REPORT CARD OF TÜRKİYE METROPOLITAN CITIES IN THE CONTEXT OF THE LIFE INDEX: AN EVALUATION USING A HYBRID MCDM APPROACH

Değerlendirilmek üzere sunulan makaleler özgün olmalı ve daha önce herhangi bir elektronik veya basılı ortamda sunulmamış veya yayımlanmamış olmalıdır.

Makale Yükleme Süreci:

1. Dergipark Kullanıcı Sayfası
2. Süreç
3. Makale Gönderme
4. Makale Ana Verileri
5. ... ve sistemdeki gerekli adımları takip ederek devam edilmelidir.

• Makale şablonuna ulaşmak için buraya tıklayınız → 📝 Manuscript Template.docx 

Dergimize gönderilen makalelerin derginin konu kapsamına uygun olması yazar sorumluluğundadır. Dergi kapsamına uygun olmayan makalelerin alan editörlerince tespit edilmesi durumunda yazara “ret kararı” yazılı ve gerekçeli olarak bildirilir.

Dergimize gönderilen çalışmaların dergi yayın ilkelerine uygunluğu editör kurulumuz tarafından değerlendirilir. Makalelerin bilimsel ve etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır.

Dergimize gönderilen makalelerin özgün, daha önce başka bir yerde yayınlanmamış veya farklı bir dilde yayınlanmak üzere değerlendirmeye gönderilmemiş olması gerekmektedir.

Makalede tüm yazarların akademik ve bilimsel olarak doğrudan katkısı bulunmalıdır. Yazar(lar) çalışma konsepti, çalışma tasarımı, veri toplama, veri analizi, veri yorumlama, yazı taslağı, içeriğin eleştirel incelenmesi, son onay ve sorumluluk, malzeme ve teknik destek süpervizyon ölçütlerini sağlamalıdır. Yazar(lar)ın makale sonunda yazar katkı oranı beyanı, varsa destek ve teşekkür beyanı, çatışma beyanına yer vermeleri gerekmektedir.

Yazarların isim sıralaması ortak verilen bir karar olmalıdır. Tüm yazarlara ilişkin bilgiler sorumlu yazar tarafından “Telif Hakkı Sözleşmesi” formunda belirtilmeli ve sorumlu yazar tarafından form imzalı olarak gönderilmelidir.

• Yazarların ilk gönderimde makale dosyası ile “İntihal Raporu Sonucu”, “Telif Hakkı Sözleşmesi”, “📝 Etik Komite Onayı.docx”, “Taahhütname” ve "📝 Yazar Beyan(lar)ı Formu.docx " formlarını da göndermesi gerekmektedir.

Makalelerde intihal denetimi Turnitin, iThenticate vb. programlardan alınarak gerçekleştirilir. Her makalede ortaya çıkan eşleşmeler incelenerek hatalar tespit edilir ve yayın kurulu için “İntihal Rapor Sonucu” formuyla raporlaştırılır. Yayın kurulu her makale için intihal raporu (Yazarın diğer kişilerden bilgileri kopyalayarak kendinin gibi iddiada bulunması/Yazarın daha önce kendi yapmış olduğu çalışmalardan sağladığı bilgileri referans göstermeyerek “Özintihal”veya ”Yinelenen yayın”yapması) ışığında nihai kararını verir. İntihal denetiminde Akademik Yaklaşımlar Dergisi benzerlik oranını iki temel kural ile sınırlamıştır: Benzerlik oranı tam metin için %15'in altında olmalıdır. Tek kaynak için benzerlik oranı %3'ün altında olmalıdır.

Yazarlara yazım ve dil düzeltmeleri için yalnızca bir kez revizyon hakkı tanınmaktadır. İstenen düzeltmelerin belirtilen süre içinde tamamlanmaması veya yetersiz bulunması durumunda, makale değerlendirme sürecinden çıkarılır ve reddedilir.

Yazıların Hazırlanması Süreci

Makaleler Yazım Kuralları'na uygun olarak düzenlendikten sonra gönderilmelidir. Yazım Kuralları'na uygun olmayan çalışmalar değerlendirmeye alınmayacaktır.

Teknik Özellikler:

• Yazı Tipi: Times New Roman karakterinde ve 1,5 satır aralığında yazılmalıdır.
• Yazı Boyutu: Metin için 12 punto, öz ve kaynakça için 10 punto kullanılmalıdır.
• Sayfa Düzeni: Sayfaların kenar boşlukları üst, alt, sağ ve sol 2,5 cm olacak şekilde ayarlanmalıdır.
• Başlıklar: Kaynakça ve ana başlık dışındaki başlıklar numaralandırılmalıdır.
• Paragraf Yapısı: Makale ana başlığı dışındaki başlık ve alt başlıklar satır başı hizasından başlamalıdır. Satır başları ise metne göre 1 cm içeriden başlamalıdır.
• Makale Hacmi: Makale 4.000-10.000 kelimeden oluşmalıdır.

Metin İçi Özellikler:

Ana Başlık

Makale başlığı koyu 12 punto olmalı ve metne ortalanmalıdır. Çalışma daha önce sunulmuşsa (bir projeden veya tezden üretilmişse vs.) başlığın sonuna* dipnotu konularak açıklama yapılmalıdır.

