Konferans Bildirisi

Bolu’da Yüzey Ozon Derişimlerinin Uzun Süreli Değerlendirilmesi ve Tarımsal Ürün Verimlerine Olumsuz Etkilerinin Araştırılması

Cilt: 47 Sayı: (Özel Sayı 2) 1. Uluslararası Tarım Kongresi 26 Aralık 2018
PDF İndir
TR EN

Bolu’da Yüzey Ozon Derişimlerinin Uzun Süreli Değerlendirilmesi ve Tarımsal Ürün Verimlerine Olumsuz Etkilerinin Araştırılması

Öz

Yüzey ozon (O₃) derişimleri, son yüzyıldan beri, özellikle kuzey yarım küredeki artan atmosferik öncül gaz kirleticileri derişimleri sebebiyle yükselmiştir. Ozon, öncül uçucu organik bileşiklerin (UOB) ve azot oksitlerin (NOx) fotokimyasal tepkimeleri yoluyla oluşan ikincil bir kirletici bileşendir. Saha gözlemleri ve kontrollü deney odası çalışmaları, bu kirleticinin yüksek düzeylerinin bitkilerde yaprak hasarı, ürün verim kaybı ve ürün kalitesinde bozulma gibi çeşitli olumsuz etkilere neden olabileceğini göstermiştir. Bolu, yaklaşık 300.000 nüfusu ile Türkiye’nin Batı Karadeniz bölgesinde yer almaktadır. Kent yüzey alanının %65’inden fazlası ormanlarla kaplıdır ve arazinin %50’den fazlası 2.500 metre yüksekliğe ulaşabilen dağlarla kaplıdır. Genel olarak batı sektörü rüzgârlar yıl boyunca baskın olup, İstanbul, Kocaeli, Gebze, Adapazarı, Düzce, Rusya ve Doğu Avrupa ülkeleri gibi sanayileşmiş bölgelerin emisyonlarını kente taşımaktadır. Tarımsal üretim kentte önemli bir ekonomik faaliyettir ve başlıca ürünler patates, pirinç, domates, soğan, ıspanak, bakliyat, mısır, arpa ve buğdaydır. Saatlik O₃ derişimleri Ocak 2009-Ekim 2016 tarihleri arasında sekiz yıl boyunca Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi kampüsünde (40°42.86' kuzey ve 31°31.04' doğu, 874 m rakım), online O₃ analizörü ile (Thermo Scientific, 49i) ölçülmüştür. Tarımsal ve bahçe bitkileri üretiminde yüzey O₃’ten kaynaklanan olumsuz etkiler 9 mahsul türü için (patates, pirinç, mısır, buğday, domates, arpa, baklagiller, karpuz ve marul) AOT40 esaslı (gündüz saatlerinde 40 ppb’lik bir eşik O₃ derişimleri üzerinde biriken saatlik ortalama O₃ derişimleri) verim tepki fonksiyonları kullanılarak tahmin edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alexandratos, N., Bruinsma, J., 2012. World agriculture towards 2030/2050: the 2012 revision. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome, Italy.
  2. Avnery, S., Mauzerall, D.L., Liu, J., Horowitz, L.W., 2011. Global crop yield reductions due to surface ozone exposure: 1. year 2000 crop production losses and economical damage. Atmospheric Environment 45:2284-2296.
  3. Chuwah, C., van Noije, T., van Vuuren, D.P., Stehfest, E., Hazeleger, W., 2015. Global impacts of surface ozone changes on crop yields and land use. Atmospheric Environment 106:11-23.
  4. Çamdalı, Ü., Tunç, M., 2012. Ground temperature estimations for Bolu, Turkey. Environmental Monitoring and Assessment 184:3721-3729.
  5. Çamdalı, Ü., Tuncel, E., 2013. An economic analysis of horizontal ground source heat pumps (GSHPs) for use in heating and cooling in Bolu, Turkey. Energy Sources, Part B: Economics, Planning, and Policy, 8:3, 290-303.
  6. HKDYY: Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği, 2008. Resmi Gazete Tarihi 06.06.2008, Resmi Gazete Sayısı: 26898. http 1: Amerikan Çevre Koruma Ajansı (USEPA) Dış ortam kirletici sınır değerleri. https://www.epa.gov/criteria-air-pollutants/naaqs-table (Erişim:04.04.2018). http 2: Bolu Valiliği Resmi internet sitesi. http://www.bolu.gov.tr (Erişim:04.04.2018).
  7. İm, U., Poupkou, A., İncecik, S., Markakis, K., Kindap, T., Unal, A., Melas, D., Yenigün, O., Topçu, S., Odman, M.T., Tayanç, M., Güler, M., 2011. The impact of anthropogenic and biogenic emissions on surface ozone concentrations in İstanbul. Science of the Total Environment 409:1255-1265.
  8. İm, U., İncecik, S., Güler, M., Tek, A., Topçu, S., Unal, Y.S., Yenigün, O., Kindap, T., Odman, M.T., Tayanç, M., 2013. Analysis of surface ozone and nitrogen oxides at urban, semi-rural and rural sites in Istanbul, Turkey. Science of the Total Environment 443:920-931.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Konferans Bildirisi

