Araştırma Makalesi

SAVAŞTAN BİRLİĞE İRLANDA-İNGİLTERE İLİŞKİLERİ (1169-1801)

Cilt: 3 Sayı: 2 31 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

SAVAŞTAN BİRLİĞE İRLANDA-İNGİLTERE İLİŞKİLERİ (1169-1801)

Öz

İrlanda ve İngiltere gerek siyasi gerekse ekonomik alanlarda birbirleri ile sürekli etkileşim halinde olmuş iki komşu devlettir. İngiltere’nin XII. yüzyıldan itibaren İrlanda’da başlatmış olduğu kolonizasyon faaliyetleri uzun bir dönemi kapsamış ve zamanla İrlanda topraklarına hâkimiyet kurmuştur. İngiltere’nin, İrlanda’ya karşı yayılmacı bir siyaset izlemesinin önemli sebeplerden biri Papa IV. Adrian’nın İrlandalılar hakkında öne sürdüğü düşünceler olmuştur. Nitekim Papa IV. Adrian, İrlandalıların Hristiyanlıktan uzaklaşarak asi bir topluluğa dönüştüğünü ileri sürmüş ve II. Henry'den askeri bir müdahalede bulunmasını istemiştir. İngilizlerin Papa’nın da desteği ile başlatmış oldukları askeri müdahale İrlanda’da uzun yıllar sürecek olan İngiliz yayılmacılığının ilk adımı olmuştur. İngilizler XVI. yüzyıldan itibaren kolonileşme faaliyetleri ile Katolik İrlanda’yı Protestanlaştırmaya yönelik bir toprak mülkiyet sistemi oluşturmayı hedeflemiştir. İrlandalılar İngiliz yayılmacılığına karşı koymaya çalışsa da yeterli güce sahip olmadıklarından girişimleri sürekli başarısızlığa uğramıştır.
Bu çalışmada iki ülkenin tarihsel süreç içerisindeki ilişkileri incelenerek İngiltere’nin İrlanda üzerindeki toprak mülkiyetinin kontrolünü nasıl ele geçirdiği ve süreç boyunca iki ülke arasında yaşanan olaylar incelenmiştir. Ayrıca İrlanda’da iki taraf arasında kolonileşme süreci ile başlayan mücadele, reform hareketlerinin ardından mezhep farklılıklarından kaynaklanan çatışmalarla farklı bir boyut kazanmıştır. İngiltere, İrlanda’ya yerleştirilen Protestanları korumak için yerli halkın dini, iktisadi ve sosyal hayatını kısıtlayıcı yasalarla kontrolü ele geçirmeye çalışmıştır. Bu süreçte toprakların mülkiyetinde Protestanların lehine dikkate değer ölçüde bir dönüşüm gerçekleşmiştir. Bu durum toprağa bağlı bir şekilde hayatını idame ettiren Katolik İrlandalıların giderek fakirleşmesine yol açarken topraklarını giderek genişleten Protestan İrlandalılar ve İngiliz toprak sahiplerinin de aynı ölçüde zenginleşmesine neden olmuştur.
Amerikan Bağımsızlık Savaşı ve Fransız İhtilali’nin İngiltere ekonomisi ve askeri gücü üzerindeki olumsuz etkilerini fırsata çeviren İrlandalılar, 1798 yılında bağımsızlık girişiminde bulunmuş ancak bu girişim başarısızlık ile sonuçlanmıştır. İrlandalılar son girişimlerine rağmen İngiltere’den birtakım siyasi haklar elde etmiştir. Daha fazla taviz vermek istemeyen İngiltere hükümeti 1801 yılında yürürlüğe koyduğu Birlik Yasası ile iki ülkenin Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı şeklinde birleşmesini sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ackroyd, Peter, Civil War: A History of England, 3. Edition, Palgrave Macmillan, London 2014.
  2. Adelman, Paul – Pearce, Robert, Access to History: Great Britain and the Irish Question 1798-1921, 3. Edition, Hodder Education, London 2010.
  3. Aşan, Ahmet Melih, İngiltere 1648-1763, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Yükek Lisans Tezi), Elâzığ 2012.
  4. Barnard, Toby, The Kingdom of Ireland 1641-1760, Palgrave Macmillan, Basingstoke 2004.
  5. Bew, Paul, Ireland: The Politics of Enmity, 1789-2006, Oxford University Press, Oxford 2007.
  6. Connolly, Sean J., Divided Kingdom: Ireland, 1630-1800, Oxford University Press, Oxford 2008.
  7. Cook, Chris – Stevenson, John, English Historical Facts 1688–1760, Palgrave Macmillan, London 1988.
  8. Cook, Chris – Wroughton, John, English Historical Facts 1603–1688, Palgrave Macmillan, London 1980.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

14 Kasım 2021

Kabul Tarihi

20 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 3 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bayğın, A. (2021). SAVAŞTAN BİRLİĞE İRLANDA-İNGİLTERE İLİŞKİLERİ (1169-1801). BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 3(2), 142-159. https://doi.org/10.52735/bellek.1023235
AMA
1.Bayğın A. SAVAŞTAN BİRLİĞE İRLANDA-İNGİLTERE İLİŞKİLERİ (1169-1801). BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi. 2021;3(2):142-159. doi:10.52735/bellek.1023235
Chicago
Bayğın, Akif. 2021. “SAVAŞTAN BİRLİĞE İRLANDA-İNGİLTERE İLİŞKİLERİ (1169-1801)”. BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi 3 (2): 142-59. https://doi.org/10.52735/bellek.1023235.
EndNote
Bayğın A (01 Aralık 2021) SAVAŞTAN BİRLİĞE İRLANDA-İNGİLTERE İLİŞKİLERİ (1169-1801). BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi 3 2 142–159.
IEEE
[1]A. Bayğın, “SAVAŞTAN BİRLİĞE İRLANDA-İNGİLTERE İLİŞKİLERİ (1169-1801)”, BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi, c. 3, sy 2, ss. 142–159, Ara. 2021, doi: 10.52735/bellek.1023235.
ISNAD
Bayğın, Akif. “SAVAŞTAN BİRLİĞE İRLANDA-İNGİLTERE İLİŞKİLERİ (1169-1801)”. BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi 3/2 (01 Aralık 2021): 142-159. https://doi.org/10.52735/bellek.1023235.
JAMA
1.Bayğın A. SAVAŞTAN BİRLİĞE İRLANDA-İNGİLTERE İLİŞKİLERİ (1169-1801). BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi. 2021;3:142–159.
MLA
Bayğın, Akif. “SAVAŞTAN BİRLİĞE İRLANDA-İNGİLTERE İLİŞKİLERİ (1169-1801)”. BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi, c. 3, sy 2, Aralık 2021, ss. 142-59, doi:10.52735/bellek.1023235.
Vancouver
1.Akif Bayğın. SAVAŞTAN BİRLİĞE İRLANDA-İNGİLTERE İLİŞKİLERİ (1169-1801). BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi. 01 Aralık 2021;3(2):142-59. doi:10.52735/bellek.1023235