Araştırma Makalesi

ÇİFTÇİNİN KARNINI YARMIŞLAR, KIRK TANE ‘GELECEK YIL’ ÇIKMIŞ: BURSA KOŞUBOĞAZI KÖYÜ’NDE KÜÇÜK META ÜRETİCİSİNİN SORUNLARI VE AYAKTA KALMA TAKTİKLERİ

Cilt: 17 22 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

ÇİFTÇİNİN KARNINI YARMIŞLAR, KIRK TANE ‘GELECEK YIL’ ÇIKMIŞ: BURSA KOŞUBOĞAZI KÖYÜ’NDE KÜÇÜK META ÜRETİCİSİNİN SORUNLARI VE AYAKTA KALMA TAKTİKLERİ

Öz

Tarımın ticarileşmesi ve kapitalist üretim tarzının yayılması sürecinde kırsal alan önemli ekonomik ve toplumsal dönüşümler yaşamış; küçük üreticiler artan piyasa baskısı altında varlıklarını sürdürme mücadelesi vermişlerdir. Çalışma, Türkiye’de neoliberal tarım politikalarının küçük üreticiler üzerindeki etkilerini ve üreticilerin bu dönüşüm karşısında geliştirdikleri ayakta kalma pratiklerini incelemektedir. Nitel araştırma yöntemine dayanan çalışmada, örnek olay deseni kapsamında Bursa ilinin Mustafakemalpaşa ilçesine bağlı Koşuboğazı Köyü araştırma alanı olarak seçilmiştir. Köydeki küçük üreticilerle 20 yarı yapılandırılmış görüşme ve 2 odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Bulgular, küçük üreticilerin mülksüzleşme, borçlanma, fiyat dalgalanmaları ve destekleme politikalarındaki dönüşüm neticesinde artan kırılganlıkla karşı karşıya kaldığını göstermektedir. Buna karşılık, üreticilerin aile emeğini ve toprak kullanımını yoğunlaştırma, mevsimlik işçi kullanımı, pazara göre ürün desenini şekillendirme, tarım dışı gelir kaynaklarına yönelme ve sözleşmeli üretim gibi yollarla piyasa koşullarına uyum sağlamaya çalıştıkları tespit edilmiştir. Bu bağlamda, küçük meta üreticiliğinin ortadan kalkmadığı, ancak değişen politika ve piyasa koşulları altında dönüşerek varlığını sürdürdüğü değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Küçük meta üreticisi, Tarım politikaları, Tarımda dönüşüm, Ayakta kalma taktikleri, Bursa Koşuboğazı Köyü.

Kaynakça

  1. Agronews. (2024). Salçalık domateste fiyat krizi yeniden başladı. Agronews Tarım Haber Portalı. 12 Ağustos 2024, agronews.com.tr
  2. Arslan, A. & Şengül, M. (2021). Topraktan kopan küçük köylülerin kentte tutunma çabası açısından mevsimlik tarım işçiliği Şanlıurfa örneği üzerinde bir inceleme, Çalışma ve Toplum, 2(69), 1233-1262. https://doi.org/10.54752/ct.1155185
  3. Arslan, H. (2025). Küçük üreticinin hayatta kalma stratejisi olarak “seracılık”: Bir durum çalışması. Tarım Ekonomisi Dergisi, 31(2), 257-270. https://doi.org/10.24181/tarekoder.1720552
  4. Aydın, Z. (2016). Çağdaş tarım sorunu ve yeni köylülük, ODTÜ Gelişme Dergisi, 43 (1), 43-63.
  5. Aysu, A. (2009). Piyasa ve küçük köylülük, Mülkiye Dergisi, 33(262), 223-237. https://izlik.org/JA95ZU68XC
  6. Başaran, E. (2018). Tarımsal küçük üreticilerin hayatta kalma stratejileri: Konya örneği [Yayınlanmamış doktora tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü]. https://acikerisim.selcuk.edu.tr/items/7ecfd653-3237-448f-9575-8e1da01bb869
  7. BEBKA. (2023). Mustafakemalpaşa ilçe raporu. Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı. 15 Aralık 2025, https://www.bebka.org.tr/yayinlarimiz/mustafakemalpasailceraporu.pdf
  8. Bernstein, H. (2014). Tarımsal değişimin sınıfsal dinamikleri. İstanbul: Yordam Yayıncılık.
  9. Boratav, K. (2004). Tarımsal yapılar ve kapitalizm. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
  10. Bursa Yatırım Destek Ofisi. (2024). Bursa ili organize sanayi bölgeleri güncel sektörel dağılım profili. BEBKA Bursa Yatırım Destek Ofisi Bilgi Portalı. bursainvest.gov.tr

