Yeni Sanayileşen (NIC) Ülkelerde Ekonomik Büyümenin Belirleyicileri: Enerji, Beşerî Sermaye ve Teknoloji
Öz
Bu çalışma, ekonomik büyüme hedefleri çerçevesinde Yeni Sanayileşen Ülkeler’in (NIC) büyüme performanslarını etkileyen makroekonomik faktörleri incelemeyi amaçlamaktadır. Brezilya, Çin, Hindistan, Malezya, Meksika, Güney Afrika, Tayland ve Türkiye’nin 2000–2024 dönemine ait yıllık verileri kullanılarak bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) ihracatı, enerji tüketimi ve sağlık harcamalarının ekonomik büyüme ile ilişkileri incelenmiştir. Öncelikle yatay kesit bağımlılığı testi ile ülkelerarası karşılıklı etkiler değerlendirilmiş, ardından CIPS birim kök testi ile serilerin durağanlık seviyeleri belirlenmiştir. Uzun dönemli ilişkiler Westerlund eşbütünleşme testi ile incelenmiş ve değişkenler arasında uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisi bulunmuştur. Son olarak ise, değişkenlerin katsayılarını tahmin etmek amacıyla heterojenlik ve yatay kesit bağımlılığı dikkate alan Artırılmış Ortalama Grup (AMG) yöntemi ile hem panel hem de ülke bazında katsayı tahminleri yapılmıştır. Bulgular, BİT ihracatının, enerji tüketimi ve sağlık harcamalarının tüm ülkelerde ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, dijital dönüşümün hızlandırılması, sürdürülebilir enerji politikalarının benimsenmesi ve beşeri sermayeye yatırım yapılması, NIC ülkelerinin sürdürülebilir büyüme ve küresel rekabet gücü artışı için stratejik politikalar olarak görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Altıntaş, H., & Alancıoğlu, E. (2021). Dış borçlanma ve ekonomik büyüme: gelişmekte olan ülkeler üzerine yatay kesit bağımlılığı altında panel veri analizi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(1), 261–279.
- Appiah-Otoo, G. & Song, Z. (2021). The impact of ICT on economic growth-comparing rich and poor countries, Telecommunications Policy, 45(2), 102082.
- Arrow, K. J. (1962). The Economic Implications of learning by doing. The Review of Economic Studies, 29(3), 155–173. https://doi.org/10.2307/2295952.
- Ateş, M. H., Dağıdır Çakan, C., & Kurtoğlu, S. (2024). Yüksek Karbon Emisyonuna Sahip Avrupa Ülkelerinde Yenilenebilir Enerji Tüketimi ve Finansal Gelişmenin Karbon Emisyonları Üzerindeki Etkisi. Ekonomi Maliye İşletme Dergisi, 7(2), 87-109.
- Ateş, B. & Yağcı, H. (2023). Türkiye ve BRICS ülkelerinde enerji tüketiminin ekonomik refaha etkisi. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(25), 1-27.
- Baltagi, B.H. (2008). Forecasting with panel data. Journal of Forecasting, John Wiley & Sons, Ltd., 27(2), 153-173.
- Boğa, S. (2019). Ekonomik karmaşıklık seviyesinin ekonomik büyüme üzerine etkisi: geçiş ülkeleri için bir panel zaman serisi analizi. Akademik Hassasiyetler, 6(12), 357-386.
- Breusch, T.S & Pagan, A.R. (1980). The Lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics, The Review of Economic Studies, 47(1), 239–253, https://doi.org/10.2307/2297111.
- Bucak, Ç. (2022). BRICS-T Ülkelerinde Ekