Türkiye’de Mevduat Bankalarının Toplam Faktör Verimliliği: Malmquist, Hicks-Moorsteen ve Färe-Primont Endekslerinin Karşılaştırmalı Analizi

Fatoş Çiçek; Erdinç Koç

doi:10.54688/ayd.1907847

TR EN

Türkiye’de Mevduat Bankalarının Toplam Faktör Verimliliği: Malmquist, Hicks-Moorsteen ve Färe-Primont Endekslerinin Karşılaştırmalı Analizi

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de faaliyet gösteren mevduat bankalarının 2018-2023 dönemine ait toplam faktör verimliliklerini Malmquist, Färe-Primont ve Hicks-Moorsteen endeksleri aracılığıyla bütüncül bir yaklaşımla analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma yönteminde; Girdi Odaklı Teknik Etkinlik (ITE), Karma Etkinlik (IME) ve Kalan Girdi Odaklı Ölçek Etkinliği (RISE) gibi temel bileşenler kullanılarak Toplam Faktör Verimliliği Etkinliği (TFPE) hesaplanmış; benzer şekilde çıktı odaklı değişkenler (OTE, OME, ROSE) üzerinden verimlilik skorları elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, Färe-Primont endeksi kapsamında Karma Etkinliğin (IME) toplam verimlilik üzerinde belirleyici bir rol üstlendiğini, Hicks-Moorsteen endeksinde ise verimliliğin en fazla RISE bileşeninden etkilendiğini ortaya koymaktadır. Analiz edilen dönemde bankalar arasında verimlilik skorları açısından heterojen bir dağılım gözlemlenmiş olup, çalışma kapsamlı metodolojisi ve güncel veri setiyle bankacılık literatüründeki mevcut çalışmalardan ayrışarak özgün bir akademik katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etkinlik, Toplam Faktör Verimliliği, Malmquist Endeksi, Färe-Primont Endeksi, Hicks-Moorsteen Endeksi

Etik Beyan

Bu araştırmada ikincil veriler kullanıldığı için etik kurul onayı alınmamıştır.

Total Factor Productivity of Deposit Banks in Turkey: A Comparative Analysis of the Malmquist, Hicks-Moorsteen, and Färe-Primont Indices

Öz

This study aims to evaluate the total factor productivity (TFP) of commercial banks operating in Turkey using the Malmquist, Färe-Primont, and Hicks-Moorsteen indices for the period 2018-2023. Methodologically, the Total Factor Productivity Efficiency (TFPE) was calculated by utilizing Input-Oriented Technical Efficiency (ITE), Mix Efficiency (IME), and Residual Input-Oriented Scale Efficiency (RISE), while TFP based on output-oriented metrics (OTE, OME, and ROSE) was also analyzed. The empirical findings indicate that within the Färe-Primont index, Mix Efficiency (IME) plays a decisive role in determining TFP, suggesting that improvements in IME would significantly enhance overall productivity. Conversely, the Hicks-Moorsteen index results reveal that TFPE is most significantly influenced by RISE. Throughout the 2018-2023 period, a heterogeneous distribution of productivity scores was observed among the analyzed banks. This study distinguishes itself from existing literature through its comprehensive dataset and integrated analytical framework, offering a unique academic contribution to the field of banking efficiency.

Anahtar Kelimeler

Efficiency, Total Factor Productivity, Malmquist Index, Färe-Primont Index, Hicks-Moorsteen Index

Etik Beyan

Since secondary data was used in this study, no ethics committee approval was obtained.

Kaynakça

Abed, R. ve Acosta, A. (2018). Assessing Livestock Total Factor Productivity: A Malmquist Index Approach, African Journal of Agricultural and Resource Economics, 13(4), 297-306. https://doi.org/10.22004/ag.econ.284984
Anayiotos, G. T. (2010). The efficiency of emerging Europe’s banking sector before and after the recent economic crisis. Financial Theory and Practice, 34(3), 247–267.
Arjomandi, A. S., Salleh, M. I., ve Mohammadzadeh, A. (2015). Measuring productivity change in higher education: An application of Hicks–Moorsteen total factor productivity index to Malaysian public universities. Journal of the Asia Pacific Economy, 20(4), 630–643. https://doi.org/10.1080/13547860.2015.1045323
Asante, B. O. ve Villano, R.A. (2019). Components of farm-level productivity in ıntegrated crop-livestock farming systems in Ghana: The role of mix efficiency. International Journal of Food and Agricultural Economics, 7(1), 63-76. https://doi.org/10.22004/ag.econ.283883
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK). (2020). Türk bankacılık sektörü genel görünümü. https://www.bddk.org.tr
Beccalli, E. (2007). Does IT investment improve bank performance? Evidence from Europe. Journal of Banking & Finance, 31(7), 2205-2230. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2006.10.024
Behdioğlu, S., ve Özcan, G. (2009). Veri zarflama analizi ile bankacılık sektöründe bir uygulama. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3, 303.
Berger, A. N., ve Mester, L. J. (1997). Inside the black box: What explains differences in the efficiencies of financial institutions? Journal of Banking & Finance, 21(7), 895–947. https://doi.org/10.1016/S0378-4266(97)00010-1
Berger, A. N., ve Humphrey, D. B. (1997). Efficiency of financial institutions: International survey and directions for future research. European Journal of Operational Research, 98(2), 175-212. https://doi.org/10.1016/S0377-2217(96)00342-6
Bjurek, H. (1996). The Malmquist total factor productivity index. The Scandinavian Journal of Economics, 98, 303–313. https://doi.org/10.2307/3440861

