Çinko uygulamasının çeltik (Oryza sativa L.) çeşitlerinde bazı kalite özellikleri üzerine etkisi
Öz
Bu araştırma; çeltik (Oryza sativa L.) çeşitlerinde çinko uygulamasının bazı kalite
özellikleri üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür.
Araştırmada sera koşullarında 4 farklı çeltik çeşidi kullanılarak (Efe,
Hamzadere, Osmancık-97 ve Paşalı) 5 farklı çinko dozu (0, 5, 10, 15, 20 mg/kg)
uygulanmıştır. Tesadüf parselleri deneme desenine göre, faktöriyel düzenlemede
üç tekerrürlü olarak saksılarda yürütülmüştür. Deneme sonucunda; Çeşitlere
uygulanan çinko dozlarının kaliteye dönük etkisi, kırıksız randıman hariç, bin
tane ağırlığı, pirinç tane uzunluğu, pirinç tane genişliği ve protein oranına
etkisi istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Genel olarak tüm çeşitlerde çinko
uygulamalarının belirli bir doza kadar (10 ve 15 mg) olumlu etki, daha sonra
olumsuz yönde etkilediği görülmüştür. Bu sonuçlara göre, kullanılan 4 çeltik
çeşidinde de Zn kullanılmasının gerektiği, fakat bunun toprak tahlili sonucuna
göre uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abid, M., Ahmad, N., Jahangir, M., Ahmad, I,. 2002. Effect of zinc, iron and manganes on growth and yield of rice (Oryza sativa L.). Pak J Agri. 101. 39 (3). Multan. Pakistan.
- Ahmad, A., Afzal, M., Ahmad, A.U.H., Tahir, M., 2013.Effect of foliar application of silicon on yield and quality of rice (Oryza Sativa L.).Cercetari Agronomice in Moldova. 3 (155):21-28.
- Arcasoy, A. 1997. İnsan sağlığında çinkonun önemi. I. Ulusal Çinko Kongresi, 12-16 Mayıs 1997, Eskişehir.
- Beşer, N., Gençtan, T., 1996. Dört sulama yönteminin çeltikte bazı kalite özellikleri ve verime etkisi. Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü. Can, V., 2011. Çeltik yetiştiriciliğinde bazı organik materyallerin kullanımı. Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Çanakkale.
- Donduran, D.Ö., 2014. Ülkemizde işlenen bazı çeltik çeşitlerinin kalite ve biyoaktif özelliklerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gıda mühendisliği Anabilim Dalı, Çanakkale.
- Dok, M., M. Şahin, C. Özcan, İ. Sezer, A. Horuz ve M.A. Özyazıcı, 2013.“Farklı Çeltik Çeşitlerinin Çinko Etkinliklerinin Belirlenmesi”, Türkiye 10. Tarla Bitkileri Kongresi, 10-13 Eylül, Konya, Bildiriler Kitabı, S: 138-147.
- Hakoomat, A., Hasnain, Z., Sahanzad, A.N., Sarwar, N., Qureshi M.K., Khaliq, S., Qayyum, M.F., 2014. Nitrogen and zinc interaction improves yield and quality of submerged basmati rice (Oryza sativa L.). Natulae botanicae horti agrobotanici cluj-napoca. 42 (2):372-379.
- Kahraman, Ş., 2012. Diyarbakır yöresinde çeltik yetiştiriciliğinde organik tarım olanaklarının araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Dicle Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Diyarbakır.
- Maqsood, M., Shehzad, M.A., Ali, S.N.A, Iqbal, M., 2013. Rice cultures and nitrogen rate effects on yield and quality of rice (Oryza sativa L.) Turkish Journal of Agriculture and Forestry 37: 665-673.
- Özcan, H., 2004. Çinko uygulamasının bazı çeltik çeşitlerinde verim ile tanede çinko, fosfor ve fitin asidi konsantrasyonuna etkisi. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Toprak Anabilim Dalı, Ankara.