Analyzing the Role of Women in the Turkish Economy Using the ARDL Bounds Testing Approach

Yıl 2025, Cilt: 25 Sayı: 4, 392 - 406, 29.12.2025

Pınar Çomuk

https://doi.org/10.18037/ausbd.1733158

Öz

Although the female labor force participation rate in Turkey has increased in recent years, it still remains significantly below the OECD average. Female employment is predominantly concentrated in the services sector, while its share in the industrial and agricultural sectors is relatively low. Moreover, the female unemployment rate exceeds the overall unemployment rate, and this disparity is even more pronounced among young women. This study aims to examine the impact of the gender dimension on economic growth in the Turkish economy. Specifically, it focuses on key indicators such as female employment, female labor force participation, and female unemployment rates. Utilizing annual data for the period 1990–2023, a time series analysis is conducted. Initially, the stationarity of the series is tested using the ADF and PP unit root tests. Subsequently, the ARDL bounds testing approach is employed to investigate the existence of a long-run cointegration relationship among the variables. Based on the estimation results of the selected ARDL model, the study finds evidence of a long-term relationship between female labor market indicators and economic growth.

Anahtar Kelimeler

Female employment , female labor force participation rate , female unemployment , economic growth , Türkiye

Türkiye’de Kadının Ekonomideki Rolünün ARDL Sınır Testi ile İncelenmesi

Öz

Türkiye’de kadın işgücü katılım oranı son yıllarda artış göstermiş olsa da hâlâ OECD ortalamasının oldukça altındadır. Kadın istihdamı özellikle hizmet sektöründe yoğunlaşmakta, sanayi ve tarım sektörlerindeki payı ise görece düşüktür. Kadın işsizlik oranı ise genel işsizlik oranının üzerinde seyretmekte ve genç kadınlar arasında bu oran daha da yüksek düzeylere ulaşmaktadır. Bu çalışma, Türkiye ekonomisinde kadının ekonomik büyüme üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Özellikle kadın istihdamı, kadın işgücü katılım oranı ve kadın işsizlik oranı gibi göstergeler dikkate alınarak 1990–2023 dönemi için zaman serisi analizi gerçekleştirilmiştir. Analizde öncelikle serilerin durağanlık düzeyleri Augmented Dickey-Fuller Birim Kök Testi (ADF) ve Phillips-Perron Birim Kök Testi (PP) ile test edilmiş, ardından uzun dönemli ilişkiyi belirlemek amacıyla Autoregressive Distributed Lag Model (ARDL) sınır testiyle değişkenlerin eş bütünleşme ilişkisinin varlığı incelenmiştir. Kurulan modelin tahmin sonuçları değerlendirilerek kadın işgücü göstergeleri ile ekonomik büyüme arasında uzun dönemli bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kadın istihdamı , kadın işgücü katılım oranı , kadın işsizlik , ekonomik büyüme , Türkiye.