Boyacıoğlu, M. A., Şahin, İ. E., ve Aktaş, R. (2014). A comparison of the financial efficiencies of commercial banks and participation banks: The case of Turkey. 11th International Academic Conference, Reykjavik, 3(8), 7–26.
Briec, W., ve Kerstens, K. (2004). A Luenberger-Hicks-Moorsteen productivity indicator: Its relation to the Hicks-Moorsteen productivity index and the Luenberger productivity indicator. Economic Theory, 23(4), 925–939. https://doi.org/10.1007/s00199-003-0403-2
Budak, H. (2011). Veri zarflama analizi ve Türk bankacılık sektöründe uygulaması. Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 23(3), 95–110. https://doi.org/10.7240/mufbed.41004
Buğan, M. F. (2015). Katılım bankaları ile konvansiyonel bankaların etkinliklerinin VZA ve Malmquist TFV endeksi ile karşılaştırması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.
Cillero, M. M., ve Thorne, F. (2019). Sources of productivity growth using the Färe-Primont decomposition: An empirical application to the Irish beef sector. Applied Economics, 51(36), 3982–3994. https://doi.org/10.1080/00036846.2019.1588944
Cingi, S., ve Tarım, S. A. (2000). Türk banka sisteminde performans ölçümü: DEA-Malmquist TFP endeksi uygulaması. Türkiye Bankalar Birliği Araştırma Tebliğleri Serisi, 2000-01.
Claessens, S., Demirguc-Kunt, A., ve Huizinga, H. (2001). How does foreign entry affect domestic banks? Journal of Banking & Finance, 25(5), 891–911. https://doi.org/10.1016/S0378-4266(00)00102-3
Coşkun, M. N., Ardor, H. N., Çermikli, A. H., Eruygur, H. O., Öztürk, F., Tokatlıoğlu, İ., Aykaç, G., ve Dağlaroğlu, T. (2012). Türkiye'de bankacılık sektörü piyasa yapısı, firma davranışları ve rekabet analizi. Ankara: Türkiye Bankalar Birliği, 27–38.
Dakpo, K. D., Desjeux, Y., Jeanneaux, P., ve Latruffe, L. (2019). Productivity, technical efficiency and technological change in French agriculture during 2002–2015: A Färe-Primont index decomposition using group frontiers and meta-frontier. Applied Economics, 51(11), 1166–1182. https://doi.org/10.1080/00036846.2018.1524982
Darrat, A. F., Topuz, C., ve Yousef, T. (2002). Assessing cost and technical efficiency of banks in Kuwait. Unpublished paper, The ERF 8th Annual Conference, January, Cairo.
Demirgüç-Kunt, A., ve Levine, R. (2001). Financial structure and economic growth: A cross-country comparison of banks, markets, and development. Cambridge, MA: MIT Press.
Denizer, C. A. (1997). Foreign entry in Turkey's banking sector, 1980-91. The World Bank.
Eleren, A., ve Özgür, E. (2006). Türkiye'de yabancı sermayeli mevduat bankalarının veri zarflama yöntemi ile etkinlik analizlerinin yapılması. Afyon Kocatepe Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, VIII(2), 53–76.
Epure, M., Kerstens, K., ve Prior, D. (2011). Technology-based total factor productivity and benchmarking: New proposals and an application. Omega International Journal of Management Science, 39(6), 608–619. https://doi.org/10.1016/j.omega.2011.01.001
Ersoy, N. (2018). Bankaların etkinliklerinin veri zarflama analizi ile değerlendirilmesi. Finans, Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(2), 478–487. https://doi.org/10.29106/fesa.382748
Färe, R., Grosskopf, S., ve Roos, P. (1996). On two definitions of productivity. Economics Letters, 53(3), 269–274. https://doi.org/10.1016/S0165-1765(96)00929-9
Ferreira, D. C., ve Marques R. C. (2016). Malmquist and Hicks-Moorsteen productivity indexes for clusters performance evaluation. International Journal of Information Technology & Decision Making, 15(5), 1015–1053. https://doi.org/10.1142/S0219622016500243
Hicks, J. (1961). Measurement of capital in relation to the measurement of other economic aggregates. In Theory of capital. London: Macmillan.
Isik, I., ve Hassan, M. K. (2002). Technical, scale and allocative efficiencies of Turkish banking industry. Journal of Banking & Finance, 26(4), 719-766. https://doi.org/10.1016/S0378-4266(01)00167-4
Kasman, A., ve Yildirim, C. (2006). Cost and profit efficiencies in transition banking: the case of new EU members. Applied Economics, 38(9), 1079-1090. https://doi.org/10.1080/00036840600639022
Kuosmanen, T. ve Sipiläinen, T. (2009). Exact Decomposition of the Fisher Ideal Total Factor Productivity Index, Journal of Productivity Analysis, 31, 137-150. https://doi.org/10.1007/s11123-008-0129-z
Küçükaksoy, İ., ve Önal, S. (2013). Türk bankacılık sektöründe faaliyet gösteren bankaların etkinliklerinin veri zarflama analizi yöntemi ile ölçülmesi: 2004–2011 yılları uygulaması. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Dergisi: Ekonometri ve İstatistik Dergisi, 18, 56-80. https://izlik.org/JA94GR34SR
Luo, X. (2003). Evaluating the profitability and marketability efficiency of large banks: An application of data envelopment analysis. Journal of Business Research, 56(8), 627-635. https://doi.org/10.1016/S0148-2963(01)00293-4
Moorsteen, R. (1961). On measuring productive potential and relative efficiency. The Quarterly Journal of Economics, 75(3), 451–467. https://doi.org/10.2307/1885133
O’Donnell, C. J. (2010). Measuring and decomposing agricultural productivity and profitability change. Australian Journal of Agricultural and Resource Economics, 54(4), 527-560.
O’Donnell, C. J. (2011a). DPIN 3.0: A program for decomposing productivity index numbers. Centre for Efficiency and Productivity Analysis, University of Queensland, Brisbane, 1–28.
O’Donnell, C. J. (2011b). The sources of productivity change in the manufacturing sectors of the US economy (Working Paper No. WP07/2011). Centre for Efficiency and Productivity Analysis (CEPA), University of Queensland, Brisbane, 1–56.
O’Donnell, C. J. (2012a). An aggregate quantity framework for measuring and decomposing productivity change. Journal of Productivity Analysis, 38, 255–272. https://doi.org/10.1007/s11123-012-0275-1
O’Donnell, C. J. (2012b). Nonparametric estimates of the components of productivity and profitability change in US agriculture. American Journal of Agricultural Economics, 94(4), 873-890. https://doi.org/10.1093/ajae/aas023
OECD. (2023). Green finance and sustainable banking: Policy perspectives. Paris: OECD Publishing
Öndeş, T., ve Yerdelen, C. (2008). Türk bankacılık sistemindeki bankaların 2003-2006 dönemindeki göreceli etkinliklerin araştırılması. EKEV Akademi Dergisi, 12(37), 403-413.
Öcal, T., ve Çolak, Ö. F. (1999). Finansal sistem ve bankalar. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Özdemir, M. (2020). Türkiye bankacılık sektöründe etkinlik ölçümü. In M. Y. Alptekin (Ed.), Sosyal bilimlerde 2020 gündemi: Türkiye ve Doğu Karadeniz. Serander Yayınları.
Özgür, E. (2007). Katılım bankalarının finansal etkinliği ve mevduat bankaları ile rekabet edebilirliği (Doktora tezi). Afyonkarahisar: Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Özgür, E. (2008). Kamu bankalarının finansal etkinliği. Sosyal Bilimler Dergisi, X(3), 248–260. https://izlik.org/JA55YP76ER
Pasiouras, F. (2008). International evidence on the impact of regulations and supervision on banks’ technical efficiency. World Economy, 31(2), 187-214. https://doi.org/10.1111/j.1467-9701.2008.01081.x
Reziti, I. (2020). Total Factor Productivity Change in Greek Crop Production Using a Färe-Primont Index Analyses, Research in Agricultural & Applied Economics, 8(2), 167-178. https://doi.org/10.22004/ag.econ.303556
Sealey, C. W., ve Lindley, J. E. (1977). Inputs, Outputs, and a Theory of Production and Cost at Depository Financial Institutions. The Journal of Finance, 32(4), 1251-1266. https://doi.org/10.2307/2326527
See, K. F., ve Li, F. (2015). Total factor productivity analysis of the UK airport industry: A Hicks-Moorsteen index method. Journal of Air Transport Management, 43, 1–10. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2014.12.001
Seyrek, İ. H., ve Ata, H. A. (2010). Veri zarflama analizi ve veri madenciliği ile mevduat bankalarında etkinlik ölçümü. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 4(2), 67–84. https://izlik.org/JA96UT64LP
Sudit, E.F. (1984). “The Productivity Concept: Definition, Measurement and Managerial Importance”, Productivity Based Management Studies in Productivity Analysis, Vol 5, Springer, Dordrecht.
Sufian, F., ve Habibullah M. S. (2012). Developments in the efficiency of the Malaysian banking sector: The impacts of financial disruptions and exchange rate regimes. Progress in Development Studies, 12(1), 19–46. https://doi.org/10.1177/146499341101200102
Takan, M., ve Boyacıoğlu, M. A. (2011). Bankacılık Teori Uygulama ve Yöntem (4.Basım). Nobel Yayınevi. Ankara.
Tan, W. (2000). Total Factor Productivity in Singapore Construction, Engineering, Construction and Architectural Management, 7(2), 154-158. https://doi.org/10.1046/j.1365-232x.2000.00146.x
Yayar, R., ve Karaca, S. (2014). Efficiency analysis in Turkish banking sector. Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 7(2), 1–15.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fatoş Çiçek Bu kişi benim
0009-0000-7244-168X
Türkiye

Erdinç Koç ^*
0000-0002-8209-5714
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

21 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

11 Mart 2026

Kabul Tarihi

28 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 17

DOI

https://doi.org/10.54688/ayd.1907847

IZ

https://izlik.org/JA97HX34KJ

APA

Çiçek, F., & Koç, E. (2026). Türkiye’de Mevduat Bankalarının Toplam Faktör Verimliliği: Malmquist, Hicks-Moorsteen ve Färe-Primont Endekslerinin Karşılaştırmalı Analizi. Journal of Academic Approaches, 17, 1-21. https://doi.org/10.54688/ayd.1907847

AMA

1.Çiçek F, Koç E. Türkiye’de Mevduat Bankalarının Toplam Faktör Verimliliği: Malmquist, Hicks-Moorsteen ve Färe-Primont Endekslerinin Karşılaştırmalı Analizi. Journal of Academic Approaches. 2026;17:1-21. doi:10.54688/ayd.1907847

Chicago

Çiçek, Fatoş, ve Erdinç Koç. 2026. “Türkiye’de Mevduat Bankalarının Toplam Faktör Verimliliği: Malmquist, Hicks-Moorsteen ve Färe-Primont Endekslerinin Karşılaştırmalı Analizi”. Journal of Academic Approaches 17 (Ekim): 1-21. https://doi.org/10.54688/ayd.1907847.

