Araştırma Makalesi

ULUSLARARASI İLİŞKİLERİN “TEHLİKELİ İKİLİLERİ”: SÜREGELEN REKABETLER YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL VE ANALİTİK ÇERÇEVESİ

Cilt: 17 9 Kasım 2026
PDF İndir
TR EN

ULUSLARARASI İLİŞKİLERİN “TEHLİKELİ İKİLİLERİ”: SÜREGELEN REKABETLER YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL VE ANALİTİK ÇERÇEVESİ

Öz

Bu çalışma, Uluslararası İlişkiler literatüründe geliştirilen süregelen rekabetler (enduring rivalries) yaklaşımını kavramsal, teorik ve metodolojik boyutlarıyla incelemektedir. Nitel ve analitik bir literatür değerlendirmesine dayanan çalışma, süregelen rekabetler literatürünün devletlerarası çatışmaların hangi koşullar altında kısa süreli krizlerden uzun erimli rekabet ilişkilerine dönüştüğünü nasıl açıkladığı sorusundan hareketle, bu rekabetleri diğer çatışma türlerinden ayıran ölçütleri incelemekte; literatürde geliştirilen başlıca operasyonel tanımları, analitik modelleri ve evrimsel örüntüleri karşılaştırmalı olarak ele almaktadır. Süregelen rekabetler perspektifi, devletlerarası çatışmaları tekil savaşlar ya da geçici krizler olarak değil zaman içinde tekrar eden, öğrenme süreçleri içeren ve belirli davranışsal örüntüler üreten uzun erimli ilişkiler olarak ele almaktadır. Bu yaklaşım, savaş ile barış arasındaki ilişkiyi keskin bir ikilik yerine, rekabet süreçlerinin farklı aşamaları olarak değerlendirmeye imkân tanımaktadır. Bu çerçevede, zamansal süreklilik, çatışma yoğunluğu, karşılıklılık, mekânsal ve zamansal sabitlik gibi unsurlar süregelen rekabetlerin ayırt edici özellikleri olarak tartışılmaktadır. Bu yönüyle makale, süregelen rekabetler perspektifinin savaş ve barış çalışmalarında yalnızca tamamlayıcı bir kavram değil, devletlerarası çatışmaların uzun dönemli ve ilişkisel niteliğini açıklamaya imkân veren özgün bir analitik çerçeve sunduğunu ileri sürmektedir.

Anahtar Kelimeler

Süregelen rekabetler, devletlerarası çatışma, savaş ve barış, davranışsalcı yaklaşım, çatışma çalışmaları.

Kaynakça

  1. Bennett, D. S. (1993), Security, economy, and the end of interstate rivalry (Ann Arbor, MI: University of Michigan Press).
  2. Bennett, D. S. (1997), Measuring rivalry termination, 1816-1992, Journal of Conflict Resolution, 41(2): 227-254.
  3. Correlates of War Project. (2010), War Data (Version 4.0), https://correlatesofwar.org/data-sets/ (15.4.2026).
  4. Correlates of War Project. (2014), Militarized Interstate Disputes (MID) Dataset, Version 5.0, https://correlatesofwar.org/data-sets/mids/ (24.4.2026).
  5. Diehl, P. F. (1994), Substitutes or complements? The effects of alliances on military spending in major power rivalries, International Interactions, 19(2): 159-176.
  6. Diehl, P. F. & Goertz, G. (1995), Taking ‘enduring’ out of enduring rivalry: The rivalry approach to war and peace, International Interactions, 21(3): 291-308.
  7. Diehl, P. F. (1998), The dynamics of enduring rivalries (Urbana, IL: University of Illinois Press).
  8. Diehl, P. F. & Goertz, G. (2001), War and peace in international rivalry (Ann Arbor, MI: University of Michigan Press).
  9. Diehl, P. F., Goertz, G. & Gallegos, Y. (2021), Peace data: Concept, measurement, patterns, and research agenda, Conflict Management and Peace Science, 38(5): 605-624.
  10. Ergül, O. (2025), An Analysis of Turkish-Russian Relations within the Framework of the Enduring Rivalries Approach, Journal of Diplomatic Research, 7(2): 39-57.

Kaynak Göster

APA
Savaş, C. (2026). ULUSLARARASI İLİŞKİLERİN “TEHLİKELİ İKİLİLERİ”: SÜREGELEN REKABETLER YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL VE ANALİTİK ÇERÇEVESİ. Journal of Academic Approaches, 17, 1-18. https://doi.org/10.54688/ayd.1959467
AMA
1.Savaş C. ULUSLARARASI İLİŞKİLERİN “TEHLİKELİ İKİLİLERİ”: SÜREGELEN REKABETLER YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL VE ANALİTİK ÇERÇEVESİ. Journal of Academic Approaches. 2026;17:1-18. doi:10.54688/ayd.1959467
Chicago
Savaş, Cem. 2026. “ULUSLARARASI İLİŞKİLERİN ‘TEHLİKELİ İKİLİLERİ’: SÜREGELEN REKABETLER YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL VE ANALİTİK ÇERÇEVESİ”. Journal of Academic Approaches 17 (Kasım): 1-18. https://doi.org/10.54688/ayd.1959467.
EndNote
Savaş C (09 Kasım 2026) ULUSLARARASI İLİŞKİLERİN “TEHLİKELİ İKİLİLERİ”: SÜREGELEN REKABETLER YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL VE ANALİTİK ÇERÇEVESİ. Journal of Academic Approaches 17 1–18.
IEEE
[1]C. Savaş, “ULUSLARARASI İLİŞKİLERİN ‘TEHLİKELİ İKİLİLERİ’: SÜREGELEN REKABETLER YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL VE ANALİTİK ÇERÇEVESİ”, Journal of Academic Approaches, c. 17, ss. 1–18, Kas. 2026, doi: 10.54688/ayd.1959467.
ISNAD
Savaş, Cem. “ULUSLARARASI İLİŞKİLERİN ‘TEHLİKELİ İKİLİLERİ’: SÜREGELEN REKABETLER YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL VE ANALİTİK ÇERÇEVESİ”. Journal of Academic Approaches 17 (09 Kasım 2026): 1-18. https://doi.org/10.54688/ayd.1959467.
JAMA
1.Savaş C. ULUSLARARASI İLİŞKİLERİN “TEHLİKELİ İKİLİLERİ”: SÜREGELEN REKABETLER YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL VE ANALİTİK ÇERÇEVESİ. Journal of Academic Approaches. 2026;17:1–18.
MLA
Savaş, Cem. “ULUSLARARASI İLİŞKİLERİN ‘TEHLİKELİ İKİLİLERİ’: SÜREGELEN REKABETLER YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL VE ANALİTİK ÇERÇEVESİ”. Journal of Academic Approaches, c. 17, Kasım 2026, ss. 1-18, doi:10.54688/ayd.1959467.
Vancouver
1.Cem Savaş. ULUSLARARASI İLİŞKİLERİN “TEHLİKELİ İKİLİLERİ”: SÜREGELEN REKABETLER YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL VE ANALİTİK ÇERÇEVESİ. Journal of Academic Approaches. 09 Kasım 2026;17:1-18. doi:10.54688/ayd.1959467