Covid-19 Bulaşına Maruz Kalan Kadınların Başvurdukları Tamamlayıcı ve Alternatif Yöntemlerin Belirlenmesi

Zulfıyya Nuralıyeva; Ebru Solmaz; Elif Karamık Hacı

doi:10.53445/batd.1139794

EN TR

Covid-19 Bulaşına Maruz Kalan Kadınların Başvurdukları Tamamlayıcı ve Alternatif Yöntemlerin Belirlenmesi

Öz

COVID-19' un yayılması tedavi stratejilerinin varlığına rağmen birçok fiziksel, psikolojik ve sosyal zorluğa neden olmuştur. Birçok kişi bu tür hastalıkları ve yan etkilerini önlemek için tamamlayıcı ve alternatif yöntemler arayışındadır. Bu çalışma ile COVID-19 bulaşına maruz kalan kadınların COVID-19 hastalığından korunmak ya da hastalığın tedavi sürecinde uyguladıkları tamamlayıcı ve alternatif yöntemleri ve koruyucu uygulamaları incelendi. Çalışmaya katılan annelerin yaşları 18-49 arasında değişmektedir. COVID-19 bulaşına maruz kalan kadınların %90’nının ilaç dışı uygulamaları kullandıkları belirlendi. Kadınların Tamamlayıcı ve Alternatif Yöntemlerden yararlanma gereksinimi duyma bulgusu, COVID-19 bulaşına maruz kalan bireyler için sağlık profesyonellerinin bakım sınırlarını geliştirmesinin ve onların kanıta dayalı bilgiler eşliğinde Tamamlayıcı ve Alternatif Yöntem kullanımı ile ilgili ihtiyaçlarını karşılamayı planlamanın önemli olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

koronavirüs, COVID-19 hastalığı, tamamlayıcı ve alternatif yöntemler, geleneksel ve tamamlayıcı uygulamalar, koruyucu önlemler

Destekleyen Kurum

Herhangi bir destekleyen kurum yoktur.

Kaynakça

Adetunji, C. O., Ajayi, O. O., Akram, M., Olaniyan, O. T., Chishti, M. A., Inobeme, A., ... & Awotunde, S. O. (2021). Medicinal Plants Used in the Treatment of Influenza A Virus Infections. In Medicinal Plants for Lung Diseases (pp. 417-435). Springer, Singapore.
Ali SH, Foreman J, Tozan Y, Capasso A, Jones AM, DiClemente RJ. (2020). Trends and predictors of COVID-19 information sources and their relationship with knowledge and beliefs related to the pandemic: nationwide cross-sectional study. JMIR Public Health and Surveillance, 6(4), e21071.
Bell S, Clarke R, Mounier-Jack S, Walker JL, Paterson P. (2020). Parents’ and guardians’ views on the acceptability of a future COVID-19 vaccine: A multi-methods study in England. Vaccine, 38(49), 7789-7798.
Biçer, İ., & BALÇIK, P. Y. (2019). Geleneksel Ve Tamamlayıcı Tıp: Türkiye Ve Seçilen Ülkelerinin İncelenmesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 22(1), 245-257.
Çelik MY, Sungur M. & Karasu F. (2021). Çocuklarda Uygulanan Tamamlayıcı Tedavi Yöntemleri ve COVID-19. YBH dergisi. 2(1): 85-105.
Dehghan M, Ghanbari A, Heidari FG, Shahrbabaki PM, Zakeri MA. (2021). Use of complementary and alternative medicine in general population during COVID-19 outbreak: A survey in Iran. Journal of Integrative Medicine. 20(1), 45-51.
Fan, A. Y., Gu, S., & Alemi, S. F. (2020). Chinese herbal medicine for COVID-19: current evidence with systematic review and meta-analysis. Journal of integrative medicine, 18(5), 385-394.
Fisher KA, Bloomstone SJ, Walder J, Crawford S, Fouayzi H, Mazor KM. (2020). Attitudes toward a potential SARS-CoV-2 vaccine: a survey of US adults. Annals of internal medicine, 173(12), 964-973.
Ganguly, S., & Bakhshi, S. (2020). Traditional and complementary medicine during COVID‐19 pandemic. Phytotherapy Research.
Gourch, A., Zejlı, H., Lfıtat, A., Bousraf, F. Z., Yassine, E. L., Aınane, A., ... & Taleb, M. (2020). Preventive impact of traditional medicine against COVID-19. Journal of Analytical Sciences and Applied Biotechnology, 2(2), 2-2.