Yazar İsimleri: Yazar isimlerinin yanında dipnot verilecektir. Dipnotta yazar(lar)ın; unvan(lar)ı, kurum adı (kısaltma kullanılmaksızın), ORCID ID ve e- posta adres(ler)i yer almalıdır.

Öz en fazla 200 kelimeden oluşmalıdır. Öz 10 punto ve 1 cm satır aralığında yazılmalıdır. Öz kısmında atıf verilmemelidir. Genişletilmiş İngilizce özet 600-800 kelime aralığında olmalıdır. Genişletilmiş İngilizce özet Times New Roman 10 punto ve 1 satır aralığında olmalıdır. İngilizce özün altında yer almalıdır. Genişletilmiş İngilizce özette çalışmanın amacı, önemi, araştırma sorusu, yöntemi, bulguları ve sonuç ile varsa önerilere yer verilmelidir.

Anahtar Kelimeler: 3-5 kelime arasında olmalıdır. Anahtar kelimeler makalenin konusunu kapsayacak nitelikte seçilmelidir.

Bölüm Başlıkları: Makale ana başlığı dışındaki başlık ve alt başlıklar satır başı hizasından başlamalıdır.

Alt bölüm başlıkları paragraf başına göre hizalanmalıdır.

Örneğin;

2. İkinci Başlık

Kaynak gösterme APA (American Psychological Association) stiline uygun olmalıdır. 

Ana Metin: Metnin satır başları başlığa göre 1 cm içeriden başlamalıdır. 

Tablo, Şekil ve Ekler

Tablolar

Kaynakça düzenlenirken, makale diline (Türkçe/İngilizce) bağlı gösterim farklılıkları dikkate alınmalıdır.

Tablo 1.
Türkiye’nin Dış Ticareti 1970-1985 (GSYİH %)  (Örnek tablo görünümü için pdf dosyamızı inceleyiniz).

Kaynak: (Koçyiğit ve Şen, 2007, s. 64) (Tükçe)
Kaynak: (Koçyiğit & Şen, 2007, p. 64) (İngilizce)

Şekiller

Metin içerisinde kullanılacak şekillerde; şeklin altında şekil numarası, şekil adı (italik) ve kaynak yer alacak biçimde düzenlemelidir.  Şema, grafik, fotoğraf, resim, çizim, harita, vb. her türlü metin dışı görsel materyaller şekil kapsamında ele alınmalıdır.

Örneğin;
Şekil 1.   
Örgütsel İnovasyon Sistemi  (Örnek şekil görünümü için pdf dosyamızı inceleyiniz).
Kaynak: (Vagnani vd., 2019, s. 4) (Tükçe)
Kaynak: (Vagnani et al., 2019, p. 4) (İngilizce)

Ekler;

Her bir ek ayrı sayfalarda, kaynakçadan önce verilmelidir.

Ek materyaller, ses dosyaları, videolar, veri kümesi ve ek dokümanlar (örneğin, ekler, ek figürler, tablolar gibi), makalenin ana metnini tamamlamak amacıyla kullanılır. Bu ek materyaller, referans listesinden sonra ayrı bir bölüm olarak sunulmalıdır. Her bir ek materyalin makale ile ilgisini açıklamak için kısa açıklamalar eklenmelidir. Ek materyaller için sayfa numarası gerekli değildir.

Denklemler için;

Denklemler sayfayı ortalayarak ve her bir denklemin sıra numarası sağa dayalı olacak şekilde parantez içinde yazılmalıdır.

Not: Denklemler, "Mathtype" gibi programlarda yazılabilir.

METİN İÇİ KAYNAK GÖSTERME 

Atıf yapılırken en son ve en güncel yayınlar tercih edilmelidir. Kaynakların doğruluğundan yazarlar sorumludur. Hem metin içi kaynaklar hem kaynakça bölümü Amerikan Psikologlar Birliği tarafından yayınlanan Publication Manual of American Psychological Association (APA) 7. versiyona göre (Microsoft Word uygulamasında, Başvurular, Kayankları Yönet) hazırlanmalıdır. Metin içi referanslarda, parantez içerisinde yazar soy ismi ve yayın tarihi olacak şekilde atıf yapılmalıdır.

Farklı yayın türleri için referans stilleri aşağıdaki örneklerde sunulmaktadır:

Dergi Makalesi: Edwards, A. A., Steacy, L. M., Siegelman, N., Rigobon, V. M., Kearns, D. M., Rueckl, J. G., & Compton, D. L. (2022). Unpacking the unique relationship between set for variability and word reading development: Examining word- and child-level predictors of performance. Journal of Educational Psychology,114(6), 1242–1256. https://doi.org/10.1037/edu0000696 

Kitap Bölümü: Zeleke, W. A., Hughes, T. L., & Drozda, N. (2020). Home–school collaboration to promote mindbody health. In C. Maykel & M. A. Bray (Eds.), Promoting mind–body health in schools: Interventions for mental health professionals (pp. 11–26). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000157-002

Tek Yazarlı Kitaplar: Haslwanter, T. (2022). An introduction to statistics with Python. New York, NY: Springer International Publishing.

