EN
TR
Sürdürülebilir ürün gelişim modellemesi: Gıda sanayinde gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) fileto atıklarından sos eldesi
Öz
Atık yönetimi ve kaynak geri kazanımı gibi entegre faydalarından dolayı endüstriyel balık atıklarının değerlendirilmesi işleme teknolojisi alanında ilgi görmektedir. Biyolojik olarak kolay parçalanabilen organik maddelere sahip olan bu atıklar farklı endüstriyel kullanımlar için uygun ve umut verici bir hammadde olmaya başlamıştır. Bu çalışmada, su ürünleri işleme atıklarından (proses sonucu oluşan balık fileto kırpıntı ve kas dokuları) baharatlar ve çeşitli sebzeler eşliğinde alternatif bir ezme oluşturarak tüketicinin beğenisine sunmanın yanı sıra sürdürülebilirlik ve yeşil ürün hedefleri kapsamında fileto atıklarının katma değerli ürünler olarak geri kazandırılması amaçlanmıştır. Bu hedef doğrultusunda ilk aşamada, elde edilen fileto kırpıntıları farklı soslarla zenginleştirilerek homojen bir şekilde karıştırılmıştır. Cam kavanozlara alınan soslar konserve edilerek 120 gün süresince mikrobiyolojik, kimyasal ve duyusal analizlerle takip edilmiştir. Elde edilen bulgularda kimyasal parametrelerle fermantasyon süresi arasında pozitif bir korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Duyusal değerlendirme sonuçları dikkate alındığında bu tarz ürünlerin kabul edilir bir albenisinin olduğu, yöresel dokunuşlarla geniş bir yelpazede tüketim potansiyeli taşıdığı sonucu ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Atatürk Üniversitesi
Proje Numarası
Proje kapsamında üretilmemiştir.
Etik Beyan
Çalışmada herhangi bir canlık balık kullanılmadığı ve balık atıkları değerlendirildiği için etik kurul onay belgesi gerekmemektedir.
Teşekkür
Mevcut çalışmanın planlanıp, sürdürülmesinde katkı ve desteklerini esirgemeyen Atatürk Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dekanlığı ile Atatürk Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi öğretim üyesi Sayın Dr. Öğr. Üyesi Esat Mahmut Kocaman’a ve Su Ürünleri Fakültesi İç su Balıkları Uygulama ve Araştırma Merkezi çalışanlarına teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Dissanayake K, Rifky M, Nurmukhamedov K, Makhmayorov J, Abdullayev B, Farmanov J, Samadiy M. 2024. A comparative analysis of traditional meat processing methods. In E3S Web of Conferences (Vol. 494, p. 04023). EDP Sciences.
- Alak, G., Guler, K., Uçar, A., Parlak, V., Kocaman, EM., Yanık, T. ve Atamanalp, M., 2019. Quinoa as polymer in edible films with essential oil:Effects on rainbow trout fillets shelf life. Journal of food processing and preservation, 43(12), e14268.
- Yumuk H, Alak G, Yanık T. 2019. Effects of chitosan with vegetable oil on shelf life of brown trout (Salmo trutta fario) fillets fed on prebiotics. Journal of food safety, 39(5), e12684.
- Güler K, Yanık T, Alak G. 2024. Investigations on the shelf life of rainbow trout fillets covered by quinoa biofilms enriched with different essential oils (Nigella sativa and Mentha piperita). Food Science and Technology International, 30(3), 251-259.
- Alak, G., Uçar, A., Parlak, V., Türkez, H., Kocaman, EM. ve Atamanalp, M., Abd El‐Aty AM. 2023. Effect of coating with chitosan enriched with different borates on the shelf life of fish fillet. Journal of the Science of Food and Agriculture, 103(9), 4340-4350.
- Beddows, CG., 1985. Fermented fish and fish products. Microbiology of Fermented Foods. Vol.2, Brian J.B. Wood, Ed. Elsevier Applied Science Publishers LTD, England, ISBN: 0-85334-333-0.
- Van Veen AG. 1965. Fermented and dried seafood products in South-east Asia. In: Fish as Food Vol. 3. ed. G. Borgstrom, p. 227-250. London, Academic Press.
- Pedersen, G, Skjerdal, T. 2000.Utilisation of waste from the salt fish industry inproduction of fermented fish sauce and other possible products. In: Proceedings of Journal Of Aquatıc Food Product Technology 29th Wefta Meeting. S.A. Georgakis (Ed.) pp. 392-394. Greek Soc. of Food Hygienists and Technologists, Thessaloniki
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
11 Temmuz 2025
Yayımlanma Tarihi
15 Temmuz 2025
Gönderilme Tarihi
13 Şubat 2025
Kabul Tarihi
2 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 27 Sayı: 2
APA
Fidanci Akbey, T., Kara, A., & Alak, G. (2025). Sürdürülebilir ürün gelişim modellemesi: Gıda sanayinde gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) fileto atıklarından sos eldesi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 27(2), 750-761. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1639200
AMA
1.Fidanci Akbey T, Kara A, Alak G. Sürdürülebilir ürün gelişim modellemesi: Gıda sanayinde gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) fileto atıklarından sos eldesi. BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi. 2025;27(2):750-761. doi:10.25092/baunfbed.1639200
Chicago
Fidanci Akbey, Tuba, Ayşe Kara, ve Gonca Alak. 2025. “Sürdürülebilir ürün gelişim modellemesi: Gıda sanayinde gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) fileto atıklarından sos eldesi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 27 (2): 750-61. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1639200.
EndNote
Fidanci Akbey T, Kara A, Alak G (01 Temmuz 2025) Sürdürülebilir ürün gelişim modellemesi: Gıda sanayinde gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) fileto atıklarından sos eldesi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 27 2 750–761.
IEEE
[1]T. Fidanci Akbey, A. Kara, ve G. Alak, “Sürdürülebilir ürün gelişim modellemesi: Gıda sanayinde gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) fileto atıklarından sos eldesi”, BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi, c. 27, sy 2, ss. 750–761, Tem. 2025, doi: 10.25092/baunfbed.1639200.
ISNAD
Fidanci Akbey, Tuba - Kara, Ayşe - Alak, Gonca. “Sürdürülebilir ürün gelişim modellemesi: Gıda sanayinde gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) fileto atıklarından sos eldesi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 27/2 (01 Temmuz 2025): 750-761. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1639200.
JAMA
1.Fidanci Akbey T, Kara A, Alak G. Sürdürülebilir ürün gelişim modellemesi: Gıda sanayinde gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) fileto atıklarından sos eldesi. BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi. 2025;27:750–761.
MLA
Fidanci Akbey, Tuba, vd. “Sürdürülebilir ürün gelişim modellemesi: Gıda sanayinde gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) fileto atıklarından sos eldesi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 27, sy 2, Temmuz 2025, ss. 750-61, doi:10.25092/baunfbed.1639200.
Vancouver
1.Tuba Fidanci Akbey, Ayşe Kara, Gonca Alak. Sürdürülebilir ürün gelişim modellemesi: Gıda sanayinde gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) fileto atıklarından sos eldesi. BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi. 01 Temmuz 2025;27(2):750-61. doi:10.25092/baunfbed.1639200