Genel İlkeler

BAHÇE Dergisi’ne gönderilen tüm özgün araştırma ve derleme makaleleri, çift kör hakemlik (double-blind peer review) sistemiyle değerlendirilir. Yazar ve hakem kimlikleri süreç boyunca karşılıklı olarak gizli tutulur.

Her makale, alanında uzman en az iki bağımsız hakem tarafından incelenir. Tarafsızlık ilkesi gereği hakemler farklı kurumlardan seçilir; hakemlerin yazarlarla aynı kurumda görev yapmamasına ve aralarında çıkar çatışması bulunmamasına dikkat edilir.

Editöre mektup türündeki yazılar Editörler Kurulu tarafından değerlendirilir ve hakem sürecine gönderilmez.

Değerlendirme Aşamaları

1. Ön kontrol. Gönderilen çalışma öncelikle editörlük ofisi tarafından incelenir. Bu aşamada derginin kapsamına uygunluk, yazım kurallarına uyum, benzerlik raporu, Makale Gönderme ve Telif Hakkı Devir Sözleşmesi ile gerekli hâllerde etik kurul onayının varlığı kontrol edilir. Eksiklik bulunan çalışmalar düzeltilmek üzere yazara iade edilir.
2. Alan editörü değerlendirmesi. Ön kontrolü geçen çalışma, konusuna göre ilgili alan editörüne yönlendirilir. Alan editörü çalışmanın kapsam uygunluğunu ve bilimsel yeterliliğini değerlendirir; uygun görmediği çalışmalar hakem sürecine alınmadan reddedilebilir.
3. Hakem ataması. Alan editörü, çalışmanın konusunda yayın deneyimi bulunan hakemleri belirler. Hakem seçiminde uzmanlık alanı, yayın geçmişi, kurum çeşitliliği ve çıkar çatışması bulunmaması esas alınır.
4. Hakem değerlendirmesi. Hakemler çalışmayı özgünlük, yöntem, bulguların sunumu, tartışmanın yeterliliği, şekil ve çizelgelerin niteliği ile kaynak kullanımı yönünden değerlendirir; görüşlerini Hakem Değerlendirme Formu üzerinden iletir. Hakemler kabul, minör revizyon, majör revizyon veya ret önerisinde bulunabilir. Hakemlerin değerlendirmeyi 21 gün içinde tamamlaması beklenir.
5. Revizyon ve ikinci tur değerlendirme. Revizyon istenen çalışmalar, yazarın düzeltmeleri ve hakem görüşlerine verdiği yanıtlarla birlikte yeniden değerlendirilir. Majör revizyon isteyen hakemlere, düzeltilmiş metin istisnasız ikinci tur değerlendirmesi için gönderilir. Düzeltmeler sonrasında çalışmayı tekrar görmek isteyen hakemler için de aynı kural uygulanır; bu talep Hakem Değerlendirme Formu üzerinden alınır.
6. Karar. Hakem görüşleri ve alan editörünün önerisi doğrultusunda nihai yayın kararı Editörler Kurulu tarafından verilir.
7. Yayın öncesi işlemler. Kabul edilen çalışmalar dil editörü incelemesinden geçirilir, ardından mizanpaj aşamasına alınır. Yazarın son okuma onayının ardından makale yayımlanır.

Ek Hakem Görüşü

Değerlendirme sürecinde aşağıdaki durumlarda ek hakem görüşü alınır:

• Hakem görüşleri arasında uyuşmazlık. Hakemlerden birinin ret, diğerinin kabul veya revizyon önerdiği durumlarda üçüncü bir hakem görüşü alınır.
• Ek görüş gereksinimi. Çalışmanın konusu birden fazla uzmanlık alanını kapsıyorsa, yöntem veya istatistiksel değerlendirme ayrı bir uzmanlık gerektiriyorsa ya da mevcut raporlar karar için yeterli ayrıntı içermiyorsa ek hakem görüşü istenebilir.

Nihai yayın kararı, tüm hakem görüşleri ve alan editörünün önerisi birlikte değerlendirilerek Editörler Kurulu tarafından verilir. Hakem görüşleri istişari niteliktedir; sayısal çoğunluk tek başına belirleyici değildir.

Süreler

Dergimiz sürekli yayın modelini uygulamakta olup, kabul edilen makaleler sayı tamamlanması beklenmeksizin çevrimiçi olarak yayımlanır. Hedeflenen süreler şunlardır: ön kontrol 7 gün, hakem değerlendirme süreci 45 gün (hakem daveti, kabul ve değerlendirme dâhil), kabul sonrası yayın 21 gün. Derginin güncel ortalama süreleri DergiPark üzerindeki İstatistikler sayfasından izlenebilir.

Hakemlerin Sorumlulukları

Hakemler, değerlendirmeye aldıkları çalışmaların içeriğini gizli tutmak, kendi araştırmalarında kullanmamak ve üçüncü kişilerle paylaşmamakla yükümlüdür. Değerlendirilmekte olan bir makale yapay zekâ araçlarına veya büyük dil modellerine yüklenemez; bu işlem yayımlanmamış çalışmanın üçüncü tarafa aktarılması anlamına gelir.

Çıkar çatışması bulunduğunu düşünen hakemlerin değerlendirmeyi kabul etmeden önce editörlüğü bilgilendirmesi beklenir. Değerlendirmeler yapıcı, gerekçeli ve yazarı yönlendirici olmalıdır; yalnızca puanlamadan oluşan, gerekçe içermeyen raporlar editöryal karar için yeterli sayılmaz.

Hakemlere, değerlendirme davetini kabul ettiklerinde süreci ayrıntılı olarak açıklayan Hakemlik Rehberi iletilir.

İtiraz

Yazarlar, kendileriyle ilgili kararlara karşı gerekçelerini belirterek editor@bahcejournal.org adresine itiraz edebilir. İtirazlar Editörler Kurulu tarafından incelenir ve sonuç yazara yazılı olarak bildirilir.