Temel Eğitim ve Ortaöğretimde STEM Eğitimi Üzerine Alan Yazın İncelemesi: Türkiye Örneği

Öz

Bu araştırmada Türkiye’de temel eğitim (okul öncesi, ilkokul, ortaokul) ve ortaöğretim (lise) öğrencilerine yönelik yürütülmüş olan STEM eğitimi ile ilgili araştırmaların incelenmesi amaçlanmıştır. Sistematik alan yazın incelemesi yöntemine göre yürütülen araştırmada, PRISMA ilkeleri takip edilmiştir. Ocak 2017-Ekim 2020 tarihleri arasında yayınlanmış Türkçe veya İngilizce makaleler incelenmiştir. Bu kapsamda “STEM” ve “FeTeMM” anahtar kelimeleri kullanılarak Web of Science, ERIC ve ULAKBİM veri tabanlarında tarama yapılmış ve 87 çalışmaya ulaşılmıştır. Bunlardan 76’sı araştırma, yedisi ölçek geliştirme/uyarlama, dördü ise etkinlik geliştirme ve uygulama çalışmasıdır. En çok yayının 2019’da yapıldığı, çalışmalarda daha çok fizik ve karma disiplinlerin tercih edildiği, en çok nicel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı, çalışmaların daha çok İç Anadolu bölgesinde yürütüldüğü, en çok çalışmanın ortaokul öğrencileriyle gerçekleştirildiği, araştırmaların yarıya yakınında basit araç-gereçlerin kullanıldığı, uygulamaların daha çok okul içinde gerçekleştirildiği, nitel veri toplama araçlarının ve nicel analizin daha fazla tercih edildiği belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin STEM kariyerlerini inceleyen araştırmaların sayıca en fazla olduğu, bu araştırmaları sırasıyla öğrencilerin akademik başarı ve tutumlarını inceleyen çalışmaların takip ettiği bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• STEM
• FeTeMM
• Sistematik alan yazın incelemesi
• Temel eğitim
• Ortaöğretim

Review of STEM Education in K-12 Education in Turkey

Öz

In this study, it was aimed to examine studies on STEM education conducted with primary education (pre-school, elementary school, middle school and secondary education (high school) students in Turkey. In the research, systematic review was used and PRISMA principles were followed. Articles published in Turkish or English between January 2017-October 2020 were reviewed. In the context, by using 'STEM' keyword, searches were made in Web of Science, ERIC and ULAKBİM databases, and 87 studies were reached. 76 of them are research, seven are scale development/adaptation, and four are activity development and application studies. The results revealed most of the publications were conducted in 2019, studies mostly preferred physics and mixed disciplines, quantitative research methods are mostly used, and studies were mostly carried out in Central Anatolia region. Also most of the studies were conducted with middle school students, nearly half of studies used simple tools, practices were mostly carried out in schools, qualitative data collection tools and quantitative analysis were preferred more. Additionally, studies on STEM career are the most numerous, followed by academic achievement and attitude studies.

Anahtar Kelimeler

• STEM
• Systematic review
• K-12.

Kaynakça

1. Aydın-Günbatar, S. ve Tabar, V. (2019). Türkiye’de gerçekleştirilen STEM araştırmalarının içerik analizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 1054-1083.
2. Bybee, R. W. (2010). Advancing STEM education: A 2020 vision. Technology and Engineering Teacher, 70(1), 30-35.
3. Çavaş, P., Ayar, A., Turuplu, S. B. ve Gürcan, G. (2020). Türkiye’de STEM eğitimi üzerine yapılan araştırmaların durumu üzerine bir çalışma. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 823-854.
4. Çevik, M. (2017). Content analysis of STEM-focused education research in Turkey. Journal of Turkish Science Education, 14(2), 12-26.
5. Daşdemir, İ., Cengiz, E., ve Aksoy, G. (2018). Türkiye’de FETEMM (STEM) eğitimi eğilim araştırması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 1161-1183.
6. Elmalı, Ş. ve Kıyıcı, F.B. (2017). Türkiye'de yayınlanmış FETEMM eğitimi ile ilgili çalışmaların incelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 7(3), 684-696.
7. Eroğlu, S. ve Bektaş, O. (2016). STEM eğitimi almış fen bilimleri öğretmenlerinin STEM temelli ders etkinlikleri hakkındaki görüşleri. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 4(3), 43-67.
8. Güder, Y. ve Gürbüz, R. (2018). STEM eğitimine geçişte bir araç olarak disiplinler arası matematiksel modelleme oluşturma etkinlikleri: Öğretmen ve öğrenci görüşleri. Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(2), 170-198.