EndNote

Çiçek F, Koç E (01 Ekim 2026) Türkiye’de Mevduat Bankalarının Toplam Faktör Verimliliği: Malmquist, Hicks-Moorsteen ve Färe-Primont Endekslerinin Karşılaştırmalı Analizi. Journal of Academic Approaches 17 1–21.

IEEE

[1]F. Çiçek ve E. Koç, “Türkiye’de Mevduat Bankalarının Toplam Faktör Verimliliği: Malmquist, Hicks-Moorsteen ve Färe-Primont Endekslerinin Karşılaştırmalı Analizi”, Journal of Academic Approaches, c. 17, ss. 1–21, Eki. 2026, doi: 10.54688/ayd.1907847.

ISNAD

Çiçek, Fatoş - Koç, Erdinç. “Türkiye’de Mevduat Bankalarının Toplam Faktör Verimliliği: Malmquist, Hicks-Moorsteen ve Färe-Primont Endekslerinin Karşılaştırmalı Analizi”. Journal of Academic Approaches 17 (01 Ekim 2026): 1-21. https://doi.org/10.54688/ayd.1907847.

JAMA

1.Çiçek F, Koç E. Türkiye’de Mevduat Bankalarının Toplam Faktör Verimliliği: Malmquist, Hicks-Moorsteen ve Färe-Primont Endekslerinin Karşılaştırmalı Analizi. Journal of Academic Approaches. 2026;17:1–21.

MLA

Çiçek, Fatoş, ve Erdinç Koç. “Türkiye’de Mevduat Bankalarının Toplam Faktör Verimliliği: Malmquist, Hicks-Moorsteen ve Färe-Primont Endekslerinin Karşılaştırmalı Analizi”. Journal of Academic Approaches, c. 17, Ekim 2026, ss. 1-21, doi:10.54688/ayd.1907847.

Vancouver

1.Fatoş Çiçek, Erdinç Koç. Türkiye’de Mevduat Bankalarının Toplam Faktör Verimliliği: Malmquist, Hicks-Moorsteen ve Färe-Primont Endekslerinin Karşılaştırmalı Analizi. Journal of Academic Approaches. 01 Ekim 2026;17:1-21. doi:10.54688/ayd.1907847

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Değerlendirilmek üzere sunulan makaleler özgün olmalı ve daha önce herhangi bir elektronik veya basılı ortamda sunulmamış veya yayımlanmamış olmalıdır.

Makale Yükleme Süreci:

Dergipark Kullanıcı Sayfası
Süreç
Makale Gönderme
Makale Ana Verileri
... ve sistemdeki gerekli adımları takip ederek devam edilmelidir.

Makale şablonuna ulaşmak için buraya tıklayınız → 📝 Manuscript Template.docx

Dergimize gönderilen makalelerin derginin konu kapsamına uygun olması yazar sorumluluğundadır. Dergi kapsamına uygun olmayan makalelerin alan editörlerince tespit edilmesi durumunda yazara “ret kararı” yazılı ve gerekçeli olarak bildirilir.

Dergimize gönderilen çalışmaların dergi yayın ilkelerine uygunluğu editör kurulumuz tarafından değerlendirilir. Makalelerin bilimsel ve etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır.

Dergimize gönderilen makalelerin özgün, daha önce başka bir yerde yayınlanmamış veya farklı bir dilde yayınlanmak üzere değerlendirmeye gönderilmemiş olması gerekmektedir.

Makalede tüm yazarların akademik ve bilimsel olarak doğrudan katkısı bulunmalıdır. Yazar(lar) çalışma konsepti, çalışma tasarımı, veri toplama, veri analizi, veri yorumlama, yazı taslağı, içeriğin eleştirel incelenmesi, son onay ve sorumluluk, malzeme ve teknik destek süpervizyon ölçütlerini sağlamalıdır. Yazar(lar)ın makale sonunda yazar katkı oranı beyanı, varsa destek ve teşekkür beyanı, çatışma beyanına yer vermeleri gerekmektedir.

Yazarların isim sıralaması ortak verilen bir karar olmalıdır. Tüm yazarlara ilişkin bilgiler sorumlu yazar tarafından “Telif Hakkı Sözleşmesi” formunda belirtilmeli ve sorumlu yazar tarafından form imzalı olarak gönderilmelidir.

Yazarların ilk gönderimde makale dosyası ile “İntihal Raporu Sonucu”, “Telif Hakkı Sözleşmesi”, “📝 Etik Komite Onayı.docx”, “Taahhütname” ve "📝 Yazar Beyan(lar)ı Formu.docx " formlarını da göndermesi gerekmektedir.

Makalelerde intihal denetimi Turnitin, iThenticate vb. programlardan alınarak gerçekleştirilir. Her makalede ortaya çıkan eşleşmeler incelenerek hatalar tespit edilir ve yayın kurulu için “İntihal Rapor Sonucu” formuyla raporlaştırılır. Yayın kurulu her makale için intihal raporu (Yazarın diğer kişilerden bilgileri kopyalayarak kendinin gibi iddiada bulunması/Yazarın daha önce kendi yapmış olduğu çalışmalardan sağladığı bilgileri referans göstermeyerek “Özintihal”veya ”Yinelenen yayın”yapması) ışığında nihai kararını verir. İntihal denetiminde Akademik Yaklaşımlar Dergisi benzerlik oranını iki temel kural ile sınırlamıştır: Benzerlik oranı tam metin için %15'in altında olmalıdır. Tek kaynak için benzerlik oranı %3'ün altında olmalıdır.

Yazarlara yazım ve dil düzeltmeleri için yalnızca bir kez revizyon hakkı tanınmaktadır. İstenen düzeltmelerin belirtilen süre içinde tamamlanmaması veya yetersiz bulunması durumunda, makale değerlendirme sürecinden çıkarılır ve reddedilir.

Yazıların Hazırlanması Süreci

Makaleler Yazım Kuralları'na uygun olarak düzenlendikten sonra gönderilmelidir. Yazım Kuralları'na uygun olmayan çalışmalar değerlendirmeye alınmayacaktır.

Teknik Özellikler:

Yazı Tipi: Times New Roman karakterinde ve 1,5 satır aralığında yazılmalıdır.
Yazı Boyutu: Metin için 12 punto, öz ve kaynakça için 10 punto kullanılmalıdır.
Sayfa Düzeni: Sayfaların kenar boşlukları üst, alt, sağ ve sol 2,5 cm olacak şekilde ayarlanmalıdır.
Başlıklar: Kaynakça ve ana başlık dışındaki başlıklar numaralandırılmalıdır.
Paragraf Yapısı: Makale ana başlığı dışındaki başlık ve alt başlıklar satır başı hizasından başlamalıdır. Satır başları ise metne göre 1 cm içeriden başlamalıdır.
Makale Hacmi: Makale 4.000-10.000 kelimeden oluşmalıdır.

Metin İçi Özellikler:

Ana Başlık

Makale başlığı koyu 12 punto olmalı ve metne ortalanmalıdır. Çalışma daha önce sunulmuşsa (bir projeden veya tezden üretilmişse vs.) başlığın sonuna* dipnotu konularak açıklama yapılmalıdır.

Yazar İsimleri: Yazar isimlerinin yanında dipnot verilecektir. Dipnotta yazar(lar)ın; unvan(lar)ı, kurum adı (kısaltma kullanılmaksızın), ORCID ID ve e- posta adres(ler)i yer almalıdır.

Öz en fazla 200 kelimeden oluşmalıdır. Öz 10 punto ve 1 cm satır aralığında yazılmalıdır. Öz kısmında atıf verilmemelidir. Genişletilmiş İngilizce özet 600-800 kelime aralığında olmalıdır. Genişletilmiş İngilizce özet Times New Roman 10 punto ve 1 satır aralığında olmalıdır. İngilizce özün altında yer almalıdır. Genişletilmiş İngilizce özette çalışmanın amacı, önemi, araştırma sorusu, yöntemi, bulguları ve sonuç ile varsa önerilere yer verilmelidir.

Anahtar Kelimeler: 3-5 kelime arasında olmalıdır. Anahtar kelimeler makalenin konusunu kapsayacak nitelikte seçilmelidir.

Bölüm Başlıkları: Makale ana başlığı dışındaki başlık ve alt başlıklar satır başı hizasından başlamalıdır.

Alt bölüm başlıkları paragraf başına göre hizalanmalıdır.

Örneğin;

2. İkinci Başlık

Kaynak gösterme APA (American Psychological Association) stiline uygun olmalıdır.

