School Principals’ and Teachers' Opinions on Promoting Positive Student Behavior During Recess

Yıl 2025, Cilt: 4 Sayı: 2, 145 - 172, 30.12.2025

Emrullah Alkaşı İhsan Topcu

Öz

Recess is a break for students and teachers after class to rest, recharge, and prepare for the next lesson. Proper planning and effective use of this time can foster positive behaviors in students. Recess should go beyond meeting students' physiological needs and instead be viewed as a process that fosters new learning experiences through interaction. This study aims to reveal school principals’ and teachers’ views on students’ acquisition of positive behaviors during recess. A phenomenological design, one of the qualitative research methods, was employed in the study. The study group consists of 12 teachers and 12 administrators working in Sivas city center and the Hafik district. Data were collected through face-to-face interviews using a semi-structured interview form. According to the findings, teachers and principals described recess as a time for relaxation, a short break, socialization, releasing energy, preparing for the next class, and meeting students’ basic needs. Participants stated that the recess areas in their schools and the materials that could support students’ positive learning during recess were insufficient. They recommended that necessary arrangements be made to ensure that this time is used more efficiently. In addition to equipping recess areas with tools and materials that would enable students to release their energy and engage in psychomotor activities, participants offered concrete suggestions such as creating seating areas, green spaces, and walking paths where students can socialize.

Anahtar Kelimeler

Learning , recess , school coridor , extracurricular activity

Teneffüste Öğrencilerin Olumlu Davranış Edinmelerine Yönelik Yönetici ve Öğretmen Görüşleri

Öz

Teneffüs öğrencilerin ve öğretmenlerin dersten sonra dinlenmesi, deşarj olması ve diğer derse hazırlanması için verilen aradır. Bu sürenin doğru planlanması ve etkili kullanılmasıyla öğrencilerde olumlu davranışlar geliştirilebilir. Teneffüsler öğrencilerin fizyolojik ihtiyaçlarını karşılamanın ötesinde, onlara etkileşim yoluyla yeni şeyler kazandıran bir süreç olarak görülmelidir. Bu araştırma teneffüs sürecinde öğrencilerin olumlu davranış edinebileceklerine ilişkin yönetici ve öğretmen görüşlerini açığa çıkarmayı amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Sivas Merkez ve Hafik ilçesinde çalışan 12 öğretmen ve 12 yönetici oluşturmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile kişilerle yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Elde edilen verilere göre, öğretmenlerin ve yöneticilerin teneffüsleri rahatlama, kısa bir mola, sosyalleşme, enerjilerini boşaltma, diğer derse hazırlanma, ihtiyaçların giderilmesi olarak tanımladıkları görülmüştür. Katılımcılar okullarındaki teneffüs alanlarının ve teneffüste öğrencilerin olumlu öğrenmesine katkı sağlayacak araç-gereçlerin yeterli olmadığı görüşündedirler. Bu sürelerin daha verimli geçirilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılmasını önerilmiştir. Öğrencilerin teneffüste enerjilerini atarken, psiko-motor hareketleri yapmalarını sağlayacak araç-gereçlerle teneffüs alanlarının donatılmasının yanında, onların sosyalleşeceği oturma alanları, yeşil alanlar, yürüyüş yolları gibi alanların da oluşturulması gibi somut önerilerde bulunmuşlardır.

Anahtar Kelimeler

Öğrenme , teneffüs , okul koridoru , ders dışı etkinlik

Etik Beyan

Bu çalışmada etik kurallara uyulmuştur.

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum yoktur.