Hwang JH, Cho HJ, Im HB, Jung YS, Choi SJ, Han D. (2020). Complementary and alternative medicine use among outpatients during the 2015 MERS outbreak in South Korea: a cross-sectional study. BMC Complementary Medicine and Therapies, 20(1), 1-10.
Işık MT, Rana CAN. (2021). Bir grup hemşirelik öğrencisinin COVID-19 riskine yönelik koruyucu, geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, 11(1), 94-103.
Kaplan, M. (2020). Covı̇d-19: Küresel Salgın Sürecı̇nde Geleneksel ve Tamamlayıcı Tedavı̇ Uygulamaları. Milli Folklor, 16(127), 35-45.
Lam, C. S., Koon, H. K., Chung, V. C. H., & Cheung, Y. T. (2021). A public survey of traditional, complementary and integrative medicine use during the COVID-19 outbreak in Hong Kong. PloS one, 16(7), e0253890.
Lazarus JV, Ratzan SC, Palayew A, Gostin LO, Larson HJ, Rabin K, ve ark. (2021). A global survey of potential acceptance of a COVID-19 vaccine. Nature Medicine, 27(2), 225-228.
Lee, D. Y., Li, Q. Y., Liu, J., & Efferth, T. (2021). Traditional Chinese herbal medicine at the forefront battle against COVID-19: Clinical experience and scientific basis. Phytomedicine, 80, 153337.
Liang F, Litscher G. (2020). COVID-19 (Coronavirus Disease-19): Traditional chinese medicine including acupuncture for alleviation–A report from Wuhan, Hubei Province in China. OBM Integrative and Complementary Medicine, 5(1), 1-1.
Luo, X., Ni, X., Lin, J., Zhang, Y., Wu, L., Huang, D., ... & Lin, L. (2021). The add-on effect of Chinese herbal medicine on COVID-19: a systematic review and meta-analysis. Phytomedicine, 85, 153282.
Meini, S., Pagotto, A., Longo, B., Vendramin, I., Pecori, D., & Tascini, C. (2020). Role of Lopinavir/Ritonavir in the treatment of COVID-19: a review of current evidence, guideline recommendations, and perspectives. Journal of clinical medicine, 9(7), 2050.
Mirzaie, A., Halaji, M., Dehkordi, F. S., Ranjbar, R., & Noorbazargan, H. (2020). A narrative literature review on traditional medicine options for treatment of corona virus disease 2019 (COVID-19). Complementary therapies in clinical practice, 40, 101214.
Mousa, H. A. L. (2017). Prevention and treatment of influenza, influenza-like illness, and common cold by herbal, complementary, and natural therapies. Journal of evidence-based complementary & alternative medicine, 22(1), 166-174.
Nakaziba, R., Anyolitho, M. K., & Kabunga, A. (2021). Traditional herbal remedies for managing COVID-19 major symptoms: A case study of Kole district, Northern Uganda.
Neumann-Böhme S, Varghese NE, Sabat I, Barros PP, Brouwer W, van Exel J, ve ark. (2020). Once we have it, will we use it? A European survey on willingness to be vaccinated against COVID-19. The European Journal of Health Economics, 1-6.
Nilashi M, Samad S, Yusuf SYM, Akbari E. (2020). Can complementary and alternative medicines be beneficial in the treatment of COVID-19 through improving immune system function?. Journal of Infection and Public Health, 13(6), 893.
Nugraha RV, Ridwansyah H, Ghozali M, Khairani AF, Atik N. (2020). Traditional herbal medicine candidates as complementary treatments for COVID-19: a review of their mechanisms, pros and cons. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2560645, 1-12.
Olaimat AN, Aolymat I, Shahbaz HM, Holley RA. (2020). Knowledge and information sources about COVID-19 among university students in Jordan: a cross-sectional study. Frontiers in Public Health, 8, 254.
Panyod, S., Ho, C. T., & Sheen, L. Y. (2020). Dietary therapy and herbal medicine for COVID-19 prevention: A review and perspective. Journal of traditional and complementary medicine, 10(4), 420-427.
Paudyal V, Sun S, Hussain R, Abutaleb MH, Hedima EW. (2021). Complementary and alternative medicines use in COVID-19: A global perspective on practice, policy and research. Research in Social and Administrative Pharmacy, 18(1), 2524-2528.
Sallam M. (2021). COVID-19 vaccine hesitancy worldwide: a concise systematic review of vaccine acceptance rates. Vaccines, 9(2), 160.
Sheikhrabori A, Dehghan M, Salari M, Ghaedi F. (2017). Usage of Medicinal Plants and its Determinant Factors in Kerman, Iran. Nurse Care Open Acces Journal, 3(2), 00069.
Shen, K., Yang, Y., Wang, T., Zhao, D., Jiang, Y., Jin, R., ... & Gao, L. (2020). Diagnosis, treatment, and prevention of 2019 novel coronavirus infection in children: experts’ consensus statement. World journal of pediatrics, 16(3), 223-231.
Sherman SM, Smith LE, Sim J, Amlôt R, Cutts M, Dasch H, ve ark. (2021). COVID-19 vaccination intention in the UK: results from the COVID-19 vaccination acceptability study (CoVAccS), a nationally representative cross-sectional survey. Human Vaccines and Immunotherapeutics, 17(6), 1612-1621.
Uçar, D. Müslümanoğlu, A. Y., & Kalaycı, M. Z. (2020). Coronavirus ve Fitoterapi. Bütünleyici ve Anadolu Tıbbı Dergisi, 1(2), 49-57. Verdugo-Paiva, F., Izcovich, A., Ragusa, M., Rada, G., & COVID-19 L• OVE Working Group. (2020). Lopinavir/ritonavir for COVID-19: a living systematic review. Medwave, 20(6).
Wang C, Sun S, Ding X. (2021). The therapeutic effects of traditional chinese medicine on COVID-19: a narrative review. International Journal of Clinical Pharmacy, 43(1), 35-45.
Wang, B. X., & Fish, E. N. (2019). Global virus outbreaks: Interferons as 1st responders. In Seminars in immunology . Academic Press. Vol. 43, p. 101300.
Zhou, P., Yang, X. L., Wang, X. G., Hu, B., Zhang, L., Zhang, W., ... & Shi, Z. L. (2020). A pneumonia outbreak associated with a new coronavirus of probable bat origin. nature, 579(7798), 270-273.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Zulfıyya Nuralıyeva ^*
0000-0003-1417-4303
Türkiye

