ETİK İLKELER

Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi "eğitim" alanındaki nitelikli bilimsel makaleleri yayımlamak amacıyla aşağıda belirtilen etik ilkeler ve kurallara bağlı olarak yayınlanan hakemli bir dergidir. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi'nin ana amaçlarından birisi, yayımlanan çalışmaların niteliğinin arttırılmasını sağlamaktır. Bu bağlamda çalışmaların dergimizde yayımlanmasında dikkate alınacak ana ölçüt COPE (Committe on Publication Ethics) tarafından oluşturulan Uluslar Arası Standartlardır. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi’ne gönderilen makaleler çift taraflı kör hakemlik süreciyle değerlendirilmekte ve ücretsiz erişimle elektronik olarak yayımlanmaktadır. Dergimiz her sayıyı yayınladıktan sonra o sayıda yayımlanan makaleleri değerlendiren hakemleri ve ilgili sayının değerlendirildiği süreçte red alan makaleleri değerlendiren hakemleri içeren hakem listesini yayınlamaktadır. Aşağıda yazarların, dergi editörünün, hakemlerin ve yayıncının etik sorumlulukları, rolleri ve görevleri yer almaktadır. Ayrıca Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi‘nde intihal ve etik dışı davranışlar olarak kabul edilen durumlara ilişkin bilgi verilmiştir.

Yayın Etiği

Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi (BAYEF), bilimsel bilginin güvenilirliğini ve akademik kayıtların bütünlüğünü korumayı temel bir sorumluluk olarak görmektedir. Olası etik ihlallerin incelenmesi ve çözümünde Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından belirlenen ilke ve rehberler esas alınmaktadır. BAYEF’in yayın anlayışı; bilginin sağlam bilimsel yöntemlerle dürüst biçimde üretilmesi, geliştirilmesi ve paylaşılması ilkesine dayanmaktadır.

Araştırma Etiği

Araştırma süreçlerinde ulusal ve uluslararası düzenlemelere eksiksiz biçimde uyulmalı, gerekli tüm resmi izinler yetkili kurumlardan alınmalıdır. Araştırmalardan elde edilen veriler yalnızca ilgili mevzuatın ve yetkili mercilerin belirlediği sınırlar içinde kullanılmalı; gizlilik taşıyan bilgiler korunmalı ve izinsiz biçimde paylaşılmamalıdır.

Araştırmacılar, çalışmalarından kaynaklanabilecek olumsuz sonuçları ilgili kişi ve kurumlara gecikmeden bildirmekle yükümlüdür. Böyle durumlarda araştırmacının çalışmadan çekilme hakkı bulunmaktadır. Hakemlik sürecinden geçen makaleler, bilimsel yönteme dayalı, nesnellik gözetilerek hazırlanmış akademik ürünlerdir. Bu nedenle yayıncı, editör, yazar, hakem ve okuyucu dâhil tüm paydaşların etik ilkelere bağlı hareket etmesi beklenmektedir.

Bu kapsamda yayın etiği ve açık erişim ilkeleri, COPE tarafından yayımlanan editör davranış kuralları ve en iyi uygulama rehberleri doğrultusunda yürütülmektedir. Eğer bir çalışmada sahte ya da uydurma veri kullanıldığı belirlenirse, ilgili yazarların bağlı bulunduğu kurum bilgilendirilir ve çalışma reddedilir. Ayrıca yayın kurulu ile hakemler, gerekli gördüklerinde çalışmada kullanılan özgün ham verileri yazarlardan talep etme hakkına sahiptir.

Yapay Zekâ Kullanımı

BAYEF, bilimsel yayınlarda yapay zekâ kullanımına ilişkin olarak COPE’nin konuya dair açıklamalarını benimsemektedir. ChatGPT, Gemini vb. büyük dil modeli tabanlı araçlar, akademik bir makalede yazar veya ortak yazar olarak gösterilemez. Bunun temel nedeni, bu araçların yayımlanan içerik için sorumluluk üstlenememesi, çıkar çatışması beyanında bulunamaması ve telif hakkı ile lisans süreçlerini yönetememesidir.

Bununla birlikte, bir çalışmanın yazımı sırasında, görsel ya da grafik üretiminde veya veri toplama ve analiz aşamalarında yapay zekâ araçlarından yararlanılmışsa, bu durum makalenin yöntem bölümünde ya da ilgili kısımlarında açık, ayrıntılı ve şeffaf biçimde belirtilmelidir. Yazarlar, yapay zekâ desteğiyle oluşturulmuş bölümler de dâhil olmak üzere, makalenin tüm içeriğinden bütünüyle sorumludur.

BAYEF, bir makalenin herhangi bir bölümünün tamamen ya da kısmen yapay zekâ tarafından yazılmasını kabul etmemektedir. Ancak yapay zekâ araçları; görsel üretme, yazım ve dil bilgisi düzenlemesi yapma ya da metnin okunabilirliğini artırma amacıyla kullanılabilir. Bu gibi durumlarda, kullanılan aracın ne amaçla ve nasıl kullanıldığının makalede açıkça belirtilmesi zorunludur. İçeriğin özgünlüğü ve bilimsel sorumluluğu bütünüyle yazarlara aittir.

Etik Kurul İzni

Dergimizde, etik kurul izni gerektiren tüm çalışmalarda ilgili kuruldan alınmış onay şarttır. Anket, deney, gözlem, klinik ve hayvan çalışmaları ile kişisel veri içeren araştırmalar etik kurul iznine tabidir. Bu izin, makale metninde açıkça belirtilmelidir. Etik kurul onayı olmayan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz. İnsanlar ve hayvanlar üzerinde gerçekleştirilen bilimsel araştırmalar, Helsinki Bildirgesi ve ARRIVE yönergelerine uygun şekilde yürütülmeli ve ilgili etik kuruldan onay alınmalıdır.

Dergimizde, etik kurul izni gerektiren araştırmalar aşağıdaki çalışmaları kapsamaktadır:

• Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney ve görüşme teknikleri gibi yöntemlerle katılımcılardan veri toplanmasını içeren nitel veya nicel yaklaşımlarla yürütülen tüm araştırmalar,

• İnsan ve hayvanların (materyal veya veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanıldığı çalışmalar,

• İnsanlar üzerinde gerçekleştirilen klinik araştırmalar,

• Hayvanlar üzerinde yapılan bilimsel araştırmalar,

• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde retrospektif çalışmalar.

Yayıncının Etik Sorumlulukları

BAYEF’in yayıncısı olan Bayburt Üniversitesi, kamu kaynaklarıyla desteklenen bir yükseköğretim kurumudur.

Bilimsel Kayıtların Korunması

Kamu üniversitesi bünyesinde yayımlanan bir dergi olarak, bilimsel kayıtların güvenilirliğini korumayı ve editörler ile hakemlerin bu süreçte büyük emek gerektiren çalışmalarını desteklemeyi temel bir sorumluluk olarak görmekteyiz. Bilimsel iletişime katkı sunmanın yanında, yayın süreçlerinde iyi uygulamaların sürdürülmesinden de sorumluyuz.

Çıkar Çatışmalarında Şeffaflık

Editörlerin, kararlarını etkileyebilecek ya da etkilediği düşünülebilecek her türlü çıkar ilişkisini açıklamaları gerekir. Çıkar çatışmaları ortaya çıktığında derhal ve her durumda yıllık beyanlarla bildirilmelidir. Gerekli görülmesi hâlinde bu durumlar derginin internet sitesinde ya da ilgili makalenin içinde kamuya açık biçimde duyurulabilir. Çıkar çatışmaları yalnızca maddi değil; akademik bağlılık, danışmanlık, mesleki ilişki ve kurul üyeliği gibi maddi olmayan unsurları da içermektedir.

Yayın Kurulu ve Editörlerin Etik Sorumlulukları

Yayın Kararı ve Yetki

Yayın Kurulu, dergiye gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden sorumludur. Hangi makalenin yayımlanacağına ilişkin nihai karar editörlere aittir. Bu kararlar, yalnızca çalışmanın doğrulanabilirliği, akademik katkısı ve okuyucu açısından taşıdığı önem dikkate alınarak verilir. Kamu yararı, kişisel çıkarlardan üstün tutulur.

Editoryal Bağımsızlık

Yayıncı ile Yayın Kurulu arasındaki ilişki, tam bir editoryal özerklik anlayışı üzerine kuruludur. Editör kararları herhangi bir kişi, kurum ya da yayıncı müdahalesinden bağımsızdır. Bu bağımsızlık, bilimsel dürüstlüğün korunması açısından yaşamsal öneme sahiptir.

Değerlendirme Ölçütleri

Editörler, gönderilen makaleleri özgünlük, bilimsel katkı, ifade açıklığı, içerik niteliği, geçerlilik ve güvenirlik gibi ölçütler doğrultusunda değerlendirir. Ayrıca çalışmanın hedef okuyucu kitlesi ve daha geniş araştırma topluluğu açısından uygunluğu da dikkate alınır.

Hakemlik Süreci

Yayın Kurulu, hakemlik sürecinin adil, tarafsız ve zamanında yürütülmesini gözetir. Araştırma makaleleri kural olarak en az iki bağımsız dış hakem tarafından değerlendirilir; gerektiğinde ek görüşlere başvurulabilir. Hakem seçiminde; alan uzmanlığı, kapsayıcılık ve temsil çeşitliliği gözetilir.

Kör Hakemlik ve Gizlilik

Editörler, kör hakemlik sisteminin tarafsız biçimde işlemesini sağlarken yazarların kimlik bilgilerinin gizliliğini de korur. Aksi kararlaştırılmadıkça, dergiye gönderilen tüm materyaller ve hakem yazışmaları gizli tutulur.

Adil Yaklaşım

Makaleler; yazarın ırkı, cinsiyeti, dini inancı, etnik kökeni, vatandaşlığı, cinsel yönelimi veya siyasi görüşü temel alınmadan, yalnızca bilimsel içeriği üzerinden değerlendirilir. Dergi politikaları, dürüst ve eksiksiz raporlamayı teşvik edecek biçimde şeffaf olarak yürütülür.

Atama ve Hakem Yönetimi

Editörler, makaleleri alan editörlerine ve hakemlere, uzmanlık alanlarını dikkate alarak özenle yönlendirir. Tarafsız değerlendirme için güncel, geniş ve çeşitli bir hakem havuzu oluşturmaya önem verirler.

Çıkar Çatışmalarının Yönetimi

Olası editoryal çıkar çatışmaları görevlendirme öncesinde açıklanmalı ve sonradan yeni bir durum doğarsa güncellenmelidir. Editörler, kendilerinin, aile üyelerinin ya da yakın çalışma arkadaşlarının çalışmalarına ilişkin kararlarda yer almamalıdır. Yazar-hakem ilişkileri de çıkar çatışması ihtimali bakımından dikkatle incelenir.

Akademik Suistimalin Önlenmesi

Yayın Kurulu, intihal, uygunsuz atıf ve benzeri etik dışı davranışları önlemeyi; yazarların fikri mülkiyet haklarını korumayı görev edinir. Bilimsel etikle bağdaşmayan uygulamalara karşı önleyici yaklaşım benimsenir.

Benzerlik Denetimi

Dergiye gönderilen çalışmaların özgünlüğünü incelemek ve olası intihal ya da mükerrer yayını tespit etmek amacıyla intihal programları (Intihal.net, ıthenticate, turnitin vb.) kullanılmaktadır. BAYEF, intihal.net sistemi üzerinden otomatik olarak benzerlik raporu almaktadır. Ancak nihai karar için “Turnitin” üzerinden alınmış benzerlik raporu yüklemek zorunludur.

İnsan ve Hayvan Hakları

Editörler, insan ve hayvan haklarının korunmasını öncelikli bir ilke olarak benimser. Katılımcılardan açık onam alınmamış ya da gerekli etik kurul izni bulunmayan çalışmalar değerlendirme dışı bırakılır.

Politika Uygulama ve İletişim

Editörler, dergi politikalarının tüm paydaşlara doğru biçimde uygulanmasını gözetir; gerektiğinde güncellemeler yapar, eğitim faaliyetleri geliştirir ve paydaşlarla düzenli iletişim kurar.

Veri Koruma

Makale değerlendirme sürecinde yer alan yazar, hakem ve okuyucuların kişisel verilerinin korunmasına büyük önem verilir.

Araştırma Suistimali ve Düzeltmeler

Editörler, olası suistimalleri azaltmaya yönelik önlemler alır ve ihlal iddialarında tarafsız inceleme yürütür. Yayımlanmış makalelerde saptanan hata, tutarsızlık ya da yanıltıcı unsurların düzeltilmesi için gerekli işlemler yapılır.

Fikri Mülkiyet ve Dergi Gelişimi

Editörler, yayımlanan çalışmaların fikri mülkiyet haklarını korur; başka yayınların haklarını ihlal etmeyecek şekilde ön inceleme ve benzerlik kontrolleri yapar. Aynı zamanda derginin bilimsel niteliğini yükseltmeye, amaç ve kapsamını alanın güncel gelişmeleriyle uyumlu tutmaya çalışır.

Kayıt ve Geri Bildirim Yönetimi

Her makalenin elektronik kaydı düzenli biçimde tutulur. Editörler, yayımlanan çalışmalara yönelik yapıcı eleştirileri dikkate alır ve yazarlara cevap verme fırsatı tanır.

Yazarlar İçin Etik Sorumluluklar 

1. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi’ne gönderilen makalelerin Eğitim alanındaki özgün çalışmalar olması gerekmektedir.
2. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi’ne gönderilen makaleler başka bir yerde yayınlanmamış ya da yayınlanmak amacıyla gönderilmemiş olmalıdır. Bununla birlikte Telif Hakkı Devir Formu doldurularak gönderilmelidir. 
3. Makalelerde yararlanılan tüm kaynaklar (yazarlar, çevrimiçi sayfalar, kişisel görüşmeler, vb.) için doğru ve uygun bir şekilde kaynak gösterilmelidir.
4. Makaleler sisteme yüklenirken yazar isimleri, adresleri ve yazarları tanıtıcı tüm bilgiler silinerek yüklenmelidir.
5. Makaleye katkı sağlamayan kişilerin adı, yazar olarak yazılmamalı, yayımlanmak üzere başvurusu yapılan bir makalenin yazar sırasını değiştirme, yazar çıkartma, yazar ekleme önerilmemelidir.
6. Yayınlanma başvurusu yapılan makaleyle ilgili çıkar çatışması-çıkar birliği olan kişileri editörlere bildirmelidir.
7. Değerlendirme sürecinde yazar(lar)dan makalelerine ilişkin bilgi ya da ham veri istenmesi durumunda beklenen bilgileri Editörlere sunmalıdırlar.Yazarlar, yayımlanan bir makaleye ilişkin verileri 5 yıl süreyle saklamakla yükümlüdürler.
8. Yazarlar çalışmalarında bir hata tespit ettiklerinde editörü ve editörler kurulunu bilgilendirmeli, düzeltme ya da geri çekme süreci için işbirliği kurmalıdırlar.
9. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisine gönderilen tüm makalelerin yöntem bölümünde Araştırma ve Yayın Etiğine uyulduğuna dair ifadeye yer verilmelidir. Etik izinle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde ve ayrıca makalenin son sayfasında yer verilmelidir.
10. Dergimizde makalesi yayımlanan bir yazar, yayın tarihinden itibaren en az 2 (iki) yıl süreyle dergiye yeni makale başvurusunda bulunamaz. Bu kural, yazarın birinci yazar, ikinci yazar veya ortak yazar olduğu tüm durumlar için geçerlidir.
    Örnek: 2025 Mart sayısında makalesi yayımlanan bir yazar, 2027 Mart ayından önce yeni başvuru yapamaz.
11. Değerlendirme sürecinde olan bir yazarın başka bir makalesi dergimizde değerlendirilemez.
12. Dergimiz, uluslararasılaşma hedefi doğrultusunda yurt dışı üniversitelerden akademisyenlerle yürütülen iş birliklerine öncelik vermektedir. Bu kapsamda, yurt dışından en az bir yazarın yer aldığı makalelerde editör ataması daha hızlı yapılmakta, hakem atama süreci hızlandırılmakta ve makale kabul edildikten sonra en yakın sayıda yayımlanmaktadır. Ancak bu öncelik, bilimsel kalite standartlarından taviz verildiği anlamına gelmemektedir. Tüm makaleler, aynı bilimsel kriterler çerçevesinde değerlendirilerek süreç yürütülmektedir.
13. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi'nin her sayısında Bayburt Üniversitesi personellerinden gelen en fazla iki makale yayınlanacaktır. Üniversite içinden gönderilen makalenin basımında her bir alan için ayrı ayrı olmak üzere kabul sırası önce olan makale sırasına göre basılacaktır. Diğer makaleler sonraki sayılarda yer almak üzere sıraya konulacaktır.
14. “Etik kurul izni gerektiren çalışmalar için talep edilen belge ve bilgiler”in, geçmiş yıllarda gönderilmiş, değerlendirme sürecinde ya da kabul edilmiş olan çalışmalar için uygulanması beklenmemektedir. Süreci 2020 yılında başlayan yayınlar için zorunlu olacaktır.
15. Hakem değerlendirme sürecinde olan makaleler için, revizyon istenen makaleler yazarlar tarafından Editöre ve Hakeme Cevap Dosyası doldurularak gönderilmelidir. 

Bu maddeleri sağlamayan çalışmalar yazarlarına iade edilecektir.

Hakemler İçin Etik Sorumluluklar

Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisinde çift taraflı kör hakemlik sistemi kullanılmaktadır. Çift taraflı kör hakemlik, yansız, nesnel ve bağımsız bir değerlendirme sürecinin sağlanabilmesi için yazarların hakemlerden, hakemlerin de yazarlardan gizli tutulması anlamına gelmektedir. Bu nedenle hakemler değerlendirdikleri çalışmalarda kendilerini tanımlayıcı ifadelere yer vermemelidir. Dergimizde hakemler yazarları göremez ve yazarlar ile doğrudan iletişime geçemezler. Değerlendirme ve yorumlar dergi yönetim sistemi (alan editörü) aracılığıyla iletilir. Hakemlerin, değerlendirdikleri makalenin Eğitim alanına katkısı ve makalenin yayımlanabilir olup olmadığına ilişkin kararları ve bu kararlarına ilişkin gerekçelerini içeren bir form doldurmaları gerekmektedir. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi’nin hakemlerinin etik sorumlulukları ve rolleri aşağıda belirtildiği gibidir:

1. Hakemlerin yalnızca uzmanlık alanlarına ilişkin makalelere hakemlik yapmaları gerekmektedir.
2. Hakemlerden çıkar çatışmaları bulunmayan makalelere hakemlik yapmayı kabul etmeleri beklenmektedir. Hakemler herhangi bir çıkar çatışması fark ettiklerinde editörü bilgilendirmeli ve ilgili makalenin hakemliğini yapmayı reddetmelidirler.
3. Hakemler makaleleri yansız ve nesnel olarak değerlendirmelidirler.
4. Hakemler Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır. 
5. Hakemlerin değerlendirdikleri makalelere ilişkin Hakem Değerlendirme Formu’nu doldurmaları gerekmekte, çift taraflı kör hakemlik sürecine zarar vermemek için düzeltme önerileri dosyasında isimlerini belirtmemeleri beklenmektedir. Hakemlerin değerlendirdikleri makalenin yayımlanabilir olup olmadığına ilişkin kararları ile kararlarına ilişkin gerekçelerini de Hakem Değerlendirme Formunda belirtmeleri gerekmektedir.
6. Hakemlerin kendilerine verilen süre içerisinde değerlendirmelerini tamamlamaları gerekmekte ve burada belirtilen etik sorumluluklara uymaları beklenmektedir.

Editörler İçin Etik Sorumluluklar

Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisinde çift taraflı kör hakemlik sistemi kullanılmaktadır. Editörün etik görevleri ve sorumlulukları aşağıdaki gibidir:

Genel Sorumluluklar

1. Editör derginin niteliğinin artırılması ve gelişimine katkıda bulunmak için çaba sarf etmekle yükümlüdür.
2. Çalışmada yazarların ve hakemlerin birbirleri tanımamalarını sağlamakla sorumludur.
3. Yazarlar ile hakemlerin aynı kurumdan seçilmemesi sağlamalıdır. Aynı çalışmanın gönderildiği hakemlerin aynı üniversitelerden olmamasını sağlamaktan sorumludur.