Ana Metin: Metnin satır başları başlığa göre 1 cm içeriden başlamalıdır.

Tablo, Şekil ve Ekler

Tablolar

Kaynakça düzenlenirken, makale diline (Türkçe/İngilizce) bağlı gösterim farklılıkları dikkate alınmalıdır.

Tablo 1.
Türkiye’nin Dış Ticareti 1970-1985 (GSYİH %) (Örnek tablo görünümü için pdf dosyamızı inceleyiniz).

Kaynak: (Koçyiğit ve Şen, 2007, s. 64) (Tükçe)
Kaynak: (Koçyiğit & Şen, 2007, p. 64) (İngilizce)

Şekiller

Metin içerisinde kullanılacak şekillerde; şeklin altında şekil numarası, şekil adı (italik) ve kaynak yer alacak biçimde düzenlemelidir. Şema, grafik, fotoğraf, resim, çizim, harita, vb. her türlü metin dışı görsel materyaller şekil kapsamında ele alınmalıdır.

Örneğin;
Şekil 1.
Örgütsel İnovasyon Sistemi (Örnek şekil görünümü için pdf dosyamızı inceleyiniz).
Kaynak: (Vagnani vd., 2019, s. 4) (Tükçe)
Kaynak: (Vagnani et al., 2019, p. 4) (İngilizce)

Ekler;

Her bir ek ayrı sayfalarda, kaynakçadan önce verilmelidir.

Ek materyaller, ses dosyaları, videolar, veri kümesi ve ek dokümanlar (örneğin, ekler, ek figürler, tablolar gibi), makalenin ana metnini tamamlamak amacıyla kullanılır. Bu ek materyaller, referans listesinden sonra ayrı bir bölüm olarak sunulmalıdır. Her bir ek materyalin makale ile ilgisini açıklamak için kısa açıklamalar eklenmelidir. Ek materyaller için sayfa numarası gerekli değildir.

Denklemler için;

Denklemler sayfayı ortalayarak ve her bir denklemin sıra numarası sağa dayalı olacak şekilde parantez içinde yazılmalıdır.

Not: Denklemler, "Mathtype" gibi programlarda yazılabilir.

METİN İÇİ KAYNAK GÖSTERME

Atıf yapılırken en son ve en güncel yayınlar tercih edilmelidir. Kaynakların doğruluğundan yazarlar sorumludur. Hem metin içi kaynaklar hem kaynakça bölümü Amerikan Psikologlar Birliği tarafından yayınlanan Publication Manual of American Psychological Association (APA) 7. versiyona göre (Microsoft Word uygulamasında, Başvurular, Kayankları Yönet) hazırlanmalıdır. Metin içi referanslarda, parantez içerisinde yazar soy ismi ve yayın tarihi olacak şekilde atıf yapılmalıdır.

Farklı yayın türleri için referans stilleri aşağıdaki örneklerde sunulmaktadır:

Dergi Makalesi: Edwards, A. A., Steacy, L. M., Siegelman, N., Rigobon, V. M., Kearns, D. M., Rueckl, J. G., & Compton, D. L. (2022). Unpacking the unique relationship between set for variability and word reading development: Examining word- and child-level predictors of performance. Journal of Educational Psychology,114(6), 1242–1256. https://doi.org/10.1037/edu0000696

Kitap Bölümü: Zeleke, W. A., Hughes, T. L., & Drozda, N. (2020). Home–school collaboration to promote mindbody health. In C. Maykel & M. A. Bray (Eds.), Promoting mind–body health in schools: Interventions for mental health professionals (pp. 11–26). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000157-002

Tek Yazarlı Kitaplar: Haslwanter, T. (2022). An introduction to statistics with Python. New York, NY: Springer International Publishing.

Yazar Olarak Editör(ler): Rhodewalt, F. (Ed.). (2008). Personality and social behavior. Psychology Press.

Tez Bölümü: Valentin, E. R. (2019, Summer). Narcissism predicted by Snapchat selfie sharing, filter usage, and editing [Master's thesis, California State University Dominguez Hills]. CSU ScholarWorks. https://scholarworks.calstate.edu/concern/theses/3197xm925?locale=en

Websiteleri: Chandler, N. (2020, April 9). What’s the difference between Sasquatch and Bigfoot? howstuffworks.https://science.howstuffworks.com/science-vs-myth/strange-creatures/sasquatch-bigfootdifference.htm

Epub Baskı Öncesi Makaleler: Muldoon, K., Towse, J., Simms, V., Perra, O., & Menzies, V. (2012). A longitudinal analysis of estimation, counting skills, and mathematical ability across the first school year. Developmental Psychology. Epub ahead of print. doi:10.1037/a0028240.

Yedinci baskıda, artık bir referans listesi girişine en fazla 20 yazar dahil edilmelidir. 20'den fazla yazarı olan kaynaklar için, listelenen 19. yazardan sonra, ek yazarların adları bir üç nokta (...) ve ardından listelenen son yazarın adı ile değiştirilir:

Author, A. A., Author, B. B., Author, C. C., Author, D. D., Author, E. E., Author, F. F., Author, G. G., Author, H. H., Author, I. I., Author, J. J., Author, K. K., Author, L. L., Author, M. M., Author, N. N., Author, O. O., Author, P. P., Author, Q. Q., Author, R. R., Author, S. S., . . . Author, Z. Z.

Yazar Son Kontrol Listesi

Yazar(lar)ın aşağıdaki listede yer alan hususları son olarak kontrol etmesi gerekmektedir.

İlk gönderimde makale dosyası ile “İntihal Raporu Sonucu”, “Telif Hakkı Sözleşmesi”, "Yazar Beyan(lar)ı Formu" ve “Taahhütname” formlarının gönderilmesi
Makalenin Türkçe ve İngilizce başlığı
Yazarların ismi soyadı, unvanları ve bağlı oldukları kurumlar (üniversite ve fakülte bilgisinden sonra şehir ve ülke bilgisi de yer almalıdır), ORCID’leri, e-posta adresleri,
Öz en fazla 200 kelime Türkçe
Anahtar Kelimeler: 3-5 arası Türkçe ve İngilizce
Makale ana metin bölümleri
Teşekkür (varsa belirtiniz)
Finansal destek (varsa belirtiniz)
Çıkar çatışması (varsa belirtiniz)
Kaynaklar
Tablolar-Resimler, Şekiller (başlık, tanım ve alt yazılarıyla)

Bir yazar kendi yayınlanmış yazısında belirgin bir hata ya da yanlışlık tespit ederse, bu yanlışlıklara ilişkin düzeltme ya da geri çekme için editör ile iletişime geçmelidir. Hakem süreci başlayan makalelerde yazarın makaleyi geri çekmeleri mümkün değildir. Ancak belirgin bir hata ya da yanlışlık tespitinin iletilmesi halinde geri çekme talebi editör kurulu tarafından değerlendirilerek karara bağlanır.

Dergiye gönderilen ve editör tarafından hakemlere gönderilmeye değer bulunan makale türündeki yazılar, ilgili alanda uzmanlaşmış en az iki hakeme gönderilir. Bu süreçte hakem ve yazar kimlikleri gizli tutulur.

Yayına çıkmış olan makaleler editör kurulu tarafından belirlenen tarihler aralığında yazarların incelenmesi üzere bildirilir. İlgili tarihten sonraki düzeltme talepleri dikkate alınmamaktadır.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

YAYIN ETİĞİ

Akademik Yaklaşımlar Dergisi, Yayın Etiği Komisyonu (COPE) kılavuz ilkeleri ve Bilimsel Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkeleri (COPE, DOAJ, OASPA, WAME ortak bildirisi) dahil olmak üzere çeşitli kuruluşlar tarafından ortaya konan kılavuz ilkelere ve temel uygulamalara uymayı amaçlamaktadır. Bu kılavuz ve tavsiyeler, bilimsel yayıncılıkta şeffaflık, dürüstlük ve en iyi uygulamaları teşvik etmek üzere tasarlanmıştır.

Dergi, bu standartlara bağlı kalarak, yayınladığı araştırmaların yüksek kalitede olmasını ve bilim camiasının etik standartlarını karşılamasını sağlamayı amaçlamaktadır.