Kaynakça

• Aslanargun, E., ve Bozkurt, S. (2012). Okul müdürlerinin okul yönetiminde karşılaştığı sorunlar. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 349-368.
• Ayyıldız, A., ve Akın, U. (2016). Okul güvenliğinin sağlanmasında nöbetçi öğretmen uygulamasına ilişkin öğretmen görüşleri. Turkish Studies (Elektronik), 11(3), 345-370.
• Baines, E. and Blatchford, P. (2006). A follow up national survey of breaktimes in primary and secondary schools. Psychology and Human Development, Institute Of Education - University of London.
• Baines, E. and Blatchford, P. (2009). Sex differences in the structure and stability of children’s playground social networks and their overlap with friendship relations. British Journal of Developmental Psychology, 27, 743–760.
• Baines, E., Blatchford, P. and Golding, K. (2020). Recess, breaktimes, and supervision. In S. Hupp & J. Jewel (Series Eds.) & P.K. Smith (Volume Ed.) The Encyclopaedia of Child and Adolescent Development Part 1 (Child): (Volume 6 – Community). New York: Wiley-Blackwell.
• Başar, M. A. (2020). School location stations and facilities in school gardens of primary and secondary schools. Journal of Orijinal Studies, 1(2), 61-84.
• Başar, H. (2004). Sınıf yönetimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
• Blatchford, P. (1998). “The state of play in schools”. In Woodhead, M., Faulkner, D. and Littleton, K. (Eds) Making Sense Of Social Development. Routledge, London.
• Blatchford P. and Sumpner C. (1998). “What do we know about breaktime? Results from a national survey of breaktime and lunchtime in primary and secondary schools”. British Educational Research Journal, 24(1), 79-94.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (16. Baskı). Ankara: Pegem Yayınları.
• Creswell, J. W. and Miller D. L. (2000). Determining validity in qualitative inquiry, Theory into Practice, Taylor & Francis Ltd., 39(3), 124-130.
• Çetin, Ş. (2019). Okul müdürlerinin karşılaştığı sorunlar: Nitel bir inceleme. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(4), 1637-1647.
• Ersoy, A. F. (2016). Fenomenoloji. Eğitimde nitel araştırma desenleri içinde (ss. 51-109). A. Saban ve A. Ersoy (Edt.). Ankara: Anı Yayıncılık.
• Eurostat (2019). https://ec.europa.eu/eurostat/web/education-and-training/data/main-tables adresinden 08.02.2021 tarihinde alınmıştır.
• Glesne, C. (2012). Nitel araştırmaya giriş. (A. Ersoy ve P. Yalçınoğlu, Çev.). Ankara: Anı Yayıncılık.
• Gökçe, F. (2012). Öğretmen ve velilerin, öğrencilerin okulda geçirdikleri zaman, ders ve dinlenme süreleri ile tatiller ve okul dönemleri konusundaki görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(4), 2541-2560.
• Guba, E. G. (1981). Criteria for assessing the trustworthiness of naturalistic inquiries. Educational Technology Research And Development, 29(2), 75-91.
• Günay, G. ve Özbilen, F. (2014). İlköğretim öğretmenlerinin okul nöbet görevleri üzerine bir değerlendirme. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 64-78.
• Kıncal, R. Y. (2001). Öğretmenlik mesleğine giriş. Eser Ofset, Erzurum.
• Leedy, P. and Ormrod, J. (2001). Practical research: Planning and design. Upper Saddle River, NJ: Merrill Prentice Hall. Thousand Oaks: SAGE Publications.
• Leininger, M. (1994). Evaluation criteria and critique of qualitative research studies. In J. M. Morse (Ed.). Critical Issues in Qualitative Research Methods. (s. 95-115). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications, Inc.
• MEB. (2014). İlköğretim kurumları yönetmeliği. http://mevzuat.meb.gov.tr adresinden 27.05.2021 tarihinde alınmıştır.
• Memduhoğlu, H. B. ve Taşdan, M. (2007). Okul ve öğrenci güvenliği: Kavramsal bir çözümleme. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(34), 69-83.
• Murray, R. and Ramstetter, C. (2013). The crucial role of recess in school. American Academy Of Pediatrics, Pediatrics January 2013, 131(1), 183-188.
• Özyürek, L. (1983). Öğretim ilke ve yöntemleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayını. Ankara.
• Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. M. Bütün ve S. B. Demir (Çev. Edt.). Ankara: Pegem Akademi.
• Pollard, A. (1985). The social world of the primary school. Holt, Rinehart-Winston, London.
• Shenton, A. K. (2004). Strategies for ensuring trustworthiness in qualitative research projects. Education for Information, 22(2), 63-75.
• Vural, H. ve Yılmaz, S. (2018). Erzurum Kenti Okul Bahçelerinin Fiziki Yeterlilikleri. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 5(2), 109-120.
• Yaman, E. (2006). “Eğitim sistemindeki sorunlardan bir boyut: Büyük sınıflar ve sınıf yönetimi”, Gazi Üniversitesi Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(3), 261-274.
• Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı b.). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Yurdakal, I. H. (2019). Ortaokul öğrencilerinin teneffüs sürelerine ilişkin görüşleri. Sınırsız Eğitim ve Araştırma Dergisi, 5(1), 56-72.Aslanargun, E., ve Bozkurt, S. (2012). Okul müdürlerinin okul yönetiminde karşılaştığı sorunlar. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 349-368.