9. Herdem, K. ve Ünal, İ. (2018). STEM eğitimi üzerine yapılan çalışmaların analizi: Bir meta-sentez çalışması. M. Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 48, 145-163.
10. Honey, M., Pearson, G. and Schweingruber, H. A. (2014). STEM integration in K-12 education: Status, prospects, and an agenda for research. Washington, DC: National Academies Press.
11. Kızılay, E. (2018). Türkiye’de öğretmen eğitimi konusundaki STEM çalışmaları. Tarih Okulu Dergisi, 11, 1221-1246.
12. Langdon, D., McKittrick, G., Beede, D., Khan, B. and Dom, M. (2011). STEM: Good jobs now and for future. U.S. Department of Commerce Economics and Statistics Administration, 3(11), 2.
13. Li, Y., Wang, K., Xiao, Y. and Froyd, J. E. (2020). Research and trends in STEM education: A systematic review of journal publications. International Journal of STEM Education, 7(11), 1-16.
14. Liberati, A., Altman, D. G., Tetzlaff, J., Mulrow, C., Gøtzsche, P. C., Ioannidis, J. P. et al. (2009). The PRISMA statement for reporting systematic reviews and meta-analyses of studies that evaluate health care interventions: explanation and elaboration. Journal of Clinical Epidemiology, 62, 1-34.
15. Margot, K. C. and Kettler, T. (2019). Teachers’ perception of STEM integration and education: a systematic literature review. International Journal of STEM Education, 6(1), 1-16.
16. Moher, D., Liberati, A., Tetzlaff, J. and Altman, D. G. (2009). Preferred reporting Items for systematic reviews and meta-analyses: The PRISMA statement. Annals of Internal Medicine, 151(4), 264-269.
17. National Research Council (NRC). (2014). STEM learning is everywhere: Summary of a convocation on building learning systems. Washington, DC: National Academies Press.
18. Oakley, A. (2012). Foreword. In D. Gough, S. Oliver, and J. Thomas (Eds.), An introduction to systematic reviews (pp. vii–x). London: SAGE Publications.
19. Sungur Gül, K. and Taşar, M. F. (2020). A review of researches on STEM in preservice teacher education. Elementary Education Online, 19(2), 515-539.
20. Strijbos, J.-W., Martens, R. L., Prins, F. J., and Jochems, W. M. (2006). Content analysis: What are they talking about? Computers & Education, 46(1), 29-48.
21. Tezel, Ö. ve Yaman, H. (2017). FeTeMM eğitimine yönelik Türkiye’de yapılan çalışmalardan bir derleme. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 135-145.
22. Viera, A. J. and Garrett, J. M. (2005). Understanding interobserver agreement: The kappa statistic. Family Medicine, 37(5), 360-363.
23. Winterer, E. R., Froyd, J. E., Borrego, M., Martin, J. P., and Foster, M. (2020). Factors influencing the academic success of Latinx students matriculating at 2-year and transferring to 4-year US institutions—implications for STEM majors: a systematic review of the literature. International Journal of STEM Education, 7(1), 1-23.
24. Yıldırım, B. ve Altun, Y. (2015). STEM eğitim ve mühendislik uygulamalarının fen bilgisi laboratuar dersindeki etkilerinin incelenmesi. El-Cezeri Journal of Science and Engineering, 2(2), 28-40.
25. Yıldırım, H. ve Gelmez-Burakgazi, S. (2020). Türkiye’de STEM eğitimi konusunda yapılan çalışmalar üzerine bir araştırma: Meta-sentez çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1-24.