Yazar Olarak Editör(ler): Rhodewalt, F. (Ed.). (2008). Personality and social behavior. Psychology Press. 

Tez Bölümü: Valentin, E. R. (2019, Summer). Narcissism predicted by Snapchat selfie sharing, filter usage, and editing [Master's thesis, California State University Dominguez Hills]. CSU ScholarWorks. https://scholarworks.calstate.edu/concern/theses/3197xm925?locale=en

Websiteleri: Chandler, N. (2020, April 9). What’s the difference between Sasquatch and Bigfoot? howstuffworks.https://science.howstuffworks.com/science-vs-myth/strange-creatures/sasquatch-bigfootdifference.htm

Epub Baskı Öncesi Makaleler: Muldoon, K., Towse, J., Simms, V., Perra, O., & Menzies, V. (2012). A longitudinal analysis of estimation, counting skills, and mathematical ability across the first school year. Developmental Psychology. Epub ahead of print. doi:10.1037/a0028240.

Yedinci baskıda, artık bir referans listesi girişine en fazla 20 yazar dahil edilmelidir. 20'den fazla yazarı olan kaynaklar için, listelenen 19. yazardan sonra, ek yazarların adları bir üç nokta (...) ve ardından listelenen son yazarın adı ile değiştirilir:

Author, A. A., Author, B. B., Author, C. C., Author, D. D., Author, E. E., Author, F. F., Author, G. G., Author, H. H., Author, I. I., Author, J. J., Author, K. K., Author, L. L., Author, M. M., Author, N. N., Author, O. O., Author, P. P., Author, Q. Q., Author, R. R., Author, S. S., . . . Author, Z. Z.

Yazar Son Kontrol Listesi

Yazar(lar)ın aşağıdaki listede yer alan hususları son olarak kontrol etmesi gerekmektedir.

• İlk gönderimde makale dosyası ile “İntihal Raporu Sonucu”, “Telif Hakkı Sözleşmesi”, "Yazar Beyan(lar)ı Formu" ve “Taahhütname” formlarının gönderilmesi
• Makalenin Türkçe ve İngilizce başlığı
• Yazarların ismi soyadı, unvanları ve bağlı oldukları kurumlar (üniversite ve fakülte bilgisinden sonra şehir ve ülke bilgisi de yer almalıdır), ORCID’leri, e-posta adresleri,
• Öz en fazla 200 kelime Türkçe
• Anahtar Kelimeler: 3-5 arası Türkçe ve İngilizce
• Makale ana metin bölümleri
• Teşekkür (varsa belirtiniz)
• Finansal destek (varsa belirtiniz)
• Çıkar çatışması (varsa belirtiniz)
• Kaynaklar
• Tablolar-Resimler, Şekiller (başlık, tanım ve alt yazılarıyla)

Bir yazar kendi yayınlanmış yazısında belirgin bir hata ya da yanlışlık tespit ederse, bu yanlışlıklara ilişkin düzeltme ya da geri çekme için editör ile iletişime geçmelidir. Hakem süreci başlayan makalelerde yazarın makaleyi geri çekmeleri mümkün değildir. Ancak belirgin bir hata ya da yanlışlık tespitinin iletilmesi halinde geri çekme talebi editör kurulu tarafından değerlendirilerek karara bağlanır.

Dergiye gönderilen ve editör tarafından hakemlere gönderilmeye değer bulunan makale türündeki yazılar, ilgili alanda uzmanlaşmış en az iki hakeme gönderilir. Bu süreçte hakem ve yazar kimlikleri gizli tutulur.

Yayına çıkmış olan makaleler editör kurulu tarafından belirlenen tarihler aralığında yazarların incelenmesi üzere bildirilir. İlgili tarihten sonraki düzeltme talepleri dikkate alınmamaktadır.

YAYIN ETİĞİ

Akademik Yaklaşımlar Dergisi, Yayın Etiği Komisyonu (COPE) kılavuz ilkeleri ve Bilimsel Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkeleri (COPE, DOAJ, OASPA, WAME ortak bildirisi) dahil olmak üzere çeşitli kuruluşlar tarafından ortaya konan kılavuz ilkelere ve temel uygulamalara uymayı amaçlamaktadır. Bu kılavuz ve tavsiyeler, bilimsel yayıncılıkta şeffaflık, dürüstlük ve en iyi uygulamaları teşvik etmek üzere tasarlanmıştır.

Dergi, bu standartlara bağlı kalarak, yayınladığı araştırmaların yüksek kalitede olmasını ve bilim camiasının etik standartlarını karşılamasını sağlamayı amaçlamaktadır.

ARAŞTIRMA ETİĞİ

Akademik Yaklaşımlar Dergisi, araştırma ve yayın etiği konusunda ulusal ve uluslararası standartlara bağlıdır. Yayımlanan tüm çalışmaların araştırma etiği ilkelerine uygun olarak yürütülmesini esas almaktadır. Bu kapsamda, insan ve hayvanlar üzerinde gerçekleştirilen araştırmalarda ulusal ve uluslararası etik standartlara uyulması zorunludur. İnsan katılımcılarla yürütülen çalışmalarda bilgilendirilmiş gönüllü onamının alınmış olması gerekmektedir.

