The Reflections of Factors Affecting Teachers’ Curriculum Commitment on Student–Teacher Relationships

Yıl 2025, Cilt: 4 Sayı: 2, 93 - 112, 30.12.2025

Kaan Güney , Süleyman Höbekkaya

Öz

This study aims to comprehensively examine the impact of individual and institutional factors affecting teachers’ curriculum commitment on student–teacher relationships. Data were collected from 167 public school teachers in Türkiye with diverse demographic characteristics via random style. The findings indicate that teachers generally demonstrate high levels of curriculum commitment, with age showing a significant effect on the compliance dimension. Teachers aged 46 and above exhibited higher compliance in implementing the curriculum. No significant differences were observed regarding gender, professional seniority, educational background, or the number of in-service training sessions. Correlation analyses revealed a positive and significant relationship between curriculum commitment and student–teacher relationships. The proximity dimension demonstrated strong associations with compliance, duration, quality of implementation, and teacher training. The results suggest that curriculum commitment is influenced not only by individual factors but also by environmental variables, including school climate, institutional support, local flexibility, and students’ social and academic needs. The study emphasizes the importance of developing policies and practices that enhance teacher motivation, strengthen student–teacher interactions, improve teacher commitment, and elevate the overall quality of education, ultimately contributing to better student outcomes and more effective learning environments.

Anahtar Kelimeler

Curriculum , Curriculum Commitment , Teacher–Student Relationship , School Climate , Teacher Motivation

Etik Beyan

No Need

Teşekkür

None

Öğretmenlerin Öğretim Programına Bağlılık Düzeylerini Etkileyen Unsurların Öğrenci-Öğretmen İlişkilerine Yansımaları

Öz

Bu çalışma, öğretmenlerin öğretim programına bağlılık düzeylerini etkileyen bireysel ve kurumsal unsurların öğrenci-öğretmen ilişkileri üzerindeki etkilerini kapsamlı şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında Türkiye’de farklı demografik özelliklere sahip 167 devlet okulu öğretmeninden random yoluyla veri toplanmıştır. Bulgular, öğretmenlerin genel olarak program bağlılıklarının yüksek olduğunu göstermektedir; özellikle yaş değişkeni uyma boyutunda anlamlı bir fark yaratmaktadır. 46 yaş ve üzeri öğretmenler, programı uygulamada daha yüksek uyum göstermektedir. Cinsiyet, mesleki kıdem, öğrenim durumu ve hizmet içi eğitim sayısı açısından anlamlı farklılık bulunmamıştır. Korelasyon analizleri, öğretim programına bağlılık ile öğrenci-öğretmen ilişkisi arasında pozitif ve anlamlı bir ilişkinin varlığını ortaya koymuştur. Yakınlık boyutu, uyma, süre, uygulamanın kalitesi ve öğretmen eğitimi ile güçlü bir ilişki göstermektedir. Bulgular, program bağlılığının yalnızca bireysel özelliklerden değil, okul iklimi, kurumsal destek, yerel esneklik ve öğrencilerin sosyal ve akademik ihtiyaçları gibi çevresel faktörlerden de etkilendiğini ortaya koymaktadır. Araştırma, öğretmen motivasyonunu artıracak politika ve uygulamaların geliştirilmesinin eğitim kalitesini yükselteceğini, öğretmenlerin bağlılığını güçlendireceğini ve öğrencilerin akademik başarısını destekleyeceğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretim Programı , Program Bağlılığı , Öğretmen-Öğrenci İlişkisi , Okul İklimi , Öğretmen Motivasyonu