Kaynakça

• Aydın, F. (2011). Kadın istihdamının rekabet gücü ve ekonomik büyüme üzerine etkisi: Türkiye ile rekabet gücü en yüksek ülkelerin karşılaştırılması (Doktora tezi). Erciyes Üniversitesi.
• Aydınbaş, G., & Ünlüoğlu, M. (2022). Yapısal kırılma durumunda kadınların işgücüne katılımındaki belirleyiciler üzerine bir zaman serisi analizi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (74), 1–21.
• Aykın, M., & Azazi, H. (2024). Kadın istihdamı ve enflasyon ilişkisi: Türkiye örneği. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 19(2), 13–20.
• Bilen, Ö., Kazancık, L. B., & Doğan, İ. (2018). Türkiye işgücü piyasasında arama ve eşleştirme modeli. Sayıştay Dergisi, (108), 73-97.
• Bozkaya, G. (2013). Kadınların işgücüne katılımını belirleyen faktörler: Türkiye üzerine bir analiz. Sosyal Bilimler Dergisi, 3(5), 69–89.
• Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1979). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. Journal of the American Statistical Association, 74(366a), 427–431.
• Doğaner, A. (2022). Türkiye’de kadın istihdam oranı ile enflasyon arasındaki ilişki: Fourier ADL eş bütünleşme analizi. Business & Management Studies: An International Journal, 10(3), 1036–1047.
• Dünya Bankası (2023), Labor force, female (% of total labor force), https://data.worldbank.org/indicator/SL.TLF.TOTL.FE.ZS, (Erişim Tarihi:15.09.2025)
• Eygü, H., & Oktay, M. (2024). Türkiye’de toplumsal cinsiyet ve ekonomik büyüme arasında kadın etkisinin incelenmesi. Dergisi MANAS Sosyal Araştırmalar, 13(1), 175–185.
• Gujarati, D. N., & Porter, D. C. (2009). Basic econometrics (5th ed.). McGraw-Hill.
• Kanık, B., Sunel, E., & Taşkın, T. (2014). Unemployment and vacancies in Turkey: The Beveridge curve and matching function. Central Bank Review, 14(3), 1–14.
• Kantarmacı, S., & Kocakoç, İ. D. (2025). WEB Tabanlı Zaman Serisi Aracı: Ekonomik Büyüme ve Kadin İstihdamı Örneği. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 11(1), 37-64.
• Kara, S., Afşar, B., & Kara, E. (2020). Türkiye’de kadın işgücünün görünümü ve büyümeye etkisi (2008–2018). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 23(2), 590–602.
• Klasen, S., & Lamanna, F. (2009). The impact of gender inequality in education and employment on economic growth: New evidence for a panel of countries. Feminist Economics, 15(3), 91–132.
• Narayan, P. K. (2005). The saving and investment nexus for China: Evidence from cointegration tests. Applied Economics, 37(17), 1979–1990.
• Nassar, C., Nastacă, C. C., & Năstășeanu, A. (2021). Women's contribution to economic development and the effects of the gender pay gap. Management Research and Practice, 13(2), 60–68. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=976279
• Özsoy, G. G. C. (2018). Türkiye’de kadın işgücü, eğitim ve büyüme ilişkisinin VAR analizi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi].
• Pata, U. K. (2018). Türkiye’de kadın istihdamı ve ekonomik büyüme ilişkisi: Simetrik ve asimetrik nedensellik testleri ile sektörel bir analiz. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 135–150.
• Phillips, P. C. B., & Perron, P. (1988). Testing for a unit root in time series regression. Biometrika, 75(2), 335–346.
• Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289–326.
• Saglam, B. B., & Gunalp, B. (2012). The Beveridge curve and labour market dynamics in Turkey. Applied Economics, 44(24), 3195-3202.
• Savrul, B. K., & Hazar, D. (2020). Türkiye'de doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının kadın istihdamına etkisine dair ekonometrik analiz. Eurasian Academy of Sciences Social Sciences Journal, 1–20.
• Serel, H., & Özdemir, B. S. (2017). Türkiye’de kadın istihdamı ve ekonomik büyüme ilişkisi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 15(3), 132–148. https://doi.org/10.11611/yead.310569132
• Tokatlıoğlu, İ., & Öztürk, F. (2023). Structural analysis of Turkish labor market through Beveridge curve: 2005–2022 period. Politik Ekonomik Kuram, 7(2), 345–368.
• TÜİK (2023), İstatistiklerle Kadın,https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Kadin-2023-53675 (Erişim Tarihi: 15.09.2025)
• Yalçınkaya, H., & Dilber, T. (2021). Türkiye’de eğitimli kadınların istihdama ve ekonomik büyümeye etkisi. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(2), 29–48.
• World Economic Forum. (2023). Global gender gap report 2023. Cologny/Geneva: World Economic Forum.
• World Bank (2024), World Development Indicators, https://databank.worldbank.org/source/world-development-indicators (Erişim tarihi:16.04.2025)