Rusya–Çin Stratejik Ortaklığının Yapısal Dinamikleri: Asimetri, Belirsizlik ve İttifak Tartışması
Öz
Bu çalışma, Rusya ile Çin arasındaki stratejik ortaklığı küresel güç dengeleri, çok kutupluluk tartışmaları ve Batı ile ilişkiler çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada nitel doküman analizi yöntemi kullanılmış; ABD, NATO, Çin ve Rusya’ya ait stratejik belgeler, akademik çalışmalar ve resmî politika metinleri sistematik biçimde analiz edilmiştir. Bulgular, Rusya–Çin ilişkilerinin ideolojik bir ittifaktan ziyade pragmatik çıkar temelli bir ortaklık karakteri taşıdığını ortaya koymaktadır. Her iki aktör ABD ile doğrudan bir çatışmadan kaçınırken stratejik özerkliklerini ve manevra alanlarını korumaya yönelik politikalar izlemektedir. Rusya-Çin iş birliği, diplomatik koordinasyon, ekonomik etkileşim ve güvenlik alanındaki ortak faaliyetlerle derinleşmektedir. Bununla birlikte ilişkide yapısal asimetri ve karşılıklı temkin unsurları dikkat çekmektedir. Makale, Rusya–Çin ilişkilerini normatif ittifak varsayımlarının ötesine taşıyarak, “stratejik belirsizlik” ve “sınırlı eşgüdüm” kavramları üzerinden yeniden değerlendirmekte; büyük güçlerin neden sıklıkla kurumsallaşmış ittifaklar yerine koşullu ve asimetrik iş birliği biçimlerini tercih ettiğini açıklayan analitik bir çerçeve sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bolt, P. J. (2014). Sino-Russian relations in a changing world order. Strategic Studies Quarterly, 8(4), 47–69. https://www.jstor.org/stable/10.2307/26270816
- Cheng, J. Y. S. (2013). China’s regional strategy and challenges in East Asia. China Perspectives, (2), 53–65. https://doi.org/10.4000/chinaperspectives.6182
- People’s Republic of China & Russian Federation. (2016). Joint declaration of the President of the People’s Republic of China and the President of the Russian Federation on strengthening global strategic stability (UN Doc. A/70/981–S/2016/601). United Nations. https://docs.un.org/en/A/70/981
- Xin, G. (2014). Rossiysko-kitayskiye otnosheniya: model' otnosheniy mezhdu novymi derzhavami [Rus-Çin İlişkileri: Yeni Güçler Arasındaki İlişkiler Modeli]. Vestnik Moskovskogo universiteta. Seriya 12. Politicheskiye nauki, (6), 7–22.
- Xinhua. (2018, June 8). Xi, Putin agree to promote greater development of China-Russia ties at high level [Press release]. http://www.xinhuanet.com/english/2018-06/08/c_137240624.htm
- Dreyer, J. T. (2015, February 3). China and Russia: A limited liability partnership. Foreign Policy Research Institute. https://www.fpri.org/article/2015/02/china-and-russia-a-limited-liability-partnership/
- Gabbard, T. (2025). Annual threat assessment of the U.S. intelligence community [Statement for the record]. Office of the Director of National Intelligence.
- Godement, F., Duchâtel, M., Sheldon-Duplaix, A., Makocki, M., Julienne, M., & Doyon, J. (2016). China and Russia: Gaming the West? European Council on Foreign Relations. http://www.jstor.com/stable/resrep21590
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Uluslararası Güvenlik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Arzu Çetinkaya
*
0000-0003-3511-6866
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
28 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
1 Kasım 2025
Kabul Tarihi
2 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 26 Sayı: 1