Etik Beyan

Gerekli değil

Teşekkür

Yoktur

Kaynakça

• Allo, M. D. G. (2020). Curriculum fidelity in the secondary education in Indonesia. International Journal of Psychosocial Rehabilitation, 24(6), 14088–14094.
• Asi, D. Ş., & Karabay, Ş. O. (2018). Öğrenci-öğretmen ilişki ölçeği – kısa formunun Türkçe’ye uyarlanması. Ege Eğitim Dergisi / Ege Journal of Education, 19(1), 67–82.
• Aslan, M., & Erden, R. Z. (2020). Ortaokul öğretmenlerinin öğretim programına bağlılıklarının incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 175–199. https://doi.org/10.33711/yyuefd.691525
• Ataç, F. (2002). Öğretmenler için öğrenci psikolojisi. Epsilon.
• Bahtiyar, A., & Can, B. (2016). An investigation of problem-solving skills of pre-service science teachers. Educational Research and Reviews, 11(23), 2108–2115.
• Bay, E., Kahramanoğlu, R., Döş, B., & Turan-Özpolat, E. (2017). Programa bağlılığı etkileyen faktörlerin analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43, 110–137.
• Bilen, M. (2002). Plandan uygulamaya öğretim. Anı Yayıncılık.
• Burul, C. (2018). Öğretmenlerin eğitim programı tasarım yaklaşımı tercihlerinin öğretim programına bağlılıklarıyla olan ilişkisinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Balıkesir.
• Bümen, N. T., Çakar, E., & Yıldız, D. G. (2014). Türkiye’de öğretim programına bağlılık ve bağlılığı etkileyen etkenler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(1), 203–228.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Yayıncılık.
• Canbeldek, M. (2015). Okul öncesi eğitim kurumlarında kalite ile okul öncesi dönem çocuklarının gelişim düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi [Yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• Davis, H. A. (2003). Conceptualizing the role and influence of student–teacher relationships on children’s social and cognitive development. Educational Psychologist, 38(4), 207–234. https://doi.org/10.1207/S15326985EP3804_2
• Demirel, Ö. (2007). Eğitimde program geliştirme. Pegem Akademi Yayınları.
• Demirel, Ö. (2011). Eğitim ile ilgili temel kavramlar. Z. Kaya (Ed.), Eğitim bilimine giriş içinde (ss. 1–22). Pegem Akademi.
• Dusenbury, L., Brannigan, R., Falco, M., & Hansen, W. B. (2003). A review of research on fidelity of implementation: Implications for drug abuse prevention in school settings. Health Education Research, 18(2), 237–256. https://doi.org/10.1093/her/18.2.237
• Eraslan, L., & Babadağ, G. (2015). Eğitim bilimine giriş. Pegem Akademi.
• Ertürk, S. (2013). Eğitimde program geliştirme. Edge Akademi.
• Fullan, M., & Pomfret, A. (1977). Research on curriculum and instruction implementation. Review of Educational Research, 47(2), 335–397.
• Gürbüz, A. (2021). Türkiye’de yükseköğretim kurumlarında yabancı dil olarak İngilizce öğreten öğretim elemanlarının çok kültürlü öğretim yetkinliklerinin incelenmesi [Doktora tezi]. Çukurova Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• Hamre, B. K., & Pianta, R. C. (2006). Student–teacher relationships. G. G. Bear & K. M. Minke (Eds.), Children’s Needs III: Development, Prevention, and Intervention içinde (ss. 59–71). National Association of School Psychologists.
• Howes, C., & Hamilton, C. E. (1992). Children’s relationships with childcare teachers: Stability and concordance with parental attachments. Child Development, 63(4), 867–878.
• Höbekkaya, S. (2024). Öğretmenlerin öğretim programına bağlılık düzeylerini etkileyen faktörlerin öğrenci-öğretmen ilişkisindeki rolü [Yüksek lisans tezi]. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• Özçelik, D. A. (2009). Eğitim programları ve öğretim. Pegem Akademi.
• Özdemir, S. M. (2009). Eğitimde program değerlendirme ve Türkiye’de eğitim programlarını değerlendirme çalışmalarının incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 126–149.
• Özyılmaz, Ö. (2013). Türk milli eğitim sisteminin sorunları ve çözüm arayışları (4. baskı). Pegem Akademi.
• Polat, Ç. M. (2021). Sınıf öğretmenlerinin öğretmenlik mesleğine bağlılık algıları ile öğretim programına bağlılık algıları arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi]. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
• Popkewitz, T. (1991). A political sociology of educational reform: Power/knowledge in teaching, teacher education and research. Teachers College Press.
• Sabol, T. J. ve Pianta, R. C. (2012). Relationships between teachers and children. I. B. Weiner (Ed.), Handbook of Psychology (2. baskı, Cilt 7) içinde (ss. 199–211). Wiley.
• Sabol, T. J., & Pianta, R. C. (2012). Recent trends in research on teacher–child relationships. Attachment & Human Development, 14(3), 213–231.
• Sadler, P., & Woody, E. (2003). Is who you are who you’re talking to? Interpersonal style and complementarity in mixed-sex interactions. Journal of Personality and Social Psychology, 84(1), 80–96.
• Sadler, P., Ethier, N., Gunn, G. R., Duong, D., & Woody, E. (2009). Are we on the same wavelength? Interpersonal complementarity as shared cyclical patterns during interactions. Journal of Personality and Social Psychology, 97(6), 1005.
• Semerci, Ç. (2007). Program geliştirme kavramına ilişkin metaforlarla yeni ilköğretim programına farklı bir bakış. C.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi, 31(2), 125–140.
• Serdaroğlu, H. U. (2019). Okul öncesi eğitim ortamlarının kalitesi ile çocukların dil gelişim düzeylerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
• Taş, H., & Kıroğlu, K. (2018). 2017 ilkokul sosyal bilgiler dersi öğretim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. İlköğretim Online, 17(2), 697–716.
• Tavşancıl, E. (2002). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Nobel Yayıncılık.
• Thijs, J., & Koomen, H. M. (2009). Toward a further understanding of teachers’ reports of early teacher–child relationships: Examining the roles of behavior appraisals and attributions. Early Childhood Research Quarterly, 24(2), 186–197.
• Tubbs, N. (1996). The new teacher: An introduction to teaching in comprehensive education. David Fulton.
• Turan, S. (1998). A study of organizational commitment in human organizations [Doktora tezi]. The Ohio University.
• Uşun, S. (2016). Eğitimde program değerlendirme süreçler, yaklaşımlar ve modeller. Anı Yayıncılık.
• Yaman, Y. E. (2019). Türkçe öğretmenlerinin 2017 Türkçe öğretim programına bağlılığı. A. Dönger ve H. Yıldız (Ed.), Eğitim Bilimlerinde Akademik Çalışmalar 2019/2 içinde (ss. 385–396).
• Yılmaz, G. (2021). Öğretmenlerin program okuryazarlık düzeyleri, program yönelimleri ve programa bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• Yılmaz, K., & Tosun, F. M. (2013). Öğretmenlerin eğitim inançları ile öğretmen–öğrenci ilişkilerine yönelik görüşleri arasındaki ilişki. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(4), 205–218.
• Yoleri, S., & Tanış, H. M. (2014). İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin okula uyum düzeylerini etkileyen değişkenlerin incelenmesi. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(4), 130–141.
• Yüksel, G. (2004). Öğrenme için motivasyon. İ. Erçetin ve Ç. Özdemir (Ed.), Sınıf yönetimi içinde (ss. 105–148). Asil Yayınları.
• Marsh, C. J., & Willis, G. (2007). Curriculum: Alternative approaches, ongoing issues (4th ed.). Pearson/Merrill Prentice Hall.