Kripto para piyasasında spekülatif balonlar: Bitcoin’den kanıtlar
Öz
Ekonomik ve sosyal olayların finansal piyasalarda spekülatif hareketleri doğurduğu geçmişte fazlaca görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, ekonomik ve sosyal olayların finansal piyasa araçlarından Bitcoin üzerinde balon oluşumu olup olmadığı araştırmaktır. 6/06/2019- 6/06/2022 dönemini içeren 1097 orijinal günlük Bitcoin açılış fiyatları üzerinde SADF ve GSADF testleri Eviews12 yazılımında Rtadf eklentisi kullanılarak analiz edilmiştir. SADF testi sonucunda 6 adet baloncuk olduğu görülmüştür. Birinci baloncuk 194 günlük büyük olup KOVİD-19 pandemisi başlangıç dönemine denk gelmektedir. GSADF testi sonucunda ise, 13 adet baloncuk olduğu görülmüştür. Sekizinci baloncuk 41 gün ve dokuzuncu baloncuk 85 gün olup diğer baloncuklar küçük boyuttadır. Sonuç olarak, Bitcoin serisinde spekülatif baloncuk oluşumları vardır. Büyük balon oluşum dönemleri küresel ekonomik ve sosyal olaylarla açıklanabilirken, küçük balon oluşumlarının spekülatif eylemlere bağlı olduğu şeklinde yorumlanabilir.
Anahtar Kelimeler
Kripto para , Bitcoin , Spekülatif Baloncuklar , KOVİD-19 pandemisi
Kaynakça
- Ballis, A., and Drakos, K. (2020). Testing for herding in the cryptocurrency market. Finance Research Letters, 33, 101210.
- Buğan, M. F. (2021). Bitcoin ve Altcoin Kripto Para Piyasalarında Finansal Balonlar. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 13(24), 165-180.
- Ceylan F., Ekinci R., Tüzün O. ve Kahyaoğlu H. (2018). Kripto Para Piyasasında Balonların Tespiti: Bitcoin ve Ethereum Örneği, Business and Management Studies: An International Journal, (2018), 6(3): 263-274. doi:http://dx.doi.org/10.15295/
- Çağli, E. Ç. ve Evrim, P. (2017). Borsa İstanbul’da Rasyonel Balon Varlığı: Sektör Endeksleri Üzerine Bir Analiz. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, (629), 63-76.
- Evlimoğlu, U., ve Güder, M. Tarihteki Ekonomik Balonlar Işığında Kripto Paralara Genel Bir Bakış. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 21(3), 469-496.
- Goodnight, G. T. and Green, S. (2010). Rhetoric, Risk, and Markets: The Dot-Com Bubble. Quarterly Journal of Speech, 96(2), 115-140.
- Hepkorucu, A. ve Genç, S. (2019). Kripto Para Değerleri için Spekülatif Fiyat Balonlarının Test Edilmesi: Bitcoin Üzerine Bir Uygulama. Veri Bilimi, 2(1), 44-50.
- Hu, Y. and Oxley, L. (2018). Do 18th Century ‘Bubbles’ Survive The Scrutiny of 21st Century Time Series Econometrics?. Economics Letters, 162, 131-134.
- Kayral, İ. E. (2021). Kripto Paralarda Fiyat Balonlarının İncelenmesi: Pandemi Öncesi ve COVID-19 Dönemi için Bir Uygulama. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10 (3), 2310-2327. Retrieved from http://www.itobiad.com/tr/pub/issue/64619/931552
- Kırıkkaleli, D., Cağlar, E. and Onyibor, K. (2020). Crypto-currency: Empirical Evidence from GSADF and Wavelet Coherence Techniques. Accounting, 6(2), 199-208.