Hakemlerle İlişkiler

1. Editör, hakemlerin bilgi ve uzmanlıklarına uygun makaleleri değerlendirmelerini istemelidir. Böylece makalelerin alanında uzman kişilerce uygun bir şekilde değerlendirilmesi sağlanmalıdır.
2. Editörün hakem değerlendirme sürecine ilişkin gerekli tüm bilgileri ve hakemlerden yapması beklenenleri hakemlere iletmesi gerekmektedir.
3. Editör, hakem değerlendirme sürecinin çift taraflı kör hakemlik ile sürdürüldüğünden emin olmalı ve yazarlara hakemleri, hakemlere de yazarları ifşa etmemelidir.
4. Editör, hakemleri zamanlama ve performanslarına göre değerlendirmelidir.
5. Editör, kaba ve niteliksiz yorumlarda bulunan ya da geç dönen hakemleri hakem listesinden çıkarmalıdır.
6. Editör, hakem listesini hakemlerin uzmanlık alanlarına göre sürekli yenilemeli ve genişletmelidir.

Yazarlarla İlişkiler

1. Editör, yazarlara kendilerinden ne beklendiğine ilişkin yayım ve yazım kuralları ile örnek şablonu sürekli güncellemelidir.
2. Editör dergiye gönderilen makaleleri dergi yazım kuralları, çalışmanın önemi, özgünlüğü açısından değerlendirmeli ve makaleyi ilk gönderim sürecinde reddetme kararı alırsa, yazarlara bunun nedenini açık ve yansız bir şekilde iletmelidir. 
3. Makalelerde gönderim ve yayıma kabul tarihleri yer almalıdır.
4. Yazarların makalelerinin durumuna ilişkin bilgi talebi olduğunda çift taraflı kör hakemlik sürecini bozmayacak şekilde yazarlara makalelerinin durumuna ilişkin bilgi verilmelidir.

İntihal ve Etik Dışı Davranışlar

Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi sitesindeki isimler ve elektronik posta adresleri bu derginin belirtilen amaçları doğrultusunda kullanılacaktır. Diğer amaçlar veya başka bir bölüm için kullanılmayacaktır. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi'ne gönderilen makaleler Turnitin programında taranmaktadır. %20'nin altındaki benzerlik oranına sahip çalışmalar değerlendirmeye alınmakta, benzerlik oranı yüksek çıkan çalışmalar ise yazarlarına iade edilmektedir.

İnsan veya hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar için etik kurul onayı zorunludur ve bu onay, makale gönderilmeden en az bir ay önce alınmalıdır. Bu süre, onayın doğru ve titizlikle alındığını garanti etmek içindir.

Dergimiz, intihal.net sistemi üzerinden otomatik olarak benzerlik raporu almaktadır. Ancak nihai karar için “Turnitin” üzerinden alınmış benzerlik raporu yüklemek zorunludur. İntihal oranları açısından, tek bir kaynaktan benzerlik %5 ve altı, genel benzerlik oranı ise %20 ve altı kabul edilebilir; bu sınırların üzerindeki makaleler ön değerlendirmede reddedilir.

Yazarlar, makale gönderimi sırasında yapay zeka kullanımını beyan etmek zorundadır. Beyan; yapay zekanın kullanılıp kullanılmadığını, kullanıldıysa hangi aşamalarda (literatür tarama, metin yazımı, veri analizi, çeviri, düzenleme veya diğer) kullanıldığını ve hangi yapay zeka araçlarının kullanıldığını içermelidir. Önemle vurgulanmalıdır ki, yapay zeka kullanımı yazarların makalenin bilimsel içeriği ve bütünlüğünden olan sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi'nde editörler, hakemler, yazarlar ile ilgili etik ilkelere uymayan bir davranış ya da değerlendirme sürecindeki, erken görünümdeki ya da yayımlanmış bir makale ilgili etik olmayan bir durumla karşılaşılması durumunda bayef@bayburt.edu.tr adresine ileti yoluyla bildirilmesi gerekir.

YAYIN POLİTİKASI

Makale Değerlendirme Süreci

Bilimsel çalışmaların nesnel (objektif) bir şekilde değerlendirilmesi sürecine temel oluşturmak için BAYEF Dergisi, tüm çalışmaların değerlendirme sürecinde çift taraflı kör hakemlik yöntemini kullanmaktadır. Çift taraflı kör hakemlik yönteminde çalışmaların yazar ve hakem kimlikleri gizlenmektedir.