Etik kurul izni gerektiren araştırmalar için, ilgili kuruldan alınmış onay bilgilerine (kurul adı, tarih ve sayı numarası) makale metni içerisinde yer verilmesi beklenir. Yazarlar, araştırma sürecinde veri toplama, analiz ve raporlama aşamalarında bilimsel dürüstlük ilkelerine uymakla yükümlüdür. İntihal, veri uydurma, veri çarpıtma ve benzeri etik ihlaller kabul edilmez.

---

ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI

TÜBİTAK ULAKBİM TR Dizin kriterleri gereği Etik Kurul İzni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir. Makale sonunda araştırmacılar Katkı Oranı Beyanı, varsa Destek ve Teşekkür Beyanı, Çatışma Beyanına yer vermelidir. Ayrıca makale dosyasıyla birlikte "Yazar Beyan(lar)ı Formu"nu da doldurarak iletmesi gerekmektedir.

Etik Kurul Onayı ve Bilgilendirilmiş Onam

Akademik Yaklaşımlar Dergisi’nde yayımlanacak makalelerin ilk sayfasında, etik kurul izni ve/veya yasal/özel izin alınmasının gerekip gerekmediği açıkça belirtilmelidir. Eğer bu izinlerin alınması gerekiyorsa, iznin hangi kurumdan, hangi tarihte ve hangi karar veya sayı numarası ile alındığı net bir şekilde sunulmalıdır.

Çalışma etik onayından muafsa, yazarlar etik kuruldan muafiyeti açıklayan bir beyan sunmalıdır. Etik onayı olmadan gönderilen bir makale, dergi etik kaygıları değerlendirmek için COPE’un yönergelerini izleyecektir. Etik onayı olmayan makaleler, konu ile ilgili önem taşıyan durumlarda reddedilebilir.

İnsan denekleri içeren çalışmalar için, yazarlar tüm katılımcılardan yazılı bilgilendirilmiş onam alındığını teyit etmeli ve onam formu araştırmacılar tarafından saklanmalıdır. On sekiz yaşın altındaki çocukları içeren araştırmalar için ebeveyn veya vasiden onay alınmalıdır. Anketlerde veya görüşmelerde, katılımcıların veri kullanımı için rızası da teyit edilmelidir. İsimlendirme için açık rıza verilmediği sürece kişisel bilgiler kimliksizleştirilmelidir.

Yazarlar, özellikle fotoğraflarda katılımcıların anonimliğini ve gizliliğini korumaktan sorumludur. Her türlü görüntü için imzalı ibranameler alınmalı, yayın için onay sağlanmalı ve her türlü koşul belirtilmelidir. Bu onay makale içerisinde açıkça belirtilmelidir.

---

İNTİHAL VE ETİK İHLALLER

Tüm başvurular, hakem değerlendirme ve/veya üretim süreçlerinde benzerlik tespiti yazılımı kullanılarak birden fazla taramadan geçirilir. Önceki çalışmalara atıfta bulunurken, tüm materyalin doğru bir şekilde referans gösterildiğinden emin olunmalıdır. Herhangi bir kaynaktan (dergi makaleleri, kitaplar, tezler, elektronik medya, vb.) metin, tablo veya resim kopyalamak ve bunları kendininmiş gibi sunmak, referans verilmiş olsa bile intihal olarak kabul edilir. Kaynağı 'Kaynaklar' bölümünde listelemek, yazarları intihal sorumluluğundan muaf tutmaz.

Yazarların aşağıda belirtilen intihal durumlarından ya da etik ihlallerden kaçınmaları şiddetle tavsiye edilir:

• Atıf Manipülasyonu: Kendine atıf yapma, aynı derginin aşırı atıfla kullanılması veya atıf yığma gibi yöntemlerle atıf sayılarının şişirilmesi, akademik tanınmayı çarpıtan bir uygulamadır.
• Kendinden İntihal (Metin Geri Dönüşümü): Bir yazarın önceki çalışmasından bölümleri veya cümleleri uygun şekilde atıf yapmadan yeniden kullanmayı içerir ve bir tür intihal teşkil eder.
• Salami Dilimleme: Tek bir çalışmadan aynı veri setini, hipotezleri ve yöntemleri kullanarak birden fazla makale yayınlaması anlamına gelen, etik olmayan bir uygulamadır.
• Veri Üretme: Gerçek araştırma veya deneylerle desteklenmeyen sahte verilerin oluşturulması, araştırma dürüstlüğünün ciddi bir ihlali olarak kabul edilir.
• Veri Manipülasyonu/Sahteciliği: Bulguları yanlış yönlendirmek veya yanlış temsil etmek için görüntülerin değiştirilmesi ya da aykırı değerlerin kaldırılması gibi verilerin değiştirilmesini içerir.

İntihal, atıf manipülasyonu veya veri çarpıtma gibi etik ihlallerine ilişkin şüphe durumlarında, Editörler Kurulu, şüphelerin adil, şeffaf ve tutarlı bir şekilde ele alınmasını sağlamak için COPE (Yayın Etiği Komisyonu) yönergelerini takip edecektir.