Kaynak Göster

APA
Ergin, E. E., & Eklemezler, S. (2026). ÇİFTÇİNİN KARNINI YARMIŞLAR, KIRK TANE ‘GELECEK YIL’ ÇIKMIŞ: BURSA KOŞUBOĞAZI KÖYÜ’NDE KÜÇÜK META ÜRETİCİSİNİN SORUNLARI VE AYAKTA KALMA TAKTİKLERİ. Journal of Academic Approaches, 17, 1-22. https://doi.org/10.54688/ayd.1975102
AMA
1.Ergin EE, Eklemezler S. ÇİFTÇİNİN KARNINI YARMIŞLAR, KIRK TANE ‘GELECEK YIL’ ÇIKMIŞ: BURSA KOŞUBOĞAZI KÖYÜ’NDE KÜÇÜK META ÜRETİCİSİNİN SORUNLARI VE AYAKTA KALMA TAKTİKLERİ. Journal of Academic Approaches. 2026;17:1-22. doi:10.54688/ayd.1975102
Chicago
Ergin, Elif Eda, ve Sercan Eklemezler. 2026. “ÇİFTÇİNİN KARNINI YARMIŞLAR, KIRK TANE ‘GELECEK YIL’ ÇIKMIŞ: BURSA KOŞUBOĞAZI KÖYÜ’NDE KÜÇÜK META ÜRETİCİSİNİN SORUNLARI VE AYAKTA KALMA TAKTİKLERİ”. Journal of Academic Approaches 17 (Ekim): 1-22. https://doi.org/10.54688/ayd.1975102.
EndNote
Ergin EE, Eklemezler S (22 Ekim 2026) ÇİFTÇİNİN KARNINI YARMIŞLAR, KIRK TANE ‘GELECEK YIL’ ÇIKMIŞ: BURSA KOŞUBOĞAZI KÖYÜ’NDE KÜÇÜK META ÜRETİCİSİNİN SORUNLARI VE AYAKTA KALMA TAKTİKLERİ. Journal of Academic Approaches 17 1–22.
IEEE
[1]E. E. Ergin ve S. Eklemezler, “ÇİFTÇİNİN KARNINI YARMIŞLAR, KIRK TANE ‘GELECEK YIL’ ÇIKMIŞ: BURSA KOŞUBOĞAZI KÖYÜ’NDE KÜÇÜK META ÜRETİCİSİNİN SORUNLARI VE AYAKTA KALMA TAKTİKLERİ”, Journal of Academic Approaches, c. 17, ss. 1–22, Eki. 2026, doi: 10.54688/ayd.1975102.
ISNAD
Ergin, Elif Eda - Eklemezler, Sercan. “ÇİFTÇİNİN KARNINI YARMIŞLAR, KIRK TANE ‘GELECEK YIL’ ÇIKMIŞ: BURSA KOŞUBOĞAZI KÖYÜ’NDE KÜÇÜK META ÜRETİCİSİNİN SORUNLARI VE AYAKTA KALMA TAKTİKLERİ”. Journal of Academic Approaches 17 (22 Ekim 2026): 1-22. https://doi.org/10.54688/ayd.1975102.
JAMA
1.Ergin EE, Eklemezler S. ÇİFTÇİNİN KARNINI YARMIŞLAR, KIRK TANE ‘GELECEK YIL’ ÇIKMIŞ: BURSA KOŞUBOĞAZI KÖYÜ’NDE KÜÇÜK META ÜRETİCİSİNİN SORUNLARI VE AYAKTA KALMA TAKTİKLERİ. Journal of Academic Approaches. 2026;17:1–22.
MLA
Ergin, Elif Eda, ve Sercan Eklemezler. “ÇİFTÇİNİN KARNINI YARMIŞLAR, KIRK TANE ‘GELECEK YIL’ ÇIKMIŞ: BURSA KOŞUBOĞAZI KÖYÜ’NDE KÜÇÜK META ÜRETİCİSİNİN SORUNLARI VE AYAKTA KALMA TAKTİKLERİ”. Journal of Academic Approaches, c. 17, Ekim 2026, ss. 1-22, doi:10.54688/ayd.1975102.
Vancouver
1.Elif Eda Ergin, Sercan Eklemezler. ÇİFTÇİNİN KARNINI YARMIŞLAR, KIRK TANE ‘GELECEK YIL’ ÇIKMIŞ: BURSA KOŞUBOĞAZI KÖYÜ’NDE KÜÇÜK META ÜRETİCİSİNİN SORUNLARI VE AYAKTA KALMA TAKTİKLERİ. Journal of Academic Approaches. 22 Ekim 2026;17:1-22. doi:10.54688/ayd.1975102