Araştırma Makalesi

FEMİNİST DÜŞÜNCEDE FARKLI BİR PERSPEKTİF: SİBERFEMİNİZM

Cilt: 17 9 Kasım 2026
PDF İndir
TR EN

FEMİNİST DÜŞÜNCEDE FARKLI BİR PERSPEKTİF: SİBERFEMİNİZM

Öz

Günümüzde toplumsal cinsiyet tartışmaları, internet ve dijital teknolojilerin gelişmesiyle birlikte yeni bir boyut kazanmıştır. Bu çalışma, siberfeminizmi feminist düşünce içerisinde gelişen farklı bir perspektif olarak ele almakta ve teknoloji ile toplumsal cinsiyet arasındaki ilişkiyi siberfeminist yaklaşım çerçevesinde incelemektedir. Bu doğrultuda öncelikle feminist düşüncenin tarihsel gelişimi ile liberal, Marksist, radikal ve sosyalist feminist yaklaşımlar ele alınmakta, ardından toplumsal cinsiyet kavramına kısaca değinilmektedir. Çalışmanın devamında siberfeminizmin ortaya çıkışı, kurucu metinleri ve tarihsel gelişimi incelenmektedir. Donna Haraway’in siborg yaklaşımı ile Sadie Plant’ın kadınlar, makineler ve teknoloji arasında kurduğu ilişki siberfeminist düşüncenin kuramsal gelişimi açısından değerlendirilmektedir. VNS Matrix ve Old Boys Network (OBN) örnekleri üzerinden siberfeminizmin yalnızca kuramsal bir yaklaşım olmadığı, sanat, örgütlenme ve aktivizm gibi pratiklere de yansıdığı gösterilmektedir. Çalışma, kuramsal ve betimleyici bir literatür incelemesine dayanmaktadır. Literatürde öne çıkan tartışmalar doğrultusunda siberfeminizmin temel savları teknoloji, beden ve kimlik eksenlerinde ele alınmakta ve yaklaşımın özgürleştirici potansiyeline ilişkin görüşler ile siberfeminizme yöneltilen eleştiriler birlikte değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, erken dönem siberfeminist teknoloji iyimserliğinin çeşitli sınırlılıklar taşıdığı, ancak siberfeminizmin teknoloji ile toplumsal cinsiyet arasındaki ilişkiyi feminist düşüncenin önemli tartışma alanlarından biri hâline getirmesi bakımından güncelliğini koruduğu ortaya konulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Dijitalleşme, Siberfeminizm, Toplumsal Cinsiyet, Kadın Hakları, Dijital Vatandaşlık.

Kaynakça

  1. Akıcı Tayanç, D. (2022). Siborg Manifestosu’na ve Siberfeminizme Yönelik Eleştiriler, Kocatepe Beşerî Bilimler Dergisi, 1(1), 59-77. https://doi.org/10.5281/zenodo.7489966
  2. Akkaş, İ. (2019). Cinsiyet ve toplumsal cinsiyet kavramları çerçevesinde ortaya çıkan toplumsal cinsiyet ayrımcılığı. EKEV Akademi Dergisi, ICOAEF Özel Sayısı, 97-118. https://izlik.org/JA23CJ94DU
  3. Altuntaş, N. (2013). Feminizm. İçinde Ö. Çaha & B. Şahin (Der.), Dünya’da ve Türkiye’de siyasal ideolojiler (ss. 343-391). Orion Yayınevi.
  4. Atlı, B. (2020). Feminist dergisi ufkunda Türkiye’de maddeci feminizme bir bakış. İçinde T. Bora (Der.), Modern Türkiye’de siyasi düşünce: Feminizm (C. 10, ss. 116-126). İletişim Yayınları.
  5. Baksh-Soodeen, R. (1998). Issues of difference in contemporary Caribbean feminism. Feminist Review, 59(1), 74-85. https://doi.org/10.1080/014177898339460
  6. Baştürk, E., & Erdem, B. N. (2019). Dijital medya ve toplumsal cinsiyet. Literatürk Academia.
  7. Bazzichelli, T. (2008). Networking: The net as artwork. Digital Aesthetics Research Center, Aarhus University.
  8. Berktay, F. (2013). Feminist teoride açılımlar. İçinde Y. Ecevit & N. Karkıner (Der.), Toplumsal cinsiyet çalışmaları (2. baskı). Anadolu Üniversitesi Yayınları.
  9. Booth, A., & Flanagan, M. (2002). Introduction. İçinde M. Flanagan & A. Booth (Eds.), Reload: Rethinking women + cyberculture (ss. 1-24). MIT Press.
  10. Brophy, J. E. (2010). Developing a corporeal cyberfeminism: Beyond cyberutopia. New Media & Society, 12(6), 929-945. https://doi.org/10.1177/1461444809350901

Kaynak Göster

APA
Bekleviş, M., & Duyar, Z. (2026). FEMİNİST DÜŞÜNCEDE FARKLI BİR PERSPEKTİF: SİBERFEMİNİZM. Journal of Academic Approaches, 17, 1-17. https://doi.org/10.54688/ayd.1934683
AMA
1.Bekleviş M, Duyar Z. FEMİNİST DÜŞÜNCEDE FARKLI BİR PERSPEKTİF: SİBERFEMİNİZM. Journal of Academic Approaches. 2026;17:1-17. doi:10.54688/ayd.1934683
Chicago
Bekleviş, Metehan, ve Zeynep Duyar. 2026. “FEMİNİST DÜŞÜNCEDE FARKLI BİR PERSPEKTİF: SİBERFEMİNİZM”. Journal of Academic Approaches 17 (Kasım): 1-17. https://doi.org/10.54688/ayd.1934683.
EndNote
Bekleviş M, Duyar Z (09 Kasım 2026) FEMİNİST DÜŞÜNCEDE FARKLI BİR PERSPEKTİF: SİBERFEMİNİZM. Journal of Academic Approaches 17 1–17.
IEEE
[1]M. Bekleviş ve Z. Duyar, “FEMİNİST DÜŞÜNCEDE FARKLI BİR PERSPEKTİF: SİBERFEMİNİZM”, Journal of Academic Approaches, c. 17, ss. 1–17, Kas. 2026, doi: 10.54688/ayd.1934683.
ISNAD
Bekleviş, Metehan - Duyar, Zeynep. “FEMİNİST DÜŞÜNCEDE FARKLI BİR PERSPEKTİF: SİBERFEMİNİZM”. Journal of Academic Approaches 17 (09 Kasım 2026): 1-17. https://doi.org/10.54688/ayd.1934683.
JAMA
1.Bekleviş M, Duyar Z. FEMİNİST DÜŞÜNCEDE FARKLI BİR PERSPEKTİF: SİBERFEMİNİZM. Journal of Academic Approaches. 2026;17:1–17.
MLA
Bekleviş, Metehan, ve Zeynep Duyar. “FEMİNİST DÜŞÜNCEDE FARKLI BİR PERSPEKTİF: SİBERFEMİNİZM”. Journal of Academic Approaches, c. 17, Kasım 2026, ss. 1-17, doi:10.54688/ayd.1934683.
Vancouver
1.Metehan Bekleviş, Zeynep Duyar. FEMİNİST DÜŞÜNCEDE FARKLI BİR PERSPEKTİF: SİBERFEMİNİZM. Journal of Academic Approaches. 09 Kasım 2026;17:1-17. doi:10.54688/ayd.1934683