PANDEMİ SÜRECİNDE OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENİ ADAYLARININ VE ÇOCUK GELİŞİMİ LİSANS İLE ÖN LİSANS ÖĞRENCİLERİNİN SAĞLIK OKURYAZARLIK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmeni adaylarının ve çocuk gelişimi öğrencilerinin sağlık okuryazarlık düzeylerinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklem grubu, Türkiye genelindeki üniversitelerin Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Okul Öncesi Eğitimi ABD. bünyesinde eğitim alan öğretmen adayları, Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi Bölümü lisans öğrencileri ile Meslek Yüksekokulları bünyesindeki iki yıllık Çocuk Gelişimi Programındaki ön lisans öğrencisi 300 genç yetişkinden oluşmaktadır. Araştırmada, Kişisel Bilgi Formu ile Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (TSOY-32) kullanılmıştır. Verilerin toplanması sürecinde Google Form uygulaması kullanılmıştır. Çalışmanın verileri SPSS 21.0 paket programı ile Excel programında analiz edilmiştir. Bulgulara göre katılımcıların sağlık okur yazarlığı düzeyleri açısından 15 boyutun 13’ünde (toplam sağlık okuryazarlığı, tedavi ve hizmet, tedavi ve hizmette bilgiyi anlama, bilgiyi değerlendirme, hastalıklardan korunma ve sağlığın geliştirilmesi, hastalıklardan korunma ve sağlığın geliştirilmesinde bilgiye ulaşma, bilgiyi anlama, bilgiyi kullanma/uygulama, sağlıkla ilgili bilgiye ulaşma, sağlıkla ilgili bilgiyi anlama, sağlıkla ilgili bilgiyi değerlendirme, sağlıkla ilgili bilgiyi kullanma/uygulama boyutlarında) yeterli düzeyde olduğu, 2’sinde (tedavi ve hizmette bilgiye ulaşma ile bilgiyi kıllanma/uygulama) mükemmel düzeyde olduğu belirlenmiştir. Okul Öncesi Eğitimi ABD. ve Çocuk Gelişimi Bölümü lisans öğrencileri ile iki yıllık Çocuk Gelişimi ön lisans öğrencilerinin sağlık okuryazarlığına ilişkin yapılan bu araştırmanın sonuçlarına bakıldığında, katılımcıların sağlık okuryazarlıklarının yüksek düzeyde olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Sağlık okuryazarlığı
• okul öncesi eğitim
• çocuk gelişimi
• öğretmen adayları.

Investigation of Health Literacy Levels of Preschool Teacher Candidates and Child Development Undergraduate and Associate Degree Students during the Pandemic Process

Öz

The aim of this study is to examine the health literacy levels of preschool teacher candidates and child development students. The sample group of the study consisted of 300 young adults who were prospective teachers studying at the Department of Early Childhood Education, Department of Child Development and associate degree students in the two-year Child Development Program at Vocational Schools. Personal Information Form and Turkey Health Literacy Scale-32 (TSOY-32) were used in the study. Google Form application was used in the data collection process. The data of the study were analyzed with SPSS 21.0 package program and Excel program. According to the findings, it was found that the health literacy levels of the participants were adequate in 13 of the 15 dimensions (total health literacy, treatment and service, understanding information in treatment and service, evaluating information, disease prevention and health promotion, accessing information in disease prevention and health promotion, understanding information, using/applying information, accessing information about health, understanding information about health, evaluating information about health, using/applying information about health). In 2 dimensions of health literacy (accessing information in treatment and services and using/applying information), it was determined that the participants were at an excellent level. In terms of health literacy levels, it was determined that the participants were at an excellent level in 2 dimensions (accessing information in treatment and service and using/applying information). The results of this research on the health literacy of the undergraduate students of the Department of Early Childhood Education, the Department of Child Development and the two-year associate degree students of Child Development demonstrated that the health literacy of the participants was at a high level.