ARAŞTIRMA ETİĞİ

Akademik Yaklaşımlar Dergisi, araştırma ve yayın etiği konusunda ulusal ve uluslararası standartlara bağlıdır. Yayımlanan tüm çalışmaların araştırma etiği ilkelerine uygun olarak yürütülmesini esas almaktadır. Bu kapsamda, insan ve hayvanlar üzerinde gerçekleştirilen araştırmalarda ulusal ve uluslararası etik standartlara uyulması zorunludur. İnsan katılımcılarla yürütülen çalışmalarda bilgilendirilmiş gönüllü onamının alınmış olması gerekmektedir.

Etik kurul izni gerektiren araştırmalar için, ilgili kuruldan alınmış onay bilgilerine (kurul adı, tarih ve sayı numarası) makale metni içerisinde yer verilmesi beklenir. Yazarlar, araştırma sürecinde veri toplama, analiz ve raporlama aşamalarında bilimsel dürüstlük ilkelerine uymakla yükümlüdür. İntihal, veri uydurma, veri çarpıtma ve benzeri etik ihlaller kabul edilmez.

ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI

TÜBİTAK ULAKBİM TR Dizin kriterleri gereği Etik Kurul İzni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir. Makale sonunda araştırmacılar Katkı Oranı Beyanı, varsa Destek ve Teşekkür Beyanı, Çatışma Beyanına yer vermelidir. Ayrıca makale dosyasıyla birlikte "Yazar Beyan(lar)ı Formu"nu da doldurarak iletmesi gerekmektedir.

Etik Kurul Onayı ve Bilgilendirilmiş Onam

Akademik Yaklaşımlar Dergisi’nde yayımlanacak makalelerin ilk sayfasında, etik kurul izni ve/veya yasal/özel izin alınmasının gerekip gerekmediği açıkça belirtilmelidir. Eğer bu izinlerin alınması gerekiyorsa, iznin hangi kurumdan, hangi tarihte ve hangi karar veya sayı numarası ile alındığı net bir şekilde sunulmalıdır.

Çalışma etik onayından muafsa, yazarlar etik kuruldan muafiyeti açıklayan bir beyan sunmalıdır. Etik onayı olmadan gönderilen bir makale, dergi etik kaygıları değerlendirmek için COPE’un yönergelerini izleyecektir. Etik onayı olmayan makaleler, konu ile ilgili önem taşıyan durumlarda reddedilebilir.

İnsan denekleri içeren çalışmalar için, yazarlar tüm katılımcılardan yazılı bilgilendirilmiş onam alındığını teyit etmeli ve onam formu araştırmacılar tarafından saklanmalıdır. On sekiz yaşın altındaki çocukları içeren araştırmalar için ebeveyn veya vasiden onay alınmalıdır. Anketlerde veya görüşmelerde, katılımcıların veri kullanımı için rızası da teyit edilmelidir. İsimlendirme için açık rıza verilmediği sürece kişisel bilgiler kimliksizleştirilmelidir.

Yazarlar, özellikle fotoğraflarda katılımcıların anonimliğini ve gizliliğini korumaktan sorumludur. Her türlü görüntü için imzalı ibranameler alınmalı, yayın için onay sağlanmalı ve her türlü koşul belirtilmelidir. Bu onay makale içerisinde açıkça belirtilmelidir.

İNTİHAL VE ETİK İHLALLER

Tüm başvurular, hakem değerlendirme ve/veya üretim süreçlerinde benzerlik tespiti yazılımı kullanılarak birden fazla taramadan geçirilir. Önceki çalışmalara atıfta bulunurken, tüm materyalin doğru bir şekilde referans gösterildiğinden emin olunmalıdır. Herhangi bir kaynaktan (dergi makaleleri, kitaplar, tezler, elektronik medya, vb.) metin, tablo veya resim kopyalamak ve bunları kendininmiş gibi sunmak, referans verilmiş olsa bile intihal olarak kabul edilir. Kaynağı 'Kaynaklar' bölümünde listelemek, yazarları intihal sorumluluğundan muaf tutmaz.

Yazarların aşağıda belirtilen intihal durumlarından ya da etik ihlallerden kaçınmaları şiddetle tavsiye edilir:

Atıf Manipülasyonu: Kendine atıf yapma, aynı derginin aşırı atıfla kullanılması veya atıf yığma gibi yöntemlerle atıf sayılarının şişirilmesi, akademik tanınmayı çarpıtan bir uygulamadır.
Kendinden İntihal (Metin Geri Dönüşümü): Bir yazarın önceki çalışmasından bölümleri veya cümleleri uygun şekilde atıf yapmadan yeniden kullanmayı içerir ve bir tür intihal teşkil eder.
Salami Dilimleme: Tek bir çalışmadan aynı veri setini, hipotezleri ve yöntemleri kullanarak birden fazla makale yayınlaması anlamına gelen, etik olmayan bir uygulamadır.
Veri Üretme: Gerçek araştırma veya deneylerle desteklenmeyen sahte verilerin oluşturulması, araştırma dürüstlüğünün ciddi bir ihlali olarak kabul edilir.
Veri Manipülasyonu/Sahteciliği: Bulguları yanlış yönlendirmek veya yanlış temsil etmek için görüntülerin değiştirilmesi ya da aykırı değerlerin kaldırılması gibi verilerin değiştirilmesini içerir.

İntihal, atıf manipülasyonu veya veri çarpıtma gibi etik ihlallerine ilişkin şüphe durumlarında, Editörler Kurulu, şüphelerin adil, şeffaf ve tutarlı bir şekilde ele alınmasını sağlamak için COPE (Yayın Etiği Komisyonu) yönergelerini takip edecektir.

AÇIK ERİŞİM POLİTİKASI

Akademik Yaklaşımlar Dergisi'nde yayımlanan tüm makalelere, herhangi bir ücret ödemeden ve kayıt zorunluluğu olmadan çevrimiçi olarak kalıcı bir şekilde erişilebilir. Yazarlar, çalışmalarının telif haklarını korurken, derginin Telif Hakkı ve Etik politikasına uygun olarak üçüncü tarafların içeriği paylaşmasına, çoğaltmasına ve dağıtmasına izin verir.

2022 yılından itibaren yayımlanan tüm içerik, orijinal kaynağa uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla ticari olmayan kullanım, dağıtım ve değişikliklere izin veren Creative Commons Atıf-Ticari Olmayan 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) kapsamında lisanslanmaktadır.

2022'den önce içerik geleneksel telif hakkı kapsamında lisanslıydı, ancak arşiv ücretsiz erişimli bir şekilde yazarlara ve diğer kullanıcılara açıktı.

Tüm dergi içeriğine https://dergipark.org.tr/tr/pub/ayd adresinden ücretsiz olarak erişilebilir.

TELİF HAKKI POLİTİKASI

Akademik Yaklaşımlar Dergisi’nde yayınlanan makaleler Açık Erişimdir ve Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0) altında lisanslanmaktadır. Bu, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, üçüncü tarafların içeriği ticari olmayan amaçlarla paylaşmasına ve uyarlamasına izin verir.

Akademik Yaklaşımlar Dergisi, her gönderinin bir Telif Hakkı Sözleşmesi ile sunulmasını gerektirir.

Daha önce yayımlanan içerikleri, figürleri, tabloları veya herhangi bir materyali basılı veya elektronik formatlarda kullanırken yazarlar, telif hakkı sahibinden izin almakla sorumludur. Bu konuda yasal, mali ve cezai sorumluluklar yazar(lara) aittir.

Yazarlar, Akademik Yaklaşımlar Dergisi'nde yayımlanan çalışmalarının telif hakkını korurlar.

REKLAM POLİTİKASI

Akademik Yaklaşımlar Dergisi, Yayın Kurulu ve yönetimi tarafından onaylanması koşuluyla web sitesinde dijital reklamları kabul eder. Tüm reklamlar bu şekilde açıkça etiketlenmelidir. Reklam verenlerin editoryal kararlar veya reklam politikaları üzerinde hiçbir etkisi yoktur.

Reklam talepleriniz için lütfen Editörlük Ofisi (inueditorial@inonu.edu.tr) ile iletişime geçiniz.

HAKEM DEĞERLENDİRME SÜRECİ

Akademik Yaklaşımlar Dergisi, akademik bütünlüğün en yüksek standartlarda korunmasını sağlamak amacıyla titiz ve şeffaf bir çift anonimleştirilmiş hakem değerlendirme sürecini yürütmektedir.

Makaleler, hem yazarların hem de hakemlerin birbirlerine anonim olarak kalacakları bu sürece tabi tutulmaktadır. Her makale, ilgili alanda uzman en az iki bağımsız dış hakem tarafından değerlendirilir.