Ebru Solmaz
0000-0003-1962-8669
Türkiye

Elif Karamık Hacı
0000-0002-5913-9619
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

2 Temmuz 2022

Kabul Tarihi

3 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 4 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.53445/batd.1139794

IZ

https://izlik.org/JA29HU55HP

APA

Nuralıyeva, Z., Solmaz, E., & Karamık Hacı, E. (2022). Covid-19 Bulaşına Maruz Kalan Kadınların Başvurdukları Tamamlayıcı ve Alternatif Yöntemlerin Belirlenmesi. Journal of Integrative and Anatolian Medicine, 4(1), 3-14. https://doi.org/10.53445/batd.1139794

AMA

1.Nuralıyeva Z, Solmaz E, Karamık Hacı E. Covid-19 Bulaşına Maruz Kalan Kadınların Başvurdukları Tamamlayıcı ve Alternatif Yöntemlerin Belirlenmesi. J. Integr. Anatol. Med. 2022;4(1):3-14. doi:10.53445/batd.1139794

Chicago

Nuralıyeva, Zulfıyya, Ebru Solmaz, ve Elif Karamık Hacı. 2022. “Covid-19 Bulaşına Maruz Kalan Kadınların Başvurdukları Tamamlayıcı ve Alternatif Yöntemlerin Belirlenmesi”. Journal of Integrative and Anatolian Medicine 4 (1): 3-14. https://doi.org/10.53445/batd.1139794.

EndNote

Nuralıyeva Z, Solmaz E, Karamık Hacı E (01 Aralık 2022) Covid-19 Bulaşına Maruz Kalan Kadınların Başvurdukları Tamamlayıcı ve Alternatif Yöntemlerin Belirlenmesi. Journal of Integrative and Anatolian Medicine 4 1 3–14.

IEEE

[1]Z. Nuralıyeva, E. Solmaz, ve E. Karamık Hacı, “Covid-19 Bulaşına Maruz Kalan Kadınların Başvurdukları Tamamlayıcı ve Alternatif Yöntemlerin Belirlenmesi”, J. Integr. Anatol. Med., c. 4, sy 1, ss. 3–14, Ara. 2022, doi: 10.53445/batd.1139794.

ISNAD

Nuralıyeva, Zulfıyya - Solmaz, Ebru - Karamık Hacı, Elif. “Covid-19 Bulaşına Maruz Kalan Kadınların Başvurdukları Tamamlayıcı ve Alternatif Yöntemlerin Belirlenmesi”. Journal of Integrative and Anatolian Medicine 4/1 (01 Aralık 2022): 3-14. https://doi.org/10.53445/batd.1139794.

JAMA

1.Nuralıyeva Z, Solmaz E, Karamık Hacı E. Covid-19 Bulaşına Maruz Kalan Kadınların Başvurdukları Tamamlayıcı ve Alternatif Yöntemlerin Belirlenmesi. J. Integr. Anatol. Med. 2022;4:3–14.

MLA

Nuralıyeva, Zulfıyya, vd. “Covid-19 Bulaşına Maruz Kalan Kadınların Başvurdukları Tamamlayıcı ve Alternatif Yöntemlerin Belirlenmesi”. Journal of Integrative and Anatolian Medicine, c. 4, sy 1, Aralık 2022, ss. 3-14, doi:10.53445/batd.1139794.

Vancouver

1.Zulfıyya Nuralıyeva, Ebru Solmaz, Elif Karamık Hacı. Covid-19 Bulaşına Maruz Kalan Kadınların Başvurdukları Tamamlayıcı ve Alternatif Yöntemlerin Belirlenmesi. J. Integr. Anatol. Med. 01 Aralık 2022;4(1):3-14. doi:10.53445/batd.1139794