Lise Öğrencilerine Yönelik Kutup Araştırmaları Farkındalık Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Bu çalışmada, lise öğrencilerinin kutup araştırmaları konusundaki farkındalığını ölçmek için bir ölçek geliştirilmiştir. Çalışmaya toplam 665 lise öğrencisi katılmıştır. Hem açımlayıcı hem de doğrulayıcı faktör analizleri kullanılarak ölçeğin geçerliği sağlanmıştır. Farklı bir örneklem grubu kullanılarak kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile kutup araştırmaları farkındalık ölçeği doğrulanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi için 300 öğrenciden, doğrulayıcı faktör analizi için 365 öğrenciden veri toplanmıştır. Sonuçta, lise öğrencilerinin kutup araştırmaları konusundaki farkındalığını değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir Likert tipi ölçek geliştirilmiştir. Ölçek 28 maddeden oluşmaktadır ve ölçeğin genel Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı .943 olarak belirlenmiştir. Alt boyutlarla ilgili analizlerde; kutup araştırmalarının etkileri boyutu için .944, bilgi farkındalığı boyutu için .857, kutup araştırmalarına ilgi ve katılım boyutu için .871 ve kutup araştırmalarının önemi boyutu için .831 değerlerinde Cronbach Alpha katsayıları elde edilmiştir. Araştırma modeli için CFI (0,960), NFI (0,950), NNFI (0,960), GFI (0,810) ve RMSEA (0,081) değerlerinin model ile veri arasında kabul edilebilir uyum indeksleri olduğu kanıtlanmıştır. Dolayısıyla, elde edilen uyum indeksleri modelin iyi bir uyuma sahip olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kutup araştırmaları
• farkındalık ölçeği
• ölçek geliştirme
• güvenirlik
• geçerlik

Polar Research Awareness Scale for High School Students: Validity and Reliability Study

Öz

In this study, a scale was developed to measure the awareness of high school students about polar research. A total of 665 high school students participated in the study. The validity of the scale was ensured using both exploratory and confirmatory factor analyses. The Polar Research Awareness Scale was determined and validated using a convenience sampling method with a different sample group. Data was collected from 300 students for exploratory factor analysis and from 365 students for confirmatory factor analysis. As a result, a valid and reliable Likert type scale was developed to evaluate the awareness of high school students about polar research. The scale consists of 28 items and the overall Cronbach Alpha reliability coefficient of the scale was determined as .943. In the analyses related to the sub-dimensions; Cronbach Alpha coefficients were obtained as .944 for the dimension of the effects of polar research, .857 for the dimension of information awareness, .871 for the dimension of interest and participation in polar research, and .831 for the dimension of the importance of polar research. It has been proven that the CFI (0.960), NFI (0.950), NNFI (0.960), GFI (0.810) and RMSEA (0.081) values for the research model are acceptable fit indexes between the model and the data. Therefore, the obtained fit indexes showed that the model has a good fit.

Anahtar Kelimeler

• Polar research
• awareness scale
• scale development
• reliability
• validity

Kaynakça

1. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., ve Yıldırım, E. (2007). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Sakarya: Sakarya Kitabevi.
2. Auger, J. D., Mayewski, P. A., Maasch, K. A., Schuenemann, K. C., Carleton, A. M., Birkel, S. D., and Saros, J. E. (2019). 2000 years of North Atlantic-Arctic climate. Quaternary Science Reviews, 216, 1-17. https://doi.org/10.1016/j.quascirev.2019.05.020
3. Beck, I., Huffman, L., Xavier, J., and Walton, D. (2014). Education and polar research: Bringing polar science into the classroom. Journal of Geological Resource and Engineering, 4, 217-221. https://doi.org/10.17265/2328-2193/2014.04.004
4. Brown, T.A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. New York: The Guilford Press.
5. Bryne, B. (2010). Structural equation modeling with amos (2nd Edition). New York: Routledge.
6. Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 32(32), 470-483.
7. Büyüköztürk, Ş. (2005). Anket geliştirme süreci. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(2), 1-19.
8. Büyüköztürk, Ş. (2019). Kestirisel istatistik. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 26(2), 409-428. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000483

9. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem A Akademi, 77-251.
10. Can, A. (2020). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi (9.Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
11. Caymaz, E. (2021). Arktik bilim diplomasisi ve Türkiye. Novus Orbis: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 3(1), 36-53.
12. Caymaz, E., ve Özsoy, B. (2022). Türkiye’nin kutup bilim diplomasisi. İletişim ve Diplomasi, 7 (Kamu Diplomasisi ve Ülke Markalama Özel Sayısı), 5-24. https://doi.org/10.54722/iletisimvediplomasi.1098563
13. Choi, H., and Shin, D. (2023). Assessing middle school students' polar literacy. Journal of the Korean Earth Science Society, 44(2), 169-183. https://doi.org/10.5467/JKESS.2023.44.2.169
14. Choi, H., Chung, S., Choi, Y., Kang, H., Jeon, J., and Shin, D. (2021). Analysis of polar education programs. Journal of the Korean Earth Science Society, 42(1), 102-117. https://doi.org/10.5467/JKESS.2021.42.1.102
15. Choi, H., Chung, S., Kim, M., and Shin, D. (2022). Elementary school students' polar literacy. Journal of the Korean Association for Science Education, 42(1), 19-32. http://dx.doi.org/10.14697/jkase.2022.42.1.19
16. Chung, S., Choi, H., Choi, Y., Kang, H., Jeon, J., and Shin, D. (2021). Analysis of polar region-related topics in domestic and foreign textbooks. Journal of the Korean Earth Science Society, 42(2), 201-220. https://doi.org/10.5467/JKESS.2021.42.2.201
17. Chung, S., Choi, H., Kim, M., and Shin, D. (2021a). Elementary and secondary school teachers' polar literacy. Journal of the Korean Earth Science Society, 42(6), 734-751. https://doi.org/10.5467/JKESS.2021.42.6.734
18. Chung, S., Choi, H., Kim, M., and Shin, D. (2021b). Elementary, middle, and high school students' perception of polar region. Journal of the Korean Earth Science Society, 42(6), 717-733. https://doi.org/10.5467/JKESS.2021.42.6.717
19. Cutler, M. J., Marlon, J. R., Howe, P. D., and Leiserowitz, A. (2018). The influence of political ideology and socioeconomic vulnerability on perceived health risks of heat waves in the context of climate change. Weather, Climate, and Society, 10(4), 731-746. https://doi.org/10.1175/WCAS-D-17-0105.1
20. Dastidar, P. G. (2007). National and institutional productivity and collaboration in Antarctic science: An analysis of 25 years of journal publications (1980-2004). Polar Research, 26(2), 175-180. https://doi.org/10.1111/j.1751-8369.2007.00017.x
21. Erkuş, A. (2019). Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme-I temel kavramlar ve işlemler (4. baskı) Pegem Akademi: Ankara.
22. Fornell, C., and Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50.
23. Garson, G. D. (2012). Testing statistical assumptions. Statistical Associates Publishing.
24. Göktaş, E., and Ayar Göktaş, A. (2024). Matematik ve fizik öğretiminde kutup araştırmaları. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(1), 1-10.
25. Göktaş, E., ve Ayar Göktaş, A. (2022). “Kutup Araştırmalarına Yönelik Devlet Politikasının Milli Eğitime Yansıtılması”. 6.Ulusal Kutup Bilimleri Çalıştayı, Trabzon.
26. Hamilton, L. C. (2008). Who cares about polar regions? Results from a survey of US public opinion. Arctic, Antarctic, and Alpine Research, 40(4), 671-678. https://doi.org/10.1657/1523-0430(07-105)[HAMILTON]2.0.CO;2
27. Hamilton, L. C. (2015). Polar facts in the age of polarization. Polar Geography, 38(2), 89-106. https://doi.org/10.1080/1088937X.2015.1051158
28. Hamilton, L. C., Cutler, M. J., and Schaefer, A. (2012). Public knowledge about polar regions increases while concerns remain unchanged. Polar Geography, 35(2), 155-168.
29. Hutcheson, G. D., and Sofroniou, N. (1999). The multivariate social scientist: Introductory statistics using generalized linear models. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
30. La Longa, F., Crescimbene, M., Alfonsi, L., Cesaroni, C., and Romano, V. (2018). Expedition to the South Pole: Experience of the laboratory game on polar sciences with primary schools. Rendiconti Online della Società Geologica Italiana, 45,31-38. https://doi.org/10.3301/ROL.2018.25