Ön İnceleme Süreci

• Derginin yazım kurallarına ve şablona uygun olmayan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz ve yazar(lar)a iade edilir. Bu doğrultuda çalışmaların, derginin yazım kurallarına uygun hazırlanabilmesi için yazım kuralları önceden incelenmeli ve örnek şablon dosyası kullanılmalıdır.
• Yazım kuralları ve biçim yönünden uygun olan makaleler daha sonraki aşamada intihal denetiminden geçirilir. İntihal denetimi iThenticate programı ile taranmaktadır. Kabul edilen en yüksek benzerlik oranı tamamı 1-2 makaleden olmayacak şekilde %20’dir. Dergimize gönderilen makalelerde %20 benzerlik oranını aşan makaleler ayrıntılı olarak incelenir ve gerekli görülürse (diğer yazarlardan yapılan alıntılarda aday makale yazarının doğrudan alıntı yapması ancak kendi cümleleriyle özetleme sorunları, aday makalenin yazarının kendi eski makalelerinden uzun cümleler ya da paragrafları doğrudan alıntı yapması durumunda) gözden geçirilmesi ya da düzeltilmesi için yazarlara geri gönderilir, intihal ya da etik dışı davranışlar tespit edilirse makale yayımlanması reddedilebilir.
• Gönderilen tüm makaleler için "yazım ve dil editörü" ön inceleme sürecini gerçekleştirir. Bu süreçte makalelerin dergi yazım kurallarına uygunluğu, makale raporlaştırma kurallarına uygunluğu, giriş-yöntem-bulgular ve tartışma kısımları ayrıntılı olarak incelenir. Yazım ve dil editörü çalışmaların giriş-yöntem-bulgular ve tartışma kısmını yazım kurallarına ve APA 7'ye uygunluk açısından inceler. Süreç tamamlandığında yazarlar bilgilendirilerek makalelerinde düzeltme yapmaları gerekiyorsa bilgilendirilerek maksimum 30 gün içinde düzeltmeleri yapmaları beklenir. Bu süreçte makaleler şu kararlar çıkabilir: a) hakem değerlendirmesine uygundur, b) hakem değerlendirmesine gitmeden önce revize edilmesi gerekir ya da c) hakem değerlendirmesi için ve dergide yayımlanması için uygun değildir, yazara iade edilmelidir.

Hakem Süreci

• Ön inceleme kriterlerini karşılayan çalışmalar için çift taraflı kör hakemlik süreci başlatılır. Makale, alanında uzman iki bağımsız hakeme gönderilir. Değerlendirme süreci boyunca hem yazar hem de hakem kimlikleri gizli tutulur; süreç, etik ilkelere ve gizlilik esaslarına uygun şekilde yürütülür.
• Hakem değerlendirme süreci için hakemlere verilen süre 21 gündür. Hakemlerden veya editörlerden gelen düzeltme önerilerinin yazarlar tarafından belirtilen süre içerisinde tamamlanması gerekmektedir. Hakemler bir çalışmanın düzeltmelerini inceleyerek uygunluğuna karar verebilecekleri gibi gerekliyse birden çok defa düzeltme talep edebilir.
• Değerlendirme tamamlandıktan sonra hakem görüşlerine göre minör ya da majör revizyon istenen makaleler yazarlarına revizyon için gönderilir. Revizyon sürecinde yazarların hakemlerin görüşlerini, önerilerini ve sorularını gözden geçirmeleri beklenir. Bu süreçte tüm hakemlerin görüş ve önerileri göz önünde bulundurularak gerekli değişiklikler yazarlar tarafından gerçekleştirilmeli ve hakem soruları yanıtlanmalıdır. Hakemlerin önerilerinden gerçekleştirilemeyenler için geçerli gerekçeler sunulmalıdır.
• Dergimize gönderilen çalışmaların yayınlanabilmesi için en az iki hakemin yayınlanabilir kararı vermesi gerekmektedir. Bir hakemin olumlu, bir hakemin olumsuz görüş bildirmesi durumunda, makale üçüncü bir hakeme gönderilir. Çalışmaların yayımlanmasına, alınan hakem görüşleri doğrultusunda Editörler Kurulunca nihai karar verilir.

Editöryal Son Okuma

BAYEF dergisinde hakem değerlendirmesi sonucu "yayıma kabul edilen" makaleler için editöryal ekip tarafından editlöryal son okuma süreci gerçekleştirilir. Bu süreçte ilgili makale dergi yazım kuralları ve APA 7 çerçevesinde ön incelemedekine benzer şekilde incelenir. Makalenin giriş-yöntem-bulgular ve tartışma kısmı ayrıntılı olarak okunur ve makale şekilsel ve kaynakça açısından gözden geçirilir. Bu süreç sonucunda şu kararlar alınabilir: a) makale yayıma uygundur mizanpaja yönlendirilebilir, b) makalenin şekilsel ve içerik açısından revize edilmesi gerekir ve c) makale bu haliyle yayıma uygun değildir ve yazar(lar)ına iade edilmelidir. Editöryal son okuma süreci sonunda yayıma uygun makaleler için mizanpaj gerçekleştirilir. Mizanpaj sonunda makalelere doi alınarak sayıya atanmaya hazır hale getirilir.

📎 Hakem değerlendirme süreci

Başvuru Yönergesi ve Dil

BAYEF yalnızca İngilizce kaleme alınmış makaleleri değerlendirmeye almaktadır. Yazarlar, metinlerinin hem bilimsel içeriğinden hem de dilsel niteliğinden sorumludur. Dergi, araştırmacılar, akademisyenler ve uygulayıcılardan gelen başvuruları kabul eder.

Özgünlük ve Önceki Yayınlar

Gönderilen çalışmaların daha önce başka bir yerde yayımlanmamış ve başka bir dergide değerlendirme altında olmamış olması gerekir. Yazarlar, çalışmalarının özgün olduğundan emin olmalı; başkalarına ait ifadeleri veya fikirleri kullandıklarında uygun atıf yapmalıdır. Esasen aynı araştırmayı içeren çalışmaların birden fazla yayında sunulması kabul edilmez.