---

AÇIK ERİŞİM POLİTİKASI

Akademik Yaklaşımlar Dergisi'nde yayımlanan tüm makalelere, herhangi bir ücret ödemeden ve kayıt zorunluluğu olmadan çevrimiçi olarak kalıcı bir şekilde erişilebilir. Yazarlar, çalışmalarının telif haklarını korurken, derginin Telif Hakkı ve Etik politikasına uygun olarak üçüncü tarafların içeriği paylaşmasına, çoğaltmasına ve dağıtmasına izin verir.

2022 yılından itibaren yayımlanan tüm içerik, orijinal kaynağa uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla ticari olmayan kullanım, dağıtım ve değişikliklere izin veren Creative Commons Atıf-Ticari Olmayan 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) kapsamında lisanslanmaktadır.

2022'den önce içerik geleneksel telif hakkı kapsamında lisanslıydı, ancak arşiv ücretsiz erişimli bir şekilde yazarlara ve diğer kullanıcılara açıktı.

Tüm dergi içeriğine https://dergipark.org.tr/tr/pub/ayd adresinden ücretsiz olarak erişilebilir.

---

TELİF HAKKI POLİTİKASI

Akademik Yaklaşımlar Dergisi’nde yayınlanan makaleler Açık Erişimdir ve Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0) altında lisanslanmaktadır. Bu, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, üçüncü tarafların içeriği ticari olmayan amaçlarla paylaşmasına ve uyarlamasına izin verir.

Akademik Yaklaşımlar Dergisi, her gönderinin bir Telif Hakkı Sözleşmesi ile sunulmasını gerektirir.

Daha önce yayımlanan içerikleri, figürleri, tabloları veya herhangi bir materyali basılı veya elektronik formatlarda kullanırken yazarlar, telif hakkı sahibinden izin almakla sorumludur. Bu konuda yasal, mali ve cezai sorumluluklar yazar(lara) aittir.

Yazarlar, Akademik Yaklaşımlar Dergisi'nde yayımlanan çalışmalarının telif hakkını korurlar.

---

REKLAM POLİTİKASI

Akademik Yaklaşımlar Dergisi, Yayın Kurulu ve yönetimi tarafından onaylanması koşuluyla web sitesinde dijital reklamları kabul eder. Tüm reklamlar bu şekilde açıkça etiketlenmelidir. Reklam verenlerin editoryal kararlar veya reklam politikaları üzerinde hiçbir etkisi yoktur.

Reklam talepleriniz için lütfen Editörlük Ofisi (inueditorial@inonu.edu.tr) ile iletişime geçiniz.

---

HAKEM DEĞERLENDİRME SÜRECİ

Akademik Yaklaşımlar Dergisi, akademik bütünlüğün en yüksek standartlarda korunmasını sağlamak amacıyla titiz ve şeffaf bir çift anonimleştirilmiş hakem değerlendirme sürecini yürütmektedir.

Makaleler, hem yazarların hem de hakemlerin birbirlerine anonim olarak kalacakları bu sürece tabi tutulmaktadır. Her makale, ilgili alanda uzman en az iki bağımsız dış hakem tarafından değerlendirilir.

Yazarlar, potansiyel hakemleri önerebilir, ancak nihai seçim editör tarafından yapılır ve editör, yazarın önerilerine uymak zorunda değildir. Değerlendirme süreci boyunca gizlilik esastır ve hakemler makaleyi yalnızca editörün izniyle paylaşabilirler. Hakemler, makalenin kalitesini artırmak amacıyla zamanında, tarafsız, kanıta dayalı ve yapıcı geri bildirim sağlarlar. Araştırma ihlali şüphesi olan durumlar, sürecin bütünlüğünü korumak için gizli bir şekilde editöre bildirilmelidir.

Dergi, değerlendirme süreci, seçim kriterleri ve itiraz prosedürü hakkında bilgi paylaşarak ve kabul oranları ve yayım süreleri gibi önemli verileri yayımlayarak şeffaflık sağlar. Bir makalenin kabul edilmesi, düzeltilmesi veya reddedilmesi konusundaki nihai karar, Bölüm Editörlerinin önerilerini dikkate alarak Baş Editör tarafından verilir. Hakemler, bir değerlendirme davetini kabul etmeden önce herhangi bir olası çıkar çatışmalarını açıklamalıdır. Editörlerle hakemler arasındaki tüm iletişimler gizlidir.

Editörler kurulunun üyeleri tarafından gönderilen makaleler, tarafsızlığı sağlamak amacıyla dış editörler tarafından ele alınır ve bu dış editörler de çıkar çatışmalarını açıklamak zorundadır. Hakem değerlendirme süreci standart prosedürlerden saparsa, şeffaflık ve hesap verebilirliği sağlamak için makalede hangi tür inceleme yapıldığı belirtilir.

REVİZYON DETAYLARI

Minör revizyon veya majör revizyon gerektiren makaleler, Baş Editör tarafından hakemlerin ve editörlerin yorumlarını içeren bir karar mektubu ile yanıtlanır ve yeniden gönderim için bir son tarih alır. Yazarlar, gözden geçirilmiş bir makale ve her bir yorumu ayrı ayrı ele alan ayrıntılı bir “Hakemlere Yanıt” belgesi sunmalıdır. Yanıt, yapılan revizyonları açıklamalı ve makaledeki ilgili satır numaralarını belirtmelidir. Makalenin değişiklikleri vurgulayan açıklamalı bir versiyonu da sunulmalıdır. Gözden geçirilmiş makaleler, karar mektubunda belirtilen tarihe kadar teslim edilmelidir. Son teslim tarihine uyulmaması, revizyonun reddedilmesine neden olabilir. Ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, yazarlar orijinal son tarih sona ermeden önce uzatma talebinde bulunmalıdır.

YAZARLIK KRİTERLERİ

Araştırma bulgularını bildiren başvuruların yazarları, Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi (ICMJE) tarafından belirlenen dört kriterin tamamını karşılamalıdır:

1. Çalışmanın konseptine veya tasarımına, ya da verilerin elde edilmesi, analizi veya yorumlanmasına önemli katkılar sağlama;
2. Çalışmanın taslağını hazırlamak veya önemli entelektüel içerik için eleştirel bir şekilde gözden geçirmek;
3. Yayımlanacak son versiyonun onaylanması;
4. Çalışmanın tüm yönlerinden sorumlu olmayı kabul etmek, herhangi bir bölümün doğruluğu veya bütünlüğü ile ilgili soruların uygun şekilde araştırılmasını ve çözülmesini sağlamak.

Yazarlar, makalelerini göndermeden önce kimlerin yazarlık için uygun olduğunu ve yazarların hangi sırayla listeleneceğini belirlemelidir. Akademik Yaklaşımlar Dergisi editörleri yazarlık anlaşmazlıklarını çözmez. İlk gönderimden sonra yazar sayısında veya sıralamasında yapılacak her türlü değişiklik Baş Editöre yazılı olarak açıklanmalıdır. Editörler, herhangi bir yazarlık usulsüzlüğünü, birinci veya sorumlu yazarın kurumundaki veya işverenindeki araştırma görevlisine veya uygun akademik etik yetkililerine yönlendirme hakkını saklı tutar.

Yazarlar, başvuru sırasında bireysel katkılar hakkında bilgi vermek için CRediT (Katkıda Bulunan Rolleri Taksonomisi) kullanabilirler.

---

ÜRETKEN YAPAY ZEKA (YZ) KULLANIM POLİTİKASI

Akademik Yaklaşımlar Dergisi, makale hazırlık sürecinde üretken yapay zekâ (YZ) araçlarının kullanımında şeffaflık, hesap verebilirlik ve etik ilkelere bağlılığı desteklemektedir. Bu politika; COPE, ICMJE ve WAME tarafından belirlenen uluslararası yayıncılık etik standartlarıyla uyumludur.

1. Makale Hazırlığında Yapay Zekâ Kullanımı

Yazarlar; dil düzenleme, anlatımın netleştirilmesi, metin yapısının iyileştirilmesi, fikirlerin organize edilmesi veya literatürün özetlenmesi gibi amaçlarla yapay zekâ araçlarını (ör. ChatGPT, Gemini, Claude) kullanabilir.

Ancak yapay zekâ, insan değerlendirmesinin, bilimsel yorumun veya akademik karar verme sürecinin yerini alamaz. Makalede yer alan tüm içeriklerin doğruluğu, özgünlüğü ve bilimsel bütünlüğünden yazarlar sorumludur.

Yapay zekâ destekli içerikler mutlaka yazarlar tarafından eleştirel biçimde gözden geçirilmelidir.

Sadece temel yazım ve dil bilgisi düzeltmeleri için yapılan yapay zekâ kullanımı beyan gerektirmez. Bunun dışındaki tüm kullanımlar açıklanmalıdır.

2. Beyan (Açıklama) Yükümlülüğü

Üretken yapay zekâ veya YZ destekli araçların her türlü kullanımı, makale gönderimi sırasında beyan edilmelidir. Makalede yer alacak Yapay Zekâ Kullanım Beyanı aşağıdaki bilgileri içermelidir:

• Kullanılan yapay zekâ aracının adı ve sürümü
• Kullanım amacı (ör. dil düzenleme, literatür özetleme)
• İnsan denetiminin kapsamı

Araştırma tasarımı, veri analizi veya veri üretiminde yapay zekâ kullanılmışsa, bu durum Yöntemler bölümünde ayrıntılı olarak açıklanmalıdır.

3. Yazarlık ve Sorumluluk

Yazarlık, yalnızca insanlara ait entelektüel katkı ve sorumluluk gerektirir. Yapay zekâ araçları yazar veya ortak yazar olarak gösterilemez.

Tüm yazarlar, ICMJE yazarlık kriterlerini karşılamalı ve çalışmanın tüm aşamalarından (kavramsallaştırma, analiz, yorumlama ve son onay) sorumlu olmalıdır. Yapay zekâ araçları yalnızca teknik veya dil desteği için teşekkür bölümünde belirtilebilir.

4. Şekil ve Görsellerde Yapay Zekâ Kullanımı

Dergi, bilimsel şekil ve görsellerin oluşturulması, değiştirilmesi veya iyileştirilmesi amacıyla üretken yapay zekâ kullanımına izin vermez.

Yalnızca veriyi bozmayacak ve gizlemeyecek şekilde yapılan standart düzenlemeler (parlaklık, kontrast, renk dengesi gibi) kabul edilir.

Yapay zekâ ile üretilmiş veya değiştirilmiş görseller, yalnızca yapay zekâ kullanımının çalışmanın geçerli ve ayrılmaz bir metodolojik parçası olması durumunda değerlendirilebilir. Bu durumda yazarlar:

• Kullanılan yapay zekâ aracını ve yöntemleri açıkça tanımlamalı
• Gerekmesi halinde ham ve işlenmemiş verileri editöryal inceleme için sunmalıdır.

Yapay zekâ ile üretilmiş grafik özetler, kapak görselleri veya sanatsal çalışmalar, editörlük ofisinden önceden yazılı izin alınmadıkça kabul edilmez.

5. Telif Hakları ve Etik Sorumluluk

Yazarlar, yapay zekâ kullanımının veri gizliliği, mahremiyet ve fikri mülkiyet mevzuatına uygunluğunu sağlamakla yükümlüdür. Kullanılan yapay zekâ araçları, gönderilen içerik üzerinde mülkiyet iddiasında bulunmamalı veya yayın haklarını kısıtlamamalıdır.

Onaylanan yapay zekâ destekli içerikler, ilgili şekil veya açıklamalarda açıkça “Yapay zekâ ile üretilmiştir” şeklinde belirtilmelidir. Tüm etik ve hukuki sorumluluk yazarlara aittir.

---

Çıkar Çatışması Beyanı

Herhangi bir finansal veya finansal olmayan çıkar çatışması, editoryal derneklerle, ticari düzenleme şirketleriyle, tıbbi iletişim şirketleriyle veya başvuruyu ilgilendiren diğer kuruluşlarla ilişkiler dâhil olmak üzere, makalenin sonunda, Kaynaklar bölümünden hemen önce açıklanmalıdır.

Finansal Destek Beyanı

Tüm finansman kaynakları makalenin sonunda belirtilmelidir. Yazarlar, varsa, çalışma sponsor(lar)ının çalışma tasarımı, veri toplama, analiz, yorumlama, rapor yazımı ve makalenin yayına sunulması kararındaki rolünü belirtmelidir. Eğer finansman kaynağı bu alanlarla ilgili bir katkıda bulunmamışsa, yazarlar bunu net bir şekilde ifade etmelidir.

---

YAYIN SONRASI DÜZELTME TALEPLERİ VE MAKALE GERİ ÇEKME POLİTİKASI

Yayın sonrası tüm düzeltme talepleri editöryal incelemeye tabidir. Yayın Kurulu, hatanın niteliğine, makale üzerindeki etkisine ve destekleyici kanıtlara dayanarak düzeltmelerin gerekliliğini ve uygunluğunu değerlendirir. Onaylanması halinde, düzeltme dergi arşivinde yapılacaktır. Dergi, COPE yönergelerini takip etmektedir.

Makale Geri Çekme (Yayın Öncesi)

Makale Geri Çekme işlemi yalnızca hatalar, kazara yinelenen gönderimler veya etik ihlaller (örneğin, birden fazla gönderim, sahte veriler veya intihal) içerebilecek makalelerin ilk sürümleri olan basım aşamasındaki makaleler için geçerlidir. Geri çekilen makalelerin HTML ve PDF içerikleri kaldırılacak ve yerine çekilme bildiren bir açıklama ile derginin çekilme politikasına bağlantı verilecektir.

Makale Geri Çekme (Yayın Sonrası)

Geri çekmeler intihal, veri uydurma, sahte yazarlık veya ortak yazar onayı olmadan yayın gibi ciddi etik ihlaller için verilir. Geri çekme bildirimleri şu unsurları içerir:

• “Geri Çekme” başlıklı resmi bir geri çekme notu: [Makale Başlığı]” başlıklı resmi bir geri çekme notu, sonraki bir sayıda yayınlanır.
• Orijinal makalenin PDF'si üzerinde “Geri Çekildi” şeklinde bir filigran.
• Akademik bütünlüğü korurken düzeltmelerde şeffaflık sağlayan HTML sürümünün kaldırılması.

Makale Kaldırılması (Hukuki ve Güvenlik Endişeleri)

Nadir durumlarda, bir makalenin yasal sorunlar, mahkeme kararları, hakaret veya önemli sağlık riskleri nedeniyle derginin çevrimiçi veritabanından kalıcı olarak kaldırılması gerekebilir. Meta veriler (başlık ve yazarlar) korunurken, makale içeriği kaldırmayı açıklayan yasal bir bildirimle değiştirilecektir.

Makale Değiştirme

Bir makale ciddi bir sağlık riski teşkil ediyorsa, yazarlar düzeltilmiş bir versiyonla değiştirilmesini talep edebilir. Bu gibi durumlarda, düzeltilmiş makaleye bir bağlantı içeren bir geri çekme bildirimi yayınlanacak ve güncellemelerin şeffaf bir şekilde kaydedilmesi sağlanacaktır.

