Araştırma Makalesi

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE İŞYERİ BÜYÜKLÜĞÜNÜN İŞ KAZALARINA DİNAMİK ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE PANEL VAR ANALİZİ

Cilt: 17 22 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE İŞYERİ BÜYÜKLÜĞÜNÜN İŞ KAZALARINA DİNAMİK ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE PANEL VAR ANALİZİ

Öz

Türkiye’de iş kazalarının yoğun yaşandığı inşaat sektörü, lokomotif sektör olması ve istihdam olanakları ile önemli bir konuma sahiptir. Dinamik yapısı, çalışan sirkülasyonu ve zayıf güvenlik kültürü nedeniyle iş sağlığı ve güvenliği konusunda zorlukların yaşandığı bir sektördür. Sektördeki kazaların işyeri büyüklüğüne göre farklılık gösterdiği ve özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin daha riskli olduğu bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, inşaat sektöründe yaşanan iş kazaları ve sonuçlarının işletme ölçeği bazında incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, 2012- 2021 dönemine ait Sosyal Güvenlik Kurumu verilerinden elde edilen inşaat sektörü verileri işyeri büyüklüğüne göre sınıflandırılarak panel VAR analizi ile incelenmiştir. Çalışma sonucunda, mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin iş kazası sonucu yaralanma, ölüm ve iş göremezlik süresinin işyeri ve çalışan sayısı artışından daha fazla etkilendiği belirlenmiştir. Etki-tepki analizine göre, bağımsız değişkenlerdeki şokların 3-4 ay içerisinde sönümlendiği tespit edilmiştir. Varyans ayrıştırma sonuçları, iş kazaları sonuçlarının son dönemlerde bile büyük kısmının kendi geçmiş değerlerinden kaynaklandığını göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

İş kazaları, İnşaat sektörü, Mikro ölçekli işletmeler, Panel zaman serisi.

Kaynakça

  1. Ahn, S. (2022). Derivation of risk factors to quantify the risk of safety accidents for small and medium-sized enterprises in construction industry. Sustainability, 14(12), 7306.
  2. Al-Bayati, A. J., Alghamdi, A., & Abudayyeh, O. (2023). Improving the safety culture and climate of smaller construction firms: A necessary addition to the OSH intervention model. Journal of Civil Engineering and Construction, 12(4), 187-196.
  3. Akçay, C. (2021). İnşaat Sektöründe İş Kazaları ve İş Güvenliği Maliyetlerinin İncelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, 29 (3), 328-336.
  4. Arquillos, A. L., Romero, J. C. R., & Gibb, A. (2012). Analysis of Construction Accidents in Spain, 2003-2008. Journal of Safety Research, 43 (5-6), 381-388. https://doi.org/10.1016/j.jsr.2012.07.005
  5. Baradan, S., Akboğa, Ö., Çetinkaya, U., & Usmen, M. A. (2016). Ege Bölgesindeki İnşaat İş Kazalarının Sıklık ve Çapraz Tablolama Analizleri. Teknik Dergi, 27 (1), 7345-7370.
  6. Bilim, A., & Çelik, O. N. (2018). Türkiye’deki İnşaat Sektöründe Meydana Gelen İş Kazalarının Genel Değerlendirmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 7 (2), 725-731.
  7. Bingöl, N. (2018). Yapı İşlerinde İş Kazalarının ve Meslek Hastalıklarının Azaltılmasında Eğitimin Yeri ve Önemi. OHS ACADEMY, 1 (1), 24-49.
  8. Boustras, G., Hadjimanolis, A., Economides, A., Yiannaki, A., & Nicolaides, L. (2015). Management of Health and Safety in Micro-Firms in Cyprus–Results from A Nationwide Survey. Safety Science, 79, 305-313. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2015.06.014
  9. Breusch, T.S., & Pagan, A.R. (1980). The Lagrange Multiplier Test and Its Applications to Model Specification in Econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253.
  10. Ceylan, H. (2014). An Artificial Neural Networks Approach to Estimate Occupational Accident: A National Perspective for Turkey. Mathematical Problems in Engineering, 2014, 1-10. http://dx.doi.org/10.1155/2014/756326

Kaynak Göster

APA
Kaplan, A., & Kılıç, Ö. (2026). İNŞAAT SEKTÖRÜNDE İŞYERİ BÜYÜKLÜĞÜNÜN İŞ KAZALARINA DİNAMİK ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE PANEL VAR ANALİZİ. Journal of Academic Approaches, 17, 1-35. https://doi.org/10.54688/ayd.1757696
AMA
1.Kaplan A, Kılıç Ö. İNŞAAT SEKTÖRÜNDE İŞYERİ BÜYÜKLÜĞÜNÜN İŞ KAZALARINA DİNAMİK ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE PANEL VAR ANALİZİ. Journal of Academic Approaches. 2026;17:1-35. doi:10.54688/ayd.1757696
Chicago
Kaplan, Ahmet, ve Özen Kılıç. 2026. “İNŞAAT SEKTÖRÜNDE İŞYERİ BÜYÜKLÜĞÜNÜN İŞ KAZALARINA DİNAMİK ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE PANEL VAR ANALİZİ”. Journal of Academic Approaches 17 (Ekim): 1-35. https://doi.org/10.54688/ayd.1757696.
EndNote
Kaplan A, Kılıç Ö (01 Ekim 2026) İNŞAAT SEKTÖRÜNDE İŞYERİ BÜYÜKLÜĞÜNÜN İŞ KAZALARINA DİNAMİK ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE PANEL VAR ANALİZİ. Journal of Academic Approaches 17 1–35.
IEEE
[1]A. Kaplan ve Ö. Kılıç, “İNŞAAT SEKTÖRÜNDE İŞYERİ BÜYÜKLÜĞÜNÜN İŞ KAZALARINA DİNAMİK ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE PANEL VAR ANALİZİ”, Journal of Academic Approaches, c. 17, ss. 1–35, Eki. 2026, doi: 10.54688/ayd.1757696.
ISNAD
Kaplan, Ahmet - Kılıç, Özen. “İNŞAAT SEKTÖRÜNDE İŞYERİ BÜYÜKLÜĞÜNÜN İŞ KAZALARINA DİNAMİK ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE PANEL VAR ANALİZİ”. Journal of Academic Approaches 17 (01 Ekim 2026): 1-35. https://doi.org/10.54688/ayd.1757696.
JAMA
1.Kaplan A, Kılıç Ö. İNŞAAT SEKTÖRÜNDE İŞYERİ BÜYÜKLÜĞÜNÜN İŞ KAZALARINA DİNAMİK ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE PANEL VAR ANALİZİ. Journal of Academic Approaches. 2026;17:1–35.
MLA
Kaplan, Ahmet, ve Özen Kılıç. “İNŞAAT SEKTÖRÜNDE İŞYERİ BÜYÜKLÜĞÜNÜN İŞ KAZALARINA DİNAMİK ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE PANEL VAR ANALİZİ”. Journal of Academic Approaches, c. 17, Ekim 2026, ss. 1-35, doi:10.54688/ayd.1757696.
Vancouver
1.Ahmet Kaplan, Özen Kılıç. İNŞAAT SEKTÖRÜNDE İŞYERİ BÜYÜKLÜĞÜNÜN İŞ KAZALARINA DİNAMİK ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE PANEL VAR ANALİZİ. Journal of Academic Approaches. 01 Ekim 2026;17:1-35. doi:10.54688/ayd.1757696