Yayın Sıklığı

Dergi yılda dört kez (Mart, Haziran, Eylül, Aralık) yayımlanmaktadır. Gerekli görüldüğünde Yayın Kurulu kararıyla özel sayılar da çıkarılabilir.

İntihal ve Benzerlik İncelemesi

Tüm başvurular profesyonel bir intihal denetiminden geçirilir. Genel benzerlik %20'nin ve tek bir kaynaktan benzerlik %5’in altındaki benzerlik oranına sahip çalışmalar değerlendirmeye alınmakta, benzerlik oranı yüksek çıkan çalışmalar ise ön değerlendirmede reddedilmektedir.

 İndeksleme ve Veritabanları

Derginin görünürlüğünü ve etkisini artırmak amacıyla ulusal ve uluslararası indeks ve veritabanlarında yer almasına yönelik çalışmalar sürekli olarak sürdürülmektedir.

Açık Erişim Politikası

Dergide yayımlanan tüm makaleler ücretsiz olarak erişime açıktır. Okuyucular, herhangi bir abonelik veya ücret ödemeden makaleleri okuyabilir, indirebilir, çoğaltabilir, paylaşabilir, yazdırabilir ve tam metne bağlantı verebilir. Dergi açık erişim modelini benimsemekte olup yazarlardan başvuru ücreti ya da makale işlem ücreti talep edilmez.

İnceleme ve Değerlendirme Süreci

Başvurular öncelikle dergi kurallarına uygunluk, dil kalitesi, özgünlük ve bilimsel değer açısından ön incelemeden geçirilir. Uygun bulunan çalışmalar, çift kör hakemlik sistemi çerçevesinde en az iki uzman hakeme gönderilir. Her iki hakemin olumlu görüş bildirmesi hâlinde çalışma Yayın Kurulu’nun nihai kararına sunulur. Hakemlerden birinin olumsuz görüş vermesi durumunda üçüncü bir hakem atanır. Gerekli görüldüğünde Yayın Kurulu ek hakem görüşü de isteyebilir. Son karar yetkisi Yayın Kurulu’na aittir.

Özel ve Ek Sayı Politikası

Dergi, eğitim alanındaki belirli temaları ele alan özel sayılar yayımlayabilir. Özel sayı önerilerinin Baş Editöre açık gerekçe, kapsam ve takvim bilgisiyle birlikte sunulması gerekir. Bu sayılardaki makaleler de normal sayılarla aynı hakemlik ve değerlendirme sürecinden geçer.

Geri Çekme ve Düzeltme Politikası

Dergi, geri çekme, düzeltme ve endişe bildirimi süreçlerinde COPE rehberlerini takip eder. Yayımlanmış bir makalede önemli hata ya da yanlışlık tespit edilirse sonraki sayıda düzeltme yayımlanır. Ciddi etik ihlal ya da geçersiz bulgu durumunda makale, gerekçesi açıkça belirtilerek geri çekilebilir. Yazarların, yayımlanmış çalışmalarında hata fark ettiklerinde bunu dergiye derhâl bildirmeleri beklenir.

Çıkar Çatışması Politikası

Yazarlar, çıkar çatışması doğurabilecek tüm ilişkilerini açıklamalıdır. Hakemler çatışma durumunda değerlendirmeden çekilmelidir. Editörler de çıkar ilişkisi bulunan makaleler hakkında karar sürecine katılmamalıdır. Yayın sonrasında ortaya çıkan ve önceden açıklanmamış çıkar çatışmaları, düzeltme ya da gerekli durumlarda geri çekme ile sonuçlanabilir.

Yazar Sorumlulukları

Yazarlar, kullandıkları tüm kaynakları uygun biçimde göstermeli; gerektiğinde editoryal inceleme için ham veri sunmaya hazır olmalıdır. Yayımlanmış çalışmada ciddi hata tespit edildiğinde editör bilgilendirilmeli ve düzeltme süreciyle işbirliği yapılmalıdır. İnsan veya hayvan katılımcı içeren araştırmalarda tüm etik ve kurumsal onaylar alınmış olmalıdır. Araştırma bir kurum desteği ile yürütüldüyse ya da önceki bir çalışmanın devamı niteliğindeyse, bu bilgi açık biçimde belirtilmelidir.

Yazarlık Politikası

Yazarlık yalnızca çalışmaya anlamlı ve doğrudan katkı sunan kişilerle sınırlıdır. Tüm yazarlar, gönderimden önce son metni onaylamalıdır. Gönderimden sonra yazarlıkta değişiklik yapılması önerilmez; yapılacaksa tüm yazarların yazılı onayı gerekir. Aynı takvim yılı içinde aynı yazar veya yazar grubu tarafından birden fazla makale gönderilmesine izin verilmez. Ayrıca bir önceki yıl dergide yayını bulunan kişilerin yeni makale göndermesi kabul edilmez.

Telif Hakkı Politikası

Dergide yayımlanan tüm çalışmalar, Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) lisansı kapsamında yayımlanır. Bu lisans, uygun atıf yapılması, lisans bağlantısının verilmesi ve yapılan değişikliklerin belirtilmesi koşuluyla; içeriğin paylaşılmasına, çoğaltılmasına, yeniden dağıtılmasına, uyarlanmasına ve ticari amaçlarla kullanılmasına izin verir. Yazarlar, yayımlanan çalışmaları için ayrıca telif ücreti talep edemez.