---

Kendi Kendine Arşivleme Politikası

Yazarların yayınlanmış çalışmalarını kurumsal veya kişisel web sitelerinin yanı sıra açık erişim havuzlarında kendi kendilerine arşivlemelerine izin verilir. Yazarlar makalelerini paylaşırken orijinal yayına uygun şekilde atıfta bulunmalı ve DOI numarasını eklemelidir. Ayrıca, yazarların yayınevinin resmi web sitesine bir bağlantı sağlamaları teşvik edilir, böylece bilimsel kaydın doğruluğu ve bütünlüğü sağlanmış olur. Yayıncının web sitesinde yayınlanan versiyon, kayıtların kesin versiyonu olarak kabul edilir.

---

YASAL UYARI

Yayınlanan makalelerde ifade edilen görüş ve fikirler yalnızca yazar(lar)a aittir ve editörlerin, yayın kurulunun veya yayıncının görüşlerini yansıtmaz. Editörler, yayın kurulu ve yayıncı, yayınlanan makalelerin içeriğinden sorumlu değildir ve bu makalelerde ifade edilen görüşleri onaylamaz.

Yazarlar, çalışmalarının doğruluğu ve bütünlüğü konusunda tam sorumluluk taşırlar. Dergi, araştırmaların bilim camiasına yayılması için bir platform görevi görürken, içeriğin geçerliliğini garanti etmez.
 

 

Akademik Yaklaşımlar Dergisi, akademik yayıncılıkta şeffaflık ve editoryal bağımsızlık ilkesini esas alır. Dergimizin finansal işleyişi ile hakemlik/editoryal karar süreçleri birbirinden tamamen bağımsızdır. Bu politika, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan Author Fees and Waivers rehberinde belirtilen şeffaflık ilkeleri ile COPE, DOAJ, OASPA ve WAME'nin ortak yayımladığı Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing belgesi esas alınarak hazırlanmıştır. Ayrıca dergimiz, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Genel Kurulu'nun 07.03.2019 tarihli, 2019.3.88 sayılı kararı ve Üniversitelerarası Kurul'un (ÜAK) ilgili dönem Sıkça Sorulan Sorular belgesinde tanımlanan, makale kabul/ret şartına bağlı olmaksızın gönderim aşamasında ücret alınması kriterine uygun şekilde işletilmektedir. Bu doğrultuda dergimiz yağmacı/şaibeli dergi kapsamında değerlendirilmez. Sisteme yüklenen her makale, öncelikle Baş Editör veya görevlendirilen alan editörü tarafından bir ön incelemeye tabi tutulur. Bu aşamada: - Çalışmanın dergi kapsamına uygunluğu, - Bilimsel yeterliliği, - Yazım kurallarına ve şablona uygunluğu, değerlendirilir. Bu aşamada reddedilen çalışmalardan hiçbir ücret talep edilmez ve yazar herhangi bir ödeme yapmadan bilgilendirilir. Ön inceleme aşamasını geçen çalışmalar için, hakem değerlendirme süreci başlamadan önce, kabul veya ret şartına bağlı olmaksızın bir kereye mahsus 5.000 TL tutarında Editoryal İşlem Ücreti talep edilir. Bu ücret, 1 Eylül 2026 tarihi itibariyle sisteme yüklenecek makaleler için geçerlidir. Not: 'Ödeme bilgilerini içeren e-postayı almadan önce lütfen herhangi bir ödeme yapmayınız.' Bu ücret; dil ve intihal kontrolü, yapay zekâ kullanımı denetimi ve mizanpaj/dizgi işlemleri giderlerinin karşılanmasına yönelik olup, makalenin nihai kabul veya ret kararından bağımsızdır. Çalışmanın hakem sürecinde reddedilmesi halinde bu ücret iade edilmez. Makale kabul edildikten sonra yazardan ayrıca bir yayın, basım veya ek ücret talep edilmez. Editoryal Bağımsızlık Beyanı Yazı işleri ve hakem kurulu, derginin finans veya işletme birimlerinden bağımsız çalışır. Editör kurulu, davetli makale, kurumsal iş birliği veya öğrenci/genç araştırmacı çalışmaları gibi özel durumlarda ücret muafiyeti veya indirim uygulama hakkını saklı tutar. Muafiyet kararları, çalışmanın bilimsel niteliğinden bağımsız, önceden belirlenmiş kriterlere göre verilir. Ödeme Bilgileri - Ücret Tutarı: 5.000 TL (1 Eylül 2026 tarihi itibariyle gönderilecek makaleler için geçerlidir) - Banka Adı: Türkiye Halk Bankası A.Ş. (0012) - Hesap Adı: İnönü Üniversitesi Kültür Araştırma ve Uygulama Merkezi - IBAN: TR04 0001 2009 5580 0005 0002 14 - Açıklama: AYD - [Sorumlu yazar adı soyadı] - [T.C. kimlik no] - Editöryal İşlem Ücreti - Dekont Gönderimi: Ödeme sonrası dekontun inueditorial@inonu.edu.tr adresine gönderilmesi gerekmektedir. Bu sayfada yer alan ücret bilgileri, COPE, DOAJ, OASPA ve WAME'nin ortaklaşa yayımladığı şeffaflık ilkeleri doğrultusunda kamuya açık ve güncel tutulmaktadır. Ücretlerde yapılacak değişiklikler bu sayfadan duyurulur; geriye dönük olarak zaten sisteme yüklenmiş makalelere uygulanmaz.