Gölevezin Beslenmede Kullanımı ve Sağlık Üzerine Etkisi
Öz
Gölevez [Colocasia esculenta (L.) Schott], yılanyastığıgiller (Araceae) familyasından yumrulu bir sebzedir. Dünya üzerinde 43 ülkede yaygın olarak üretilen gölevez, Türkiye›de Antalya ve Mersin civarında yetişir. Gölevezin yaprak ve kök yumruları tüketilebilmektedir. Yumruları haşlanarak sebze yemekleri yapılabilmektedir. Gölevez yaprakları insanlar tarafından sebze olarak yenilmekte, sarma ve çorba olarak değerlendirilmektedir. Türkiye’de yerel olarak tüketimi, gölevez yumrularının et ile haşlanarak yemeklerin yapılması şeklindedir. Tropik ve subtropik ülkelerde gölevez yumrusu; konserve, un, cips, şehriye ve dondurulmuş gıda olarak değerlendirilmektedir. Havaii’de ‘Poi’ ve ‘Sapal’, Kamerun’da ‘Achu’ gölevez yumrusundan elde edilen ürünler arasındadır. Kurutulup öğütülmüş unu; ekmek, pasta, mama ve makarnalarda kıvam verici katkı maddesi olarak kullanılmaktadır. Gölevez zamkı (müsilaj) diyet ürünlerine katılmaktadır. Yumrularda veya yapraklarda kalsiyum okzalat bulunmaktadır, bitki pişirmeden tüketilirse sindirim sisteminde yüksek oranda tahrişe neden olabilir.
Gölevez, bağırsakta zararlı bakterilerin gelişimini önleme, bağışıklık sistemini düzenleme, mineral emilimini arttırma, kolon içindeki kan akışını hızlandırma etkileri göstermektedir. Gölevezin antikarsinojenik ve antiinflamatuar etkisi bildirilmiştir. Yapılan bilimsel çalışmalarla, bu bitkiden elde edilen özütlerin bazı tümör metastazlarını güçlü ve spesifik olarak inhibe ettiği saptanmıştır.
Gölevez, beslenme açısından zengin bir kaynak olması ve sağlık üzerine olumlu etkileri bulunması sebebiyle gastronomi ve gıda endüstrisi için yeni ürün geliştirme potansiyeline sahiptir. Gölevezin yetiştiği bölgeler dışında da tanınırlığının ve damak tadına uygun yiyecek olarak tüketiminin artması için gastronomi uzmanları tarafından üzerinde çalışılması gerekmektedir
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abraham, J., Chakraborty, P., Deb, P., Chakraborty, S., Bohnisikha Chatterjee, B. (2015). Cytotoxicity and Antimicrobial Activity of Colocasia esculenta. Journal of Chemical and Pharmaceutical Research, 7 (12):627635.
- Arıcı, M., Yıldırım, R.M., Ozülkü, G., Yaşar, B., Toker, O.S. (2016). Physicochemical and Nutritional Properties of Taro (Colocasia Esculenta L. Schott) Flour as Affected by Drying Temperature and Air Velocity. Lwt-Food Science and Technology, 74:434-440.
- Brown, A.C., Shovic, A., Ibrahim, S.A., Holck, P., Huang, A. (2005). A non-Dairy Probiotic’s (Poi) Influence on Changing the Gastrointestinal Tract’s Microflora Environment. Alternative Therapies In Health and Medicine, 11:58-64.
- Catherwood, D.J., Savage, G.P., Mason, S.M., Scheffer, J.J.C. ve Douglas, J.A. (2007). Oxalate Content of Cormels of Japanese Taro (Colocasia esculenta (L.) Schoot) and the Effect of Cooking. Journal of Food Composition and Analysis, 20:47-151.
- El, S.N., Şimşek Ş. (2010). Gölevez (Colocasia esculenta (L.) Schott) Yumrusundan Dirençli Nişasta Elde Edilmesi ve Sağlık Üzerine Etkilerinin in vitro Yöntemlerle Saptanması. TUBİTAK, Proje No: 107O812.
- Fuentes-Zaragoza, E., Riquelme-Navarrete, M.J., Sánchez-Zapata, E., Pérez-Álvarez, J.A. (2010). Resistant Starch as Functional Ingredient: A Review. Food Research International, 43: 931-942.
- Gubag, R., Omoloso, D.A., Owens, J.D. (1996). Sapal: A traditional fermented taro [Colocasia esculenta (L.) Schott] corm and coconut cream mixture from Papua New Guinea. International Journal of Food Microbiology, 28:361-367.
- Kristi, J., Ivancic, A., Mergedus, A., Sem, V., Kolar, M., Lebot, V. (2016). Variation of nitrate content among randomly selected taro (Colocasia esculenta (L.) Schott) genotypes and distribution of nitrate within a corm. Journal of Food Composition and Analysis, 47764781.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
1 Temmuz 2017
Gönderilme Tarihi
15 Mayıs 2017
Kabul Tarihi
18 Haziran 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 1 Sayı: 2
