriçe Pulcheria ve Bizans Sanatına Yansımaları”, AÜSBD, c. 23, sy 3, ss. 969–988, Eyl. 2023, doi: 10.18037/ausbd.1331103.
ISNAD
Soykan, A. Nazlı. “İmparatoriçe Pulcheria ve Bizans Sanatına Yansımaları”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23/3 (01 Eylül 2023): 969-988. https://doi.org/10.18037/ausbd.1331103.
JAMA
1.Soykan AN. İmparatoriçe Pulcheria ve Bizans Sanatına Yansımaları. AÜSBD. 2023;23:969–988.
MLA
Soykan, A. Nazlı. “İmparatoriçe Pulcheria ve Bizans Sanatına Yansımaları”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 23, sy 3, Eylül 2023, ss. 969-88, doi:10.18037/ausbd.1331103.
Vancouver
1.A. Nazlı Soykan. İmparatoriçe Pulcheria ve Bizans Sanatına Yansımaları. AÜSBD. 01 Eylül 2023;23(3):969-88. doi:10.18037/ausbd.1331103