31. Ledley, T. S., Prakash, A., Manduca, C. A., and Fox, S. (2008). Recommendations for making geoscience data accessible and usable in education. Eos, Transactions American Geophysical Union, 89(32), 291-291. https://doi.org/10.1029/2008EO320003
32. Liu, J., Curry, J. A., Wang, H., Song, M., and Horton, R. M. (2012). Impact of declining Arctic sea ice on winter snowfall. Proceedings of the National Academy of Sciences, 109(11), 4074-4079. https://doi.org/10.1073/pnas.111491010
33. National Research Council. (2012). A framework for K-12 science education: Practices, crosscutting concepts, and core ideas. National Academies Press.
34. Özkaya-Lassalle, E., Eken, M. E., ve Atatorun, M. (2023). Türkiye’nin antarktika açılımı: Etik, ekolojik ve stratejik sorun ve fırsatlar. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, 8(15), 1-14.
35. Öztürk, B. (2015). Türkiye nasıl bir antarktika stratejisi geliştirmelidir?. Bilge Strateji, 7(13), 1-10.
36. Pattyn, F., and Morlighem, M. (2020). The uncertain future of the Antarctic Ice Sheet. Science, 367(6484), 1331-1335.
37. Rajeevan, M., Iyengar, G., and Khanna, B. (2021). A quantum leap in earth system science research and services. Resonance, 26(10), 1417-1428. https://doi.org/10.1007/s12045-021-1244-7
38. Schermelleh-Engel, K., and Moosbrugger, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23-74.
39. Schloesser, K. A., and Gold, A. U. (2021). Bringing polar topics into the classroom: Teacher knowledge, practices, and needs. Journal of Geoscience Education, 69(2), 113-122. https://doi.org/10.1080/10899995.2020.1729076
40. Seçer, İ. (2015). Spss ve Lisrel ile pratik veri analizi (Genişletilmiş 2. Baskı). Anı Yayıncılık.
41. Şenel, M., ve Yavaşoğlu, H. H. (2020). Antarktika’da araştırma istasyonu kurmak için en uygun yer seçimi: Türkiye örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 20(1), 72-82. https://doi.org/10.35414/akufemubid.647320
42. Şimşek, Ö. F. (2007). Yapısal eşitlik modellemesine giriş (Temel İlkeler ve LISREL Uygulamaları). Ankara: Ekinoks.
43. Tabachnick, B. G. and Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th Edition). Pearson Education.
44. Tezbaşaran, A. (2008). Likert tipi ölçek hazırlama kılavuzu (3.Baskı). Mersin: E-Kitap.
45. Thomas, Z. A., Jones, R. T., Turney, C. S., Golledge, N., Fogwill, C., Bradshaw, C. J., ... and Muscheler, R. (2020). Tipping elements and amplified polar warming during the Last Interglacial. Quaternary Science Reviews, 233, 106222. https://doi.org/10.1016/j.quascirev.2020.106222
46. Topuz, Y. E., Yılmaz, T., Taşçıoğlu, A., Gök, B., Çırak, A., ve Cangüven, H. D. (2022). Eğitimde kutuplar, görüşme çalışması örneği. Ulusal Eğitim Dergisi, 2(1), 24-56. http://uleder.com/index.php/uleder/article/view/20
47. Turgut, M. F., and Baykul, Y. (1992). Ölçekleme teknikleri. ÖSYM Yayınları.
48. Turgut, M. F., ve Baykul, Y. (2015). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Ankara: Pegem A Akademi, 122-164.
49. Tuti, Ö. Ü. G., Ursavaş, N., Mavi, D., Çolak-Seymen, C., Selçuk, V., ve Kandemir, R. (2024). Kutup Farkındalık Ölçeği’nin (KFÖ) Geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 14(2), 283-304. https://doi.org/10.23863/kalem.2024.285
50. TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Kutup Araştırmaları Enstitüsü. (2023). Ulusal kutup bilim stratejisi. https://kare.mam.tubitak.gov.tr/tr/yan-menu/ulusal-kutup-bilim-stratejisi-2023-2035
51. Türeyen, O. E., ve Tutak, B., (2020). “Geleceğin Deniz Bilimcileri” Bilim ve Toplum Projesinin Kutup Araştırmaları Farkındalığına Etkisi”. 4. Ulusal Kutup Bilimleri Çalıştayı, Kocaeli.
52. Xavier, J. C., Fugmann, G., Beck, I., Huffman, L., and Jensen, E. (2016). Education on biodiversity in the polar regions. Biodiversity and Education for Sustainable Development, 43-56. https://doi.org/1007/978-3-319-32318-3_4