Ücret Politikası

Dergi; makale gönderimi, işlem süreci veya yayımlama aşamalarının hiçbirinde ücret talep etmez. Yayımlanan içeriklere erişim de okuyucular için tamamen ücretsizdir.

Arşivleme Politikası

Dergi içeriği, uzun dönemli dijital koruma amacıyla dergipark sistemi üzerinden arşivlenmektedir.

Kör Hakemlik Politikası

Dergimizde çift taraflı kör hakemlik sistemi uygulanmaktadır. Bu nedenle değerlendirme sürecine gönderilecek makalelerin, yazar(lar)ın kimliğini ortaya çıkarabilecek tüm bilgi ve ifadelerden arındırılmış (körlenmiş) olarak sisteme yüklenmesi zorunludur. Makale dosyasında yazar adı-soyadı, kurum bilgisi, ORCID, teşekkür notu, proje ve destek bilgileri, etik kurul bilgilerinde yazarı tanımlayabilecek ifadeler, öz atıflar ile dosya üst verilerinde (Word/PDF özellikleri) yer alan kişisel bilgiler bulunmamalıdır. Körlemeye uygun hazırlanmayan makaleler, DergiPark yayın ilkeleri ve dergimizin çift taraflı kör hakemlik politikası gereğince hakem değerlendirme sürecine alınmaksızın yazara iade edilir.

DERGİ POLİTİKASI

Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi'ne gönderilen çalışmalar öncelikle editör tarafından ön incelemeye alınır sonrasında editörler grubunun (yöntem editörü, alan editörü ve biçimsel açıdan inceleyen ön kontrol ekibi) ve yayın kurulunun görüşleri alınarak çalışma uygun bulunursa alan editörü tarafından ilgili yayının konusunda uzman iki hakeme gönderilir. İki hakemin de olumlu görüş vermesi ve yayın kurulunun olumlu görüş belirtmesi durumunda makale, editör ve yayın kurulunun belirlediği sayıda yayımlanır. Bir hakemin olumsuz görüş belirtmesi durumunda çalışma, konu alanında uzman üçüncü bir hakeme gönderilir. Üçüncü hakem görüşü olumlu ise hakem görüşleri dikkate alınarak çalışmanın yayınlanması konusunda bir karara varılır. Üçüncü hakem görüşü olumsuz ise çalışma red edilir. İki hakemin de olumsuz görüş belirttiği çalışmalar üçüncü bir hakeme gönderilmeden red edilir. 

Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, açık erişim (open access) sağlama politikasını benimsemiştir. Açık erişim bilginin yayılmasını hızlandırarak insanlık için yararlı sonuçlar doğurmaktadır. Bu bağlamda dergi, yazarlardan devraldığı ve yayımladığı içerikle ilgili bilimsel içeriğe evrensel açık erişimin (open access) desteklenmesi ve geliştirilmesine katkıda bulunmak amacıyla, bilinen standartlarda kaynak olarak gösterilmesi ve içeriğin korunması koşuluyla paylaşımına izin vermektedir. Dergiye gönderilen çalışmaların değerlendirilmesi veya basımı için yazarlardan hiçbir ücret talep edilmemektedir. Dergi yazarlara ön kontrol aşamasında makalesini geri çekme hakkı tanımaktadır. Değerlendirme ve Düzenleme aşamasında makalelerin geri çekilmesi için yazar editör ile olan yazışma sayfasından geri çekme isteğini ve gerekçesini bildirmelidir. Aynı anda başka bir dergiye de aynı makaleyi göndererek kabul aldığı için makalesini geri çekmek isteyen ya da verilerin manipüle edilmesi, çarpıtılması ve uydurma verilerin kullanılması gibi durumlar tespit edilirse, makale yazarının çalıştığı kuruma bu durum resmi yollardan bildirilecek ve makale red edilecektir.

2026 yılı itibarıyla dergimizde yalnızca İngilizce makaleler kabul edilecektir. Ancak her makaleden, yaklaşık 2000 kelimelik genişletilmiş bir Türkçe özet hazırlanması istenecektir. Bununla birlikte, bazı makale türleri değerlendirmeye alınmamaktadır. Herhangi bir türdeki derleme makaleler kabul edilmemekte; yalnızca bibliyometrik analiz içeren çalışmalar reddedilmekte olup, bu tür analizlerin mutlaka başka yöntemlerle desteklenmesi gerekmektedir. Ayrıca, tek veri kaynağına dayalı özel durum çalışmaları veri çeşitliliği eksikliği nedeniyle kabul edilmemekte ve sadece içerik analizi yöntemiyle sınırlı olan, diğer yöntemlerle desteklenmeyen araştırmalar da değerlendirme sürecine alınmamaktadır.

Kabul edilen makaleler, editöryal işlemler tamamlandıktan sonra editör kurulu kararıyla en yakın sayıda yayımlanır. Yayım sırası kabul tarihi, öncelik durumu (ör. uluslararası iş birliği) ve sayı planlaması dikkate alınarak belirlenir.