Yazarlar

Pelin Ertürk Arı Bu kişi benim
Türkiye

Akif Arı
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

2 Temmuz 2018

Kabul Tarihi

3 Aralık 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 47 Sayı: (Özel Sayı 2) 1. Uluslararası Tarım Kongresi

Kaynak Göster

APA
Ertürk Arı, P., Arı, A., Karakaş, D., & Yenisoy Karakaş, S. (2018). Bolu’da Yüzey Ozon Derişimlerinin Uzun Süreli Değerlendirilmesi ve Tarımsal Ürün Verimlerine Olumsuz Etkilerinin Araştırılması. Bahçe, 47((Özel Sayı 2) 1. Uluslararası Tarım Kongresi), 328-334. https://izlik.org/JA43MY63MF
AMA
1.Ertürk Arı P, Arı A, Karakaş D, Yenisoy Karakaş S. Bolu’da Yüzey Ozon Derişimlerinin Uzun Süreli Değerlendirilmesi ve Tarımsal Ürün Verimlerine Olumsuz Etkilerinin Araştırılması. Bahçe. 2018;47((Özel Sayı 2) 1. Uluslararası Tarım Kongresi):328-334. https://izlik.org/JA43MY63MF
Chicago
Ertürk Arı, Pelin, Akif Arı, Duran Karakaş, ve Serpil Yenisoy Karakaş. 2018. “Bolu’da Yüzey Ozon Derişimlerinin Uzun Süreli Değerlendirilmesi ve Tarımsal Ürün Verimlerine Olumsuz Etkilerinin Araştırılması”. Bahçe 47 ((Özel Sayı 2) 1. Uluslararası Tarım Kongresi): 328-34. https://izlik.org/JA43MY63MF.
EndNote
Ertürk Arı P, Arı A, Karakaş D, Yenisoy Karakaş S (01 Aralık 2018) Bolu’da Yüzey Ozon Derişimlerinin Uzun Süreli Değerlendirilmesi ve Tarımsal Ürün Verimlerine Olumsuz Etkilerinin Araştırılması. Bahçe 47 (Özel Sayı 2) 1. Uluslararası Tarım Kongresi 328–334.
IEEE
[1]P. Ertürk Arı, A. Arı, D. Karakaş, ve S. Yenisoy Karakaş, “Bolu’da Yüzey Ozon Derişimlerinin Uzun Süreli Değerlendirilmesi ve Tarımsal Ürün Verimlerine Olumsuz Etkilerinin Araştırılması”, Bahçe, c. 47, sy (Özel Sayı 2) 1. Uluslararası Tarım Kongresi, ss. 328–334, Ara. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43MY63MF
ISNAD
Ertürk Arı, Pelin - Arı, Akif - Karakaş, Duran - Yenisoy Karakaş, Serpil. “Bolu’da Yüzey Ozon Derişimlerinin Uzun Süreli Değerlendirilmesi ve Tarımsal Ürün Verimlerine Olumsuz Etkilerinin Araştırılması”. Bahçe 47/(Özel Sayı 2) 1. Uluslararası Tarım Kongresi (01 Aralık 2018): 328-334. https://izlik.org/JA43MY63MF.
JAMA
1.Ertürk Arı P, Arı A, Karakaş D, Yenisoy Karakaş S. Bolu’da Yüzey Ozon Derişimlerinin Uzun Süreli Değerlendirilmesi ve Tarımsal Ürün Verimlerine Olumsuz Etkilerinin Araştırılması. Bahçe. 2018;47:328–334.
MLA
Ertürk Arı, Pelin, vd. “Bolu’da Yüzey Ozon Derişimlerinin Uzun Süreli Değerlendirilmesi ve Tarımsal Ürün Verimlerine Olumsuz Etkilerinin Araştırılması”. Bahçe, c. 47, sy (Özel Sayı 2) 1. Uluslararası Tarım Kongresi, Aralık 2018, ss. 328-34, https://izlik.org/JA43MY63MF.
Vancouver
1.Pelin Ertürk Arı, Akif Arı, Duran Karakaş, Serpil Yenisoy Karakaş. Bolu’da Yüzey Ozon Derişimlerinin Uzun Süreli Değerlendirilmesi ve Tarımsal Ürün Verimlerine Olumsuz Etkilerinin Araştırılması. Bahçe [Internet]. 01 Aralık 2018;47((Özel Sayı 2) 1. Uluslararası Tarım Kongresi):328-34. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43MY63MF

BAHÇE Dergisi
E-posta: editor@bahcejournal.org
Web Sitesi: bahcejournal.org
Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü
Yalova 77100, Türkiye
Bizi takip edin:
X (Twitter) | Linkedin | Facebook | Instagram