Van Hiele Geometrik Düşünme Düzeyleri, Başarı ve Tutum Arasındaki İlişki: Bir Meta-Analiz Çalışması

Öz

Bu çalışmada Türkiye’de Van Hiele geometrik düşünme düzeyleri, başarı ve tutum arasındaki ilişkileri araştıran çalışmaların meta-analiz yöntemi ile incelenmesi amaçlanmıştır. Alan yazın taraması sonucunda Van Hiele geometrik düşünme düzeyleri ve araştırma kriterlerine uygun 10 tez ve 5 makale olmak üzere toplam 15 çalışma meta-analize dahil edilmiştir. Bu çalışmalardan geometrik düşünme düzeyleri ile başarı arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalardan pozitif yönde orta düzeyde bir ortalama etki büyüklüğü (r=0.503) olduğu görülmüştür. Bu etki konu alanı ve yayın türü moderatör değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermezken öğrenim kademesine göre anlamlı farklılık vardır. Geometrik düşünme düzeyleri ile tutum arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalardan pozitif yönde orta düzeyde bir etki büyüklüğü (r=0.394) olduğu görülmüş ve bu etki yayın türü moderatör değişkenine göre anlamlı değil iken konu alanı ile öğrenim kademesi değişkenlerine göre anlamlıdır. Sonuç olarak, başarı ve tutum olumlu yönde arttıkça geometrik düşünme düzeyleri artmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• başarı
• meta-analiz
• tutum
• Van Hiele geometrik düşünme düzeyleri

Kaynakça

1. Alex, J. K., & Mammen, K. J. (2012). A survey of south african grade 10 learners’ geometric thinking levels in terms of the van hiele theory. Anthropologist, 14(2), 123-129. Doi:10.1080/09720073.2012.11891229.
2. Baki, A. (2008). Kuramdan uygulamaya matematik eğitimi. (Genişletilmiş 4. Basım). Ankara: Harf Eğitim Yayıncılık.
3. *Bal, A., P. (2011). Sınıf öğretmeni adaylarının geometrik düşünme düzeyleri ve tutumları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 12(3), 97-115.
4. *Bal, A., P. (2012). Öğretmen adaylarının geometrik düşünme düzeyleri ve geometriye yönelik tutumları. Eğitim Bilimleri Araştırma Dergisi, 2(1), 18-34.
5. *Bal, A., P. (2014). Predictor variables for primary school students related to van hiele geometric thinking. Journal of Theory and Practice in Education, 10(1), 259-278.
6. Baykul, Y. (2014). Ortaokulda matematik öğretimi (5-8. Sınıflar), 2. Baskı. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
7. Binbay, T., Ulaş, H., Elbi, H., & Alptekin, K. (2011). Türkiye’de psikoz epidemiyolojisi: yaygınlık tahminleri ve başvuru oranları üzerine sistematik bir gözden geçirme. Türk Psikiyatri Dergisi, 22(1), 40-52.
8. Bloom, B., S. (1998). İnsan nitelikleri ve okulda öğrenme. (Çev. D. A. Özçelik). İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.