• Ayyıldız, A., ve Akın, U. (2016). Okul güvenliğinin sağlanmasında nöbetçi öğretmen uygulamasına ilişkin öğretmen görüşleri. Turkish Studies (Elektronik), 11(3), 345-370.
• Baines, E. and Blatchford, P. (2006). A follow up national survey of breaktimes in primary and secondary schools. Psychology and Human Development, Institute Of Education - University of London.
• Baines, E. and Blatchford, P. (2009). Sex differences in the structure and stability of children’s playground social networks and their overlap with friendship relations. British Journal of Developmental Psychology, 27, 743–760.
• Baines, E., Blatchford, P. and Golding, K. (2020). Recess, breaktimes, and supervision. In S. Hupp & J. Jewel (Series Eds.) & P.K. Smith (Volume Ed.) The Encyclopaedia of Child and Adolescent Development Part 1 (Child): (Volume 6 – Community). New York: Wiley-Blackwell.
• Başar, M. A. (2020). School location stations and facilities in school gardens of primary and secondary schools. Journal of Orijinal Studies, 1(2), 61-84.
• Başar, H. (2004). Sınıf yönetimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
• Blatchford, P. (1998). “The state of play in schools”. In Woodhead, M., Faulkner, D. and Littleton, K. (Eds) Making Sense Of Social Development. Routledge, London.
• Blatchford P. and Sumpner C. (1998). “What do we know about breaktime? Results from a national survey of breaktime and lunchtime in primary and secondary schools”. British Educational Research Journal, 24(1), 79-94.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (16. Baskı). Ankara: Pegem Yayınları.
• Creswell, J. W. and Miller D. L. (2000). Determining validity in qualitative inquiry, Theory into Practice, Taylor & Francis Ltd., 39(3), 124-130.
• Çetin, Ş. (2019). Okul müdürlerinin karşılaştığı sorunlar: Nitel bir inceleme. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(4), 1637-1647.
• Ersoy, A. F. (2016). Fenomenoloji. Eğitimde nitel araştırma desenleri içinde (ss. 51-109). A. Saban ve A. Ersoy (Edt.). Ankara: Anı Yayıncılık.
• Eurostat (2019). https://ec.europa.eu/eurostat/web/education-and-training/data/main-tables adresinden 08.02.2021 tarihinde alınmıştır.
• Glesne, C. (2012). Nitel araştırmaya giriş. (A. Ersoy ve P. Yalçınoğlu, Çev.). Ankara: Anı Yayıncılık.
• Gökçe, F. (2012). Öğretmen ve velilerin, öğrencilerin okulda geçirdikleri zaman, ders ve dinlenme süreleri ile tatiller ve okul dönemleri konusundaki görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(4), 2541-2560.
• Guba, E. G. (1981). Criteria for assessing the trustworthiness of naturalistic inquiries. Educational Technology Research And Development, 29(2), 75-91.
• Günay, G. ve Özbilen, F. (2014). İlköğretim öğretmenlerinin okul nöbet görevleri üzerine bir değerlendirme. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 64-78.
• Kıncal, R. Y. (2001). Öğretmenlik mesleğine giriş. Eser Ofset, Erzurum.
• Leedy, P. and Ormrod, J. (2001). Practical research: Planning and design. Upper Saddle River, NJ: Merrill Prentice Hall. Thousand Oaks: SAGE Publications.
• Leininger, M. (1994). Evaluation criteria and critique of qualitative research studies. In J. M. Morse (Ed.). Critical Issues in Qualitative Research Methods. (s. 95-115). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications, Inc.
• MEB. (2014). İlköğretim kurumları yönetmeliği. http://mevzuat.meb.gov.tr adresinden 27.05.2021 tarihinde alınmıştır.
• Memduhoğlu, H. B. ve Taşdan, M. (2007). Okul ve öğrenci güvenliği: Kavramsal bir çözümleme. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(34), 69-83.
• Murray, R. and Ramstetter, C. (2013). The crucial role of recess in school. American Academy Of Pediatrics, Pediatrics January 2013, 131(1), 183-188.
• Özyürek, L. (1983). Öğretim ilke ve yöntemleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayını. Ankara.
• Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. M. Bütün ve S. B. Demir (Çev. Edt.). Ankara: Pegem Akademi.
• Pollard, A. (1985). The social world of the primary school. Holt, Rinehart-Winston, London.
• Shenton, A. K. (2004). Strategies for ensuring trustworthiness in qualitative research projects. Education for Information, 22(2), 63-75.
• Vural, H. ve Yılmaz, S. (2018). Erzurum Kenti Okul Bahçelerinin Fiziki Yeterlilikleri. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 5(2), 109-120.
• Yaman, E. (2006). “Eğitim sistemindeki sorunlardan bir boyut: Büyük sınıflar ve sınıf yönetimi”, Gazi Üniversitesi Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(3), 261-274.
• Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı b.). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Yurdakal, I. H. (2019). Ortaokul öğrencilerinin teneffüs sürelerine ilişkin görüşleri. Sınırsız Eğitim ve Araştırma Dergisi, 5(1), 56-72.