Yeni Bazı Çilek Çeşitlerinin Adana Ekolojik Koşullarındaki Performansları

Öz

Çilek çok farklı ekolojilerde yetişebilen iklim ve toprak adaptasyonu yüksek olan, üzümsü meyveler içerinde de üretimi en fazla yapılan bir meyve türüdür. Türkiye çilek üretiminin büyük bir bölümü Akdeniz Bölgesi’nden karşılanmaktadır. Ülkemizde çilek yetiştiriciliği yoğun olarak Amerika ve Avrupa’da melezleme ıslahı yöntemleri ile elde edilmiş çilek çeşitleri ile yapılmaktadır. Söz konusu yeni çilek çeşitlerinin ülkemizdeki performanslarını belirlemek amacıyla verim ve kalite denemeleri yapılmaktadır. Bu araştırmada; Sabrina, Splendor, Safari ve Sahara gibi bölgemiz için yeni çilek çeşitlerinin örtüaltında, taze ve frigo fideleri kullanılarak performansları belirlenmiştir. Çeşitler arasında en yüksek meyve ağırlığı Sabrina çeşidinde 17.6 g değeriyle saptanmış ve söz konusu çeşit diğerlerinden istatistiksel olarak ayrı grupta yer almıştır. Çalışmada SÇKM ve titre edilebilir asit miktarı üzerine; çeşit, fide tipi ve çeşit x fide tipi etkileşiminin istatistiksel olarak önemli bir etkisinin bulunmadığı saptanmıştır. Meyve dış yüzeyi parlaklık değerleri (L*) üzerine; çeşit, fide tipi ve çeşit x fide tipi etkileşimleri arasında istatistiksel olarak önemli düzeyde (%0.1) farklılığın olduğu bulunmuştur. Çeşitler arasında en parlak meyve dış yüzeyi Splendor çeşidinde (63.3) belirlenmiştir. Taze fide ile yetiştirilen çilek çeşitlerinin frigo fide ile yetiştirilenlere göre daha erkenci oldukları ancak verimlerinin biraz daha düşük olduğu saptanmıştır. En yüksek ürün veren ve en erkenci çeşidin Sabrina çeşidi olduğu belirlenmiştir. Söz konusu çeşit gerek verim gerekse meyve kalite özellikleri yönünden araştırmada kullanılan öteki çeşitlere göre Adana ekolojik koşullarında yetiştiriciliğe uygun bir çilek çeşidi olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çilek
• taze fide
• frigo
• kalite
• adaptasyon

Performance of Some New Strawberry Varieties in Adana Ecological Conditions

Öz

Strawberry can be grown various ecological conditions due to the having highly adaptation characteristics for various climate and soil conditions. Among the cultivated berries strawberry production is the highest ones. In Turkey, strawberry production provided mostly by Mediterranean Region. Strawberry cultivation is done using imported foreign cultivars from USA and Europe breeding programmed. Yield and quality experiments are done for determining the performances of new strawberry varieties. In this study, the performances of fresh and frigo plants of Sahara, Sabrina, Splendor and Safari strawberry varieties were detected. Fresh and frigo strawberry plants were evaluated based on some fruit quality characteristics. The highest average fruit weight obtained from Sabrina variety (17.6 g). Variety, plant types and variety x plant types interactions were not found statistically significant based on the TSS and titratable acidity characteristics while statistically significance detected on lightness of experimental fruits. Splendor variety detected as the glossiest ones interms of external fruit surface (63.3). According to the results, high yield was obtained when the frigo plant were used while earliness was observed when the fresh plants were used. The highest yield and earliest variety were detected as Sabrina variety. This variety can be suggested Adana provinces of Turkey due to the having satisfied yield and fruit quality characters compared to the other experimental strawberry varieties.

Anahtar Kelimeler

• Strawberry
• fresh plant
• frigo
• quality
• adaptation

Kaynakça

1. Anonim, 2015-a. Food and Agriculture Organization of the United Nations. FAOSTAT. http://faostat.fao.org/
2. Anonim, 2015-b. Türkiye İstatistik Kurumu. Bitkisel Üretim İstatistikleri Veri Tabanı. http://www.tuik.gov.tr.
3. Duralija, B., Milicevic Aleš, T., Vokurka, A., Mesic, T., Zlatko, J., Meşk, C., 2006. Cold stored tray plants in open field cultivation of strawberries. Agriculturae Conspectus Scientificus 4:167170.
4. Castoldi da Costa, R., Calvete, E.O., Constâncio Mendonça, H.F., Cecatto, A.P., 2014. Phenology, phyllochron, and gas exchanges in frigo and fresh strawberry (Fragaria × ananassa Duch.) plants of cv. albion. AJCS 8(6):901-908.
5. Gündüz, K., Özdemir, E., 2012. Farklı yetiştirme yerlerinin bazı çilek genotiplerinin erkencilik indeksi, verim ve meyve kalite özellikleri üzerindeki etkileri. Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 49(1):27-36.
6. Hokanson, S.C., Takeda, F., Enns, J.M., Black, B.L., 2004. Influence of plant storage duration on strawberry runner tip viability and field performance. HortScience. 39:1596-1600.
7. Lieten, P., 2002. Protected cultivation of strawberries in Central Europe. Strawberry Research to 2001, 102-107. Ashs Pres, Alexandria, Virginia.
8. Koşar, M., Kafkas, E., Paydaş, S., Başer, K.H.C., 2004. Phenolic composition of strawberry genotypes at different maturation stages. J. Agric. Food Chemistry 52:1586-1589.

9. Özdemir, E., Kaşka, N., 1995. Alata koşullarında torba kültürü ve açıkta çilek yetiştiriciliğinde verim ve kalite üzerinde araştırmalar. Türkiye II. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, Cilt:1 (Meyve), 306- 310, Adana.
10. Özdemir, E., Gündüz, K., Bayazit, S., 2002. Hatay koşullarında yetiştirilen çileklerde yaz dikim zamanlarının belirlenmesi. Bahçe 31(1-2):6571.
11. Singh, A., Singh B.K., Deka B.C., Sanwal, S.K., Patel R.K., Verma, M.R., 2011. The genetic variability, inheritance and inter-relationships of ascorbic acid, β-carotene, phenol and anthocyanin content in strawberry (Fragaria × ananassa Duch.). Scientia Horticulturae 129:86–90.
12. Steigmeir, T.L., Finn, C.E., Warner, R.M., Hancock, J.F., 2010. Performance of an elite strawberry population derived from wild germplasm of Fragaria chiloensis and F. virginiana. Hortscience 45(8):1140-1145.
13. Türemiş, N., Kaşka, N., Kafkas, S., Çömlekçioğlu, N., 1997. Comparison of yield and quality of strawberry cultivars using frigo plants and fresh runners rooted in pots (1993-1994 Growing Season). Acta Hort. 439(2):537-541.
14. Voth, V., 1955. Stored strawberry plants. Calif. Agr. 2(2):9-16.