Anahtar Kelimeler

• Health literacy
• early childhood education
• child development
• pre-service teachers.

Kaynakça

1. Auld, M. E., Allen, M. P., Hampton, C., Montes, J. H., Sherry, C., Mickalide, A. D., Logan, R. A., Alvarado-Little, W., & Parson, K. (2020). Health Literacy and Health Education in Schools: Collaboration for Action. NAM perspectives, 2020, 10.31478/202007b. https://doi.org/10.31478/202007b
2. Akar Gençer, A., & Yüksel, N. (2016). Sağlık personelinin hastanede görev yapan çocuk gelişimcilere yönelik görüşlerinin incelenmesi. Journal of International Social Research, 9(43). https://www.researchgate.net/profile/Arzu-Akar-Gencer/publication/301579385_SAGLIK_PERSONELININ_HASTANEDE_GOREV_YAPAN_COCUK_GELISIMCILERE_YONELIK_GORUSLERININ_INCELENMESI/links/596624994585157fcc648b0e/SAGLIK-PERSONELININ-HASTANEDE-GOeREV-YAPAN-COCUK-GELISIMCILERE-YOeNELIK-GOeRUeSLERININ-INCELENMESI.pdf
3. Aysel, A., Turan, S., & Üner, S. (2022). Üniversite Öğrencilerinin Sağlık Okuryazarlık Düzeyleri ve İlişkili Bazı Faktörler. Sağlık Bilimlerinde Değer, 12(3), 390-400. https://dx.doi.org/10.33631/sabd.1171149
4. Aytekin, Ç. (2016). Role of Child Development Specialist in Early Intervention Process. Recent Advances in Health Sciences, 414. https://www.researchgate.net/profile/Murat-Kalfa-2/publication/331488636_Recent_Advances_in_Health_Sciences/links/5c7d0fa9458515831f8193c0/Recent-Advances-in-Health-Sciences.pdf#page=423
5. Bayram, H. (2022). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sağlık okuryazarlık düzeyleri ile sağlık okuryazarlığını sınıf içi davranışlarına yansıtma durumlarının araştırılması. Journal of Eurasia Social Sciences (IJOESS), 13(48), 543-565. http://dx.doi.org/10.35826/ijoess.3064
6. Bin Naeem, S., & Kamel Boulos, M. N. (2021). COVID-19 misinformation online and health literacy: a brief overview. International journal of environmental research and public health, 18(15), 8091. https://doi.org/10.3390/ijerph18158091
7. Chasse, J. D. (2017). Reducing Infant morbidity with adolescent mothers. Obstet Gynecol Int J, 8(2), 1-6. https://doi.org/10.15406/ogij.2017.08.00283
8. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 2020. Coronavirus Disease 2019 (COVID-19). Available at: https://www.cdc.gov/coronavirus/2019- ncov/cases-updates/

9. Deniz, S., Bentli, R., Kalkanlı, M. T., Fırıncı, B., Yalınız, F., Demir, E., ... & Akbaba, M. (2020). Malatya ilinde çalışan öğretmenlerin sağlık okuryazarlığı düzeylerinin ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi. Sakarya Tıp Dergisi, 10(1), 28-36. https://doi.org/10.31832/smj.636313
10. Demirli, P. (2018). Bireylerin sağlık okuryazarlığı üzerine bir araştırma: Edirne ili örneği. Yüksek lisans tezi. Trakya Üniversitesi.
11. Demirtaş, E. (2019). Öğretmen adaylarının sağlık okuryazarlıkları ve sağlıkla ilgili yaygın inanışlara ilişkin biyolojik muhakemeleri. Yüksek lisans tezi. Gazi Üniversitesi.
12. Diviani, N., van den Putte, B., Giani, S., & van Weert, J. C. (2015). Low health literacy and evaluation of online health information: a systematic review of the literature. Journal of medical Internet research, 17(5), e112. doi:10.2196/jmir.4018