Yazarlar, potansiyel hakemleri önerebilir, ancak nihai seçim editör tarafından yapılır ve editör, yazarın önerilerine uymak zorunda değildir. Değerlendirme süreci boyunca gizlilik esastır ve hakemler makaleyi yalnızca editörün izniyle paylaşabilirler. Hakemler, makalenin kalitesini artırmak amacıyla zamanında, tarafsız, kanıta dayalı ve yapıcı geri bildirim sağlarlar. Araştırma ihlali şüphesi olan durumlar, sürecin bütünlüğünü korumak için gizli bir şekilde editöre bildirilmelidir.

Dergi, değerlendirme süreci, seçim kriterleri ve itiraz prosedürü hakkında bilgi paylaşarak ve kabul oranları ve yayım süreleri gibi önemli verileri yayımlayarak şeffaflık sağlar. Bir makalenin kabul edilmesi, düzeltilmesi veya reddedilmesi konusundaki nihai karar, Bölüm Editörlerinin önerilerini dikkate alarak Baş Editör tarafından verilir. Hakemler, bir değerlendirme davetini kabul etmeden önce herhangi bir olası çıkar çatışmalarını açıklamalıdır. Editörlerle hakemler arasındaki tüm iletişimler gizlidir.

Editörler kurulunun üyeleri tarafından gönderilen makaleler, tarafsızlığı sağlamak amacıyla dış editörler tarafından ele alınır ve bu dış editörler de çıkar çatışmalarını açıklamak zorundadır. Hakem değerlendirme süreci standart prosedürlerden saparsa, şeffaflık ve hesap verebilirliği sağlamak için makalede hangi tür inceleme yapıldığı belirtilir.

REVİZYON DETAYLARI

Minör revizyon veya majör revizyon gerektiren makaleler, Baş Editör tarafından hakemlerin ve editörlerin yorumlarını içeren bir karar mektubu ile yanıtlanır ve yeniden gönderim için bir son tarih alır. Yazarlar, gözden geçirilmiş bir makale ve her bir yorumu ayrı ayrı ele alan ayrıntılı bir “Hakemlere Yanıt” belgesi sunmalıdır. Yanıt, yapılan revizyonları açıklamalı ve makaledeki ilgili satır numaralarını belirtmelidir. Makalenin değişiklikleri vurgulayan açıklamalı bir versiyonu da sunulmalıdır. Gözden geçirilmiş makaleler, karar mektubunda belirtilen tarihe kadar teslim edilmelidir. Son teslim tarihine uyulmaması, revizyonun reddedilmesine neden olabilir. Ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, yazarlar orijinal son tarih sona ermeden önce uzatma talebinde bulunmalıdır.

YAZARLIK KRİTERLERİ

Araştırma bulgularını bildiren başvuruların yazarları, Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi (ICMJE) tarafından belirlenen dört kriterin tamamını karşılamalıdır:

Çalışmanın konseptine veya tasarımına, ya da verilerin elde edilmesi, analizi veya yorumlanmasına önemli katkılar sağlama;
Çalışmanın taslağını hazırlamak veya önemli entelektüel içerik için eleştirel bir şekilde gözden geçirmek;
Yayımlanacak son versiyonun onaylanması;
Çalışmanın tüm yönlerinden sorumlu olmayı kabul etmek, herhangi bir bölümün doğruluğu veya bütünlüğü ile ilgili soruların uygun şekilde araştırılmasını ve çözülmesini sağlamak.

Yazarlar, makalelerini göndermeden önce kimlerin yazarlık için uygun olduğunu ve yazarların hangi sırayla listeleneceğini belirlemelidir. Akademik Yaklaşımlar Dergisi editörleri yazarlık anlaşmazlıklarını çözmez. İlk gönderimden sonra yazar sayısında veya sıralamasında yapılacak her türlü değişiklik Baş Editöre yazılı olarak açıklanmalıdır. Editörler, herhangi bir yazarlık usulsüzlüğünü, birinci veya sorumlu yazarın kurumundaki veya işverenindeki araştırma görevlisine veya uygun akademik etik yetkililerine yönlendirme hakkını saklı tutar.

Yazarlar, başvuru sırasında bireysel katkılar hakkında bilgi vermek için CRediT (Katkıda Bulunan Rolleri Taksonomisi) kullanabilirler.

ÜRETKEN YAPAY ZEKA (YZ) KULLANIM POLİTİKASI

Akademik Yaklaşımlar Dergisi, makale hazırlık sürecinde üretken yapay zekâ (YZ) araçlarının kullanımında şeffaflık, hesap verebilirlik ve etik ilkelere bağlılığı desteklemektedir. Bu politika; COPE, ICMJE ve WAME tarafından belirlenen uluslararası yayıncılık etik standartlarıyla uyumludur.

1. Makale Hazırlığında Yapay Zekâ Kullanımı

Yazarlar; dil düzenleme, anlatımın netleştirilmesi, metin yapısının iyileştirilmesi, fikirlerin organize edilmesi veya literatürün özetlenmesi gibi amaçlarla yapay zekâ araçlarını (ör. ChatGPT, Gemini, Claude) kullanabilir.

Ancak yapay zekâ, insan değerlendirmesinin, bilimsel yorumun veya akademik karar verme sürecinin yerini alamaz. Makalede yer alan tüm içeriklerin doğruluğu, özgünlüğü ve bilimsel bütünlüğünden yazarlar sorumludur.

Yapay zekâ destekli içerikler mutlaka yazarlar tarafından eleştirel biçimde gözden geçirilmelidir.

Sadece temel yazım ve dil bilgisi düzeltmeleri için yapılan yapay zekâ kullanımı beyan gerektirmez. Bunun dışındaki tüm kullanımlar açıklanmalıdır.

2. Beyan (Açıklama) Yükümlülüğü

Üretken yapay zekâ veya YZ destekli araçların her türlü kullanımı, makale gönderimi sırasında beyan edilmelidir. Makalede yer alacak Yapay Zekâ Kullanım Beyanı aşağıdaki bilgileri içermelidir:

• Kullanılan yapay zekâ aracının adı ve sürümü
• Kullanım amacı (ör. dil düzenleme, literatür özetleme)
• İnsan denetiminin kapsamı

Araştırma tasarımı, veri analizi veya veri üretiminde yapay zekâ kullanılmışsa, bu durum Yöntemler bölümünde ayrıntılı olarak açıklanmalıdır.

3. Yazarlık ve Sorumluluk

Yazarlık, yalnızca insanlara ait entelektüel katkı ve sorumluluk gerektirir. Yapay zekâ araçları yazar veya ortak yazar olarak gösterilemez.

Tüm yazarlar, ICMJE yazarlık kriterlerini karşılamalı ve çalışmanın tüm aşamalarından (kavramsallaştırma, analiz, yorumlama ve son onay) sorumlu olmalıdır. Yapay zekâ araçları yalnızca teknik veya dil desteği için teşekkür bölümünde belirtilebilir.

4. Şekil ve Görsellerde Yapay Zekâ Kullanımı

Dergi, bilimsel şekil ve görsellerin oluşturulması, değiştirilmesi veya iyileştirilmesi amacıyla üretken yapay zekâ kullanımına izin vermez.

Yalnızca veriyi bozmayacak ve gizlemeyecek şekilde yapılan standart düzenlemeler (parlaklık, kontrast, renk dengesi gibi) kabul edilir.

Yapay zekâ ile üretilmiş veya değiştirilmiş görseller, yalnızca yapay zekâ kullanımının çalışmanın geçerli ve ayrılmaz bir metodolojik parçası olması durumunda değerlendirilebilir. Bu durumda yazarlar:

• Kullanılan yapay zekâ aracını ve yöntemleri açıkça tanımlamalı
• Gerekmesi halinde ham ve işlenmemiş verileri editöryal inceleme için sunmalıdır.

Yapay zekâ ile üretilmiş grafik özetler, kapak görselleri veya sanatsal çalışmalar, editörlük ofisinden önceden yazılı izin alınmadıkça kabul edilmez.

5. Telif Hakları ve Etik Sorumluluk

Yazarlar, yapay zekâ kullanımının veri gizliliği, mahremiyet ve fikri mülkiyet mevzuatına uygunluğunu sağlamakla yükümlüdür. Kullanılan yapay zekâ araçları, gönderilen içerik üzerinde mülkiyet iddiasında bulunmamalı veya yayın haklarını kısıtlamamalıdır.