9. Borenstein, M. (2009). Effect size for continuous data. In H. Cooper, L. V. Hedges & J. C. Valentine (Eds.), The handbook of research synthesis and meta-analysis (2nd ed.). New York: Russell Sage Foundation.
10. Choi-Koh, S., S. (1999). A student’s learning of geometry using the computer. Journal of Educational Research, 92(5), 301-311.
11. Cohen, L., Manion L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education, Sixth Edition, New York: Routledge.
12. Cooper, H., Hedges, L., V. & Valentine, J., C. (2009). The handbook of research synthesis and metaanalysis (2nd edition). New York: Russell Sage Publication.
13. *Coşkun, F. (2009). Ortaöğretim öğrencilerinin van hiele geometri anlama seviyeleri ile ispat yazma becerilerinin ilişkisi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
14. Çepni, S. (2012). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş, (Altıncı Baskı). Trabzon: Celepler Matbaacılık.
15. Dağyar, M., & Demirel, M. (2015). Probleme dayalı öğrenmenin akademik başarıya etkisi: bir meta-analiz çalışması. Eğitim ve Bilim, 40(181), 139-174. Doi:10.15390/EB.2015.4429.
16. *Demir, Ö. (2018). 5E öğrenme modeli ile 7. sınıf öğrencilerinin dönüşüm geometrisi başarı ve van hiele dönüşüm geometrisi düşünme düzeylerinin gelişimi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.
17. Demir, S. (2013). Bilgisayar destekli matematik öğretiminin (BDMÖ) akademik başarıya etkisi: bir meta analiz çalışması, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Osman Paşa Üniversitesi, Tokat.
18. *Duatepe-Paksu, A. (2013). Sınıf öğretmeni adaylarının geometri hazırbulunuşlukları, düşünme düzeyleri, geometriye karşı özyeterlikleri ve tutumları. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(33), 203-218. Doi:10.9779/PUJE585.
19. Duatepe-Paksu, A. (2016). Van hiele geometrik düşünme düzeyleri. E., Bingölbali, S., Arslan, İ., Ö., Zembat (Ed.), Matematik eğitiminde teoriler (ss. 266-275) içinde. Ankara: Pegem Yayıncılık.
20. *Er, G. (2019), Ortaokul öğrencilerinin van hiele geometri düşünme düzeylerinin ve geometriye yönelik tutumlarının incelenmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trabzon Üniversitesi, Trabzon.
21. *Ersoy, M. (2019). 7. sınıf öğrencilerinin dörtgenler konusundaki matematiksel başarıları ile van hiele geometrik düşünme düzeyleri ilişkisinin incelenmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi, Kayseri.
22. Fidan, Y., & Türnüklü, E. (2010). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin geometrik düşünme düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(27), 185-197.
23. Gökbulut, Y., Sidekli, S., & Yangın, S. (2010). Sınıf öğretmeni adaylarının van hiele geometrik düşünce düzeylerinin, bazı değişkenlere (lise türü, lise alanı, lise ortalaması, öss puanları, lisans ortalamaları ve cinsiyet) göre incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(2), 375-396.
24. *Gül, B. (2014). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin üçgenler konusundaki matematik başarıları ile van hiele geometrik düşünme düzeyleri ilişkisinin incelenmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
25. Gür, H. (2005). Matematik korkusu. A. Altun ve S. Olkun (Ed.) Güncel gelişmeler ışığında matematik, fen, teknoloji, yönetim (ss. 22-36) içinde. Ankara: Anı Yayıncılık. Hacısalihoğlu, H., H., Mirasyedioğlu, Ş., & Akpınar, A.(2004). İlköğretim 6-8 matematik öğretimi. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
26. Halat, E. (2006). Sex-related differences in the acquisition of the van Hiele levels and motivation in learning geometry. Asia Pacific Education Review, 7(2), 173-183. Higgins, J., P., & Thompson, S., G. (2002). Quantifying heterogeneity in a meta‐ analysis. Statistics in Medicine, 21(11), 1539-1558.
27. Höffler, T., N., & Leutner, D. (2007). Instructional animation versus static pictures: A meta-analysis. Learning and instruction, 17(6), 722-738.
28. *Karakarcayıldız, R., Ü. (2016). 7. sınıf öğrencilerinin geometrik düşünme düzeyleri ile çokgenleri sınıflama becerileri ve aralarındaki ilişki, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.
29. *Karapınar, F. (2017). 8. sınıf öğrencilerinin geometrik cisimler konusundaki bilgilerinin van hiele geometrik düşünme düzeyleri açısından incelenmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Erciyes Üniversitesi, Kayseri, 2017.
30. Kurtuluş, A., & Akay, S. (2017). Öğretmen adaylarının geometrik düşünme düzeyleri ve beyin baskınlıklarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(41), 38-61. Doi:10.21764/efd.10273.
31. National Council of Teachers of Mathematics-NCTM. (2000). Principles and standards for school mathematics. Reston, VA: National Council of Teachers of Mathematics.
32. Özcan, B., N. (2012). İlköğretim öğrencilerinin geometrik düşünme düzeylerinin geliştirilmesinde bilgiyi oluşturma süreçlerinin incelenmesi, Yayımlanmamış Doktora Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
33. Struchens, M., E., Harris, K., A., & Martin, W., G. (2001). Assesing geometric and measurement understanding using manipualtives. Mathematics Teaching in Middle School, 6 (7), 402-405.
34. *Şener-Akbay, P. (2012). Cross-sectional study on grades, geometry achievement and van Hiele geometric thinking levels. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul.
35. Tavşancıl, E. (2014). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analiz (5. Baskı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
36. Terzi, M. (2010). Van hiele geometrik düşünme düzeylerine göre tasarlanan öğretim durumlarının öğrencilerin geometrik başarı ve geometrik düşünme becerilerine etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi, Ankara.
37. Topan, B., (2013). Matematik öğretiminde öğrenci merkezli yöntemlerin akademik başarı ve derse yönelik tutum üzerindeki etkililiği: Bir meta-analiz çalışması, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.
38. *Turğut, M. (2010). Teknoloji destekli lineer cebir öğretiminin ilköğretim matematik öğretmen adaylarının uzamsal yeteneklerine etkisi, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
39. *Uzun, Z., B. (2019). Ortaokul öğrencilerinin geometrik düşünme düzeyleri, uzamsal yetenekleri ve geometriye yönelik tutumları, Yüksek Lisans Tezi. Balıkesir Üniversitesi Balıkesir.
40. Üstün, U., & Eryılmaz, A.(2014). Etkili araştırma sentezleri yapabilmek için bir araştırma yöntemi: Meta–analiz. Eğitim ve Bilim, 39(174), 1-32. Doi: 10.15390/EB.2014.3379.
41. Yenilmez, K., & Özabacı, N., Ş. (2003). Yatılı öğretmen okulu öğrencilerinin matematik ile ilgili tutumları ve matematik kaygı düzeyleri arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(14), 132-146.
42. *Yıldırım-Gül, Ç., & Karataş, İ. (2015). 8. Sınıf öğrencilerinin dönüşüm geometrisi başarılarının uzamsal becerileri, geometri anlama düzeyleri ve matematiğe yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(1), 36-48.