Onaylanan yapay zekâ destekli içerikler, ilgili şekil veya açıklamalarda açıkça “Yapay zekâ ile üretilmiştir” şeklinde belirtilmelidir. Tüm etik ve hukuki sorumluluk yazarlara aittir.

Çıkar Çatışması Beyanı

Herhangi bir finansal veya finansal olmayan çıkar çatışması, editoryal derneklerle, ticari düzenleme şirketleriyle, tıbbi iletişim şirketleriyle veya başvuruyu ilgilendiren diğer kuruluşlarla ilişkiler dâhil olmak üzere, makalenin sonunda, Kaynaklar bölümünden hemen önce açıklanmalıdır.

Finansal Destek Beyanı

Tüm finansman kaynakları makalenin sonunda belirtilmelidir. Yazarlar, varsa, çalışma sponsor(lar)ının çalışma tasarımı, veri toplama, analiz, yorumlama, rapor yazımı ve makalenin yayına sunulması kararındaki rolünü belirtmelidir. Eğer finansman kaynağı bu alanlarla ilgili bir katkıda bulunmamışsa, yazarlar bunu net bir şekilde ifade etmelidir.

YAYIN SONRASI DÜZELTME TALEPLERİ VE MAKALE GERİ ÇEKME POLİTİKASI

Yayın sonrası tüm düzeltme talepleri editöryal incelemeye tabidir. Yayın Kurulu, hatanın niteliğine, makale üzerindeki etkisine ve destekleyici kanıtlara dayanarak düzeltmelerin gerekliliğini ve uygunluğunu değerlendirir. Onaylanması halinde, düzeltme dergi arşivinde yapılacaktır. Dergi, COPE yönergelerini takip etmektedir.

Makale Geri Çekme (Yayın Öncesi)

Makale Geri Çekme işlemi yalnızca hatalar, kazara yinelenen gönderimler veya etik ihlaller (örneğin, birden fazla gönderim, sahte veriler veya intihal) içerebilecek makalelerin ilk sürümleri olan basım aşamasındaki makaleler için geçerlidir. Geri çekilen makalelerin HTML ve PDF içerikleri kaldırılacak ve yerine çekilme bildiren bir açıklama ile derginin çekilme politikasına bağlantı verilecektir.

Makale Geri Çekme (Yayın Sonrası)

Geri çekmeler intihal, veri uydurma, sahte yazarlık veya ortak yazar onayı olmadan yayın gibi ciddi etik ihlaller için verilir. Geri çekme bildirimleri şu unsurları içerir:

“Geri Çekme” başlıklı resmi bir geri çekme notu: [Makale Başlığı]” başlıklı resmi bir geri çekme notu, sonraki bir sayıda yayınlanır.
Orijinal makalenin PDF'si üzerinde “Geri Çekildi” şeklinde bir filigran.
Akademik bütünlüğü korurken düzeltmelerde şeffaflık sağlayan HTML sürümünün kaldırılması.

Makale Kaldırılması (Hukuki ve Güvenlik Endişeleri)

Nadir durumlarda, bir makalenin yasal sorunlar, mahkeme kararları, hakaret veya önemli sağlık riskleri nedeniyle derginin çevrimiçi veritabanından kalıcı olarak kaldırılması gerekebilir. Meta veriler (başlık ve yazarlar) korunurken, makale içeriği kaldırmayı açıklayan yasal bir bildirimle değiştirilecektir.

Makale Değiştirme

Bir makale ciddi bir sağlık riski teşkil ediyorsa, yazarlar düzeltilmiş bir versiyonla değiştirilmesini talep edebilir. Bu gibi durumlarda, düzeltilmiş makaleye bir bağlantı içeren bir geri çekme bildirimi yayınlanacak ve güncellemelerin şeffaf bir şekilde kaydedilmesi sağlanacaktır.

Kendi Kendine Arşivleme Politikası

Yazarların yayınlanmış çalışmalarını kurumsal veya kişisel web sitelerinin yanı sıra açık erişim havuzlarında kendi kendilerine arşivlemelerine izin verilir. Yazarlar makalelerini paylaşırken orijinal yayına uygun şekilde atıfta bulunmalı ve DOI numarasını eklemelidir. Ayrıca, yazarların yayınevinin resmi web sitesine bir bağlantı sağlamaları teşvik edilir, böylece bilimsel kaydın doğruluğu ve bütünlüğü sağlanmış olur. Yayıncının web sitesinde yayınlanan versiyon, kayıtların kesin versiyonu olarak kabul edilir.

YASAL UYARI

Yayınlanan makalelerde ifade edilen görüş ve fikirler yalnızca yazar(lar)a aittir ve editörlerin, yayın kurulunun veya yayıncının görüşlerini yansıtmaz. Editörler, yayın kurulu ve yayıncı, yayınlanan makalelerin içeriğinden sorumlu değildir ve bu makalelerde ifade edilen görüşleri onaylamaz.

Yazarlar, çalışmalarının doğruluğu ve bütünlüğü konusunda tam sorumluluk taşırlar. Dergi, araştırmaların bilim camiasına yayılması için bir platform görevi görürken, içeriğin geçerliliğini garanti etmez.

Ücret Politikası

Akademik Yaklaşımlar Dergisi, akademik yayıncılıkta şeffaflık ve editoryal bağımsızlık ilkesini esas alır. Dergimizin finansal işleyişi ile hakemlik/editoryal karar süreçleri birbirinden tamamen bağımsızdır. Bu politika, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan Author Fees and Waivers rehberinde belirtilen şeffaflık ilkeleri ile COPE, DOAJ, OASPA ve WAME'nin ortak yayımladığı Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing belgesi esas alınarak hazırlanmıştır. Ayrıca dergimiz, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Genel Kurulu'nun 07.03.2019 tarihli, 2019.3.88 sayılı kararı ve Üniversitelerarası Kurul'un (ÜAK) ilgili dönem Sıkça Sorulan Sorular belgesinde tanımlanan, makale kabul/ret şartına bağlı olmaksızın gönderim aşamasında ücret alınması kriterine uygun şekilde işletilmektedir. Bu doğrultuda dergimiz yağmacı/şaibeli dergi kapsamında değerlendirilmez. Sisteme yüklenen her makale, öncelikle Baş Editör veya görevlendirilen alan editörü tarafından bir ön incelemeye tabi tutulur. Bu aşamada: - Çalışmanın dergi kapsamına uygunluğu, - Bilimsel yeterliliği, - Yazım kurallarına ve şablona uygunluğu, değerlendirilir. Bu aşamada reddedilen çalışmalardan hiçbir ücret talep edilmez ve yazar herhangi bir ödeme yapmadan bilgilendirilir. Ön inceleme aşamasını geçen çalışmalar için, hakem değerlendirme süreci başlamadan önce, kabul veya ret şartına bağlı olmaksızın bir kereye mahsus 5.000 TL tutarında Editoryal İşlem Ücreti talep edilir. Bu ücret, 1 Eylül 2026 tarihi itibariyle sisteme yüklenecek makaleler için geçerlidir. Not: 'Ödeme bilgilerini içeren e-postayı almadan önce lütfen herhangi bir ödeme yapmayınız.' Bu ücret; dil ve intihal kontrolü, yapay zekâ kullanımı denetimi ve mizanpaj/dizgi işlemleri giderlerinin karşılanmasına yönelik olup, makalenin nihai kabul veya ret kararından bağımsızdır. Çalışmanın hakem sürecinde reddedilmesi halinde bu ücret iade edilmez. Makale kabul edildikten sonra yazardan ayrıca bir yayın, basım veya ek ücret talep edilmez. Editoryal Bağımsızlık Beyanı Yazı işleri ve hakem kurulu, derginin finans veya işletme birimlerinden bağımsız çalışır. Editör kurulu, davetli makale, kurumsal iş birliği veya öğrenci/genç araştırmacı çalışmaları gibi özel durumlarda ücret muafiyeti veya indirim uygulama hakkını saklı tutar. Muafiyet kararları, çalışmanın bilimsel niteliğinden bağımsız, önceden belirlenmiş kriterlere göre verilir. Ödeme Bilgileri - Ücret Tutarı: 5.000 TL (1 Eylül 2026 tarihi itibariyle gönderilecek makaleler için geçerlidir) - Banka Adı: Türkiye Halk Bankası A.Ş. (0012) - Hesap Adı: İnönü Üniversitesi Kültür Araştırma ve Uygulama Merkezi - IBAN: TR04 0001 2009 5580 0005 0002 14 - Açıklama: AYD - [Sorumlu yazar adı soyadı] - [T.C. kimlik no] - Editöryal İşlem Ücreti - Dekont Gönderimi: Ödeme sonrası dekontun inueditorial@inonu.edu.tr adresine gönderilmesi gerekmektedir. Bu sayfada yer alan ücret bilgileri, COPE, DOAJ, OASPA ve WAME'nin ortaklaşa yayımladığı şeffaflık ilkeleri doğrultusunda kamuya açık ve güncel tutulmaktadır. Ücretlerde yapılacak değişiklikler bu sayfadan duyurulur; geriye dönük olarak zaten sisteme yüklenmiş makalelere uygulanmaz.

Dizinler

Dergi Kurulları

Baş Editör

GT

Gökhan TUNCEL

Anayasa ve Siyasal Kurumlar, Türk Siyasal Hayatı, Göç Sosyolojisi

Ortak Baş Editör

Alptekin ULUTAŞ

Yöneylem Araştırması, Matematikte Yöneylem Araştırması, Çok Ölçütlü Karar Verme, Tedarik Zinciri Yönetimi

Editörler

SS

Sami SEVER

Tüketici Davranışı, Ürün ve Marka Yönetimi, Pazarlama (Diğer)

MG

Mehmet Emin GÜVEN

Siyasal İletişim, Türk Siyasal Hayatı, Uluslararası Siyaset, Siyaset Bilimi (Diğer), Türk Dış Politikası

Alan Editörleri

TS

Tetsuya SAHARA

Çağdaş Dünya Tarihi

MS

Murat SEZIK

Kamu Yönetimi, Yerel Yönetimler

KK

Kadir KARAGÖZ

Panel Veri Analizi , Uygulamalı Makro Ekonometri, Zaman Serileri Analizi

AK

Arshi KHAN

Ortaçağ Halk Kültürü

OG

Oğuzhan GÖKTOLGA

Kamu Yönetimi, Kentsel Politika, Siyaset Bilimi, Siyasi Düşünce Tarihi, Siyaset Sosyolojisi

MD

Mehmet DENIZ

Strateji

MK

Mustafa KIRCA

Uygulamalı Makro Ekonometri, Makro İktisat, Büyüme, Enflasyon, Turizm Ekonomisi

DK

Darjan KARABASEVIC

Çok Ölçütlü Karar Verme, İş Bilgi Yönetimi

İÇ

İbrahim ÇEMBERLITAŞ

Denetim ve Mali Sorumluluk, Finansal Muhasebe, Uluslararası Muhasebe

ÖL

Ömer LIMANLI

Panel Veri Analizi , Uygulamalı Mikro Ekonometri, Mikroekonomik Teori, Çalışma Ekonomisi, İktisat Teorisi, Refah Ekonomisi, Yoksulluk, Kapsayıcılık ve Refah, Yoksulluk Çalışmaları

NM

Nurettin MENTEŞ

İstatistiksel Analiz, Nicel Karar Yöntemleri, Uygulamalı İstatistik

MK

Mehmet KOCAOGLU

Siyasal Teori ve Siyaset Felsefesi, Siyasi Düşünce Tarihi

NA

Necmettin ACAR

Ortadoğu Çalışmaları, Türk Dış Politikası, Uluslararası Güvenlik

FC

Filiz CICIOĞLU

Avrupa Birliği

HK

Halime KARACA

Muhasebe, Denetim ve Mali Sorumluluk, Adli Muhasebe, Denetim ve Mali Sorumluluk, İç Denetim, İç Kontrol, Muhasebe Tarihi, Uluslararası Muhasebe

Yazım-Dil Editörleri

FD

Fazlı Enes DÖNMEZ

Ticaret Hukuku, Uluslararası Ekonomi Hukuku

KP

Kaan POLAT

Ceza Hukuku, Ceza Muhakemeleri Usulü

EÖ

Emre ÖZSALMAN

Uluslararası İşletmecilik, Uluslararası Ticaret, İthalat İhracat Yönetimi

ÖK

Ökkeş KISA

Bütçe ve Mali Planlama

OÖ

Onur ÖZKAN

Kentleşme Politikaları, Siyaset Biliminde Çevre Politikası, Çevre Tarihi

MŞ

Mert ŞAHIN

Ekonometri, Panel Veri Analizi

EÇ

Elmiranur ÇINAR

Turizm Sosyolojisi, Otel İşletmeciliği, Turizm Yönetimi

AA

Ali Emre ALADAĞ

Siyasal Teori ve Siyaset Felsefesi, Siyasi Düşünce Tarihi

Yayın Kurulu

DK

Deniz KAĞNICIOĞLU

Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, İnsan Kaynakları Yönetimi

AG

Adnan GERÇEK

Vergi Hukuku, Maliye Çalışmaları, Mali Hukuk

MK

Masood Nawaz KALYAR

Bilgi Sistemleri Organizasyonu ve Yönetimi, Organizasyonel, Organizasyon Dışı ve Küresel Bilgi Sistemleri, Kamu Yönetimi

RK

Recep KARABULUT

Sermaye Piyasaları, Finans ve Yatırım, Davranışsal Finans, Finans, Finansal Öngörü ve Modelleme, Finansal Piyasalar ve Kurumlar, Yatırımlar ve Portföy Yönetimi

DT

Dilek TEMIZ

Büyüme, Enflasyon, Kalkınma Ekonomisi - Makro, Döngüsel Ekonomi, Uluslararası İktisat (Diğer)

LÖ

Latif ÖZTÜRK

Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler, İstatistiksel Analiz, Nicel Karar Yöntemleri

TB

Tamer BUDAK

Hukuk ve Yasal Çalışmalar, Vergi Hukuku, Bankacılık, Finans ve Menkul Kıymetler Hukuku, Mali Hukuk

DB

Dávid BIRÓ

Türk Dünyası Çalışmaları, Uluslararası İlişkiler Kuramları, Uluslararası İlişkilerde Siyaset, Yakınçağ Tarihi

MC

Marijana CVETANOSKA

Karşılaştırmalı Ekonomik Sistemler, Büyüme, İstihdam, Gelişme Ekonomisi, Sürdürülebilir Kalkınma

Danışma Kurulu

SB

Serkan BENK

Davranışsal İktisat, Kamu Ekonomisi, Kamu Ekonomisi - Vergilendirme ve Gelir, Maliye Çalışmaları

MK

Muhittin KAPLAN

Ekonomik Modeller ve Öngörü, Uygulamalı Makro Ekonometri, Uygulamalı Mikro Ekonometri, Zaman Serileri Analizi, Büyüme, Enflasyon, Para Politikası, Para-Bankacılık, Sermaye Piyasaları, Uluslararası Finans, Sigorta Ekonomisi

AA

Asaf Savaş AKAT

Ekonomi Politik Teorisi, Kurumsal İktisat Teorisi, Matematiksel İktisat, Büyüme, Konjonktür Dalgalanmaları

AY

Alaeddin YALÇINKAYA

Çevre Hukuku, Madencilik, Enerji ve Doğal Kaynaklar Hukuku, Uluslararası İnsani ve İnsan Hakları Hukuku, Siyasi Coğrafya, Uluslararası Siyaset, Türk Dünyası Çalışmaları, Uluslararası Hukuk, Çağdaş Rusya Tarihi

ME

Metin Kamil ERCAN

Finans ve Yatırım, Davranışsal Finans, Finansal Öngörü ve Modelleme, Finansal Piyasalar ve Kurumlar

Türkiye’de Mevduat Bankalarının Toplam Faktör Verimliliği: Malmquist, Hicks-Moorsteen ve Färe-Primont Endekslerinin Karşılaştırmalı Analizi

Türkiye’de Mevduat Bankalarının Toplam Faktör Verimliliği: Malmquist, Hicks-Moorsteen ve Färe-Primont Endekslerinin Karşılaştırmalı Analizi

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Total Factor Productivity of Deposit Banks in Turkey: A Comparative Analysis of the Malmquist, Hicks-Moorsteen, and Färe-Primont Indices

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Ücret Politikası

Dizinler

Atıf Dizinleri

Diğer Dizinler

Dergi Kurulları

Baş Editör

Ortak Baş Editör

Editörler

Alan Editörleri

Yazım-Dil Editörleri

Yayın Kurulu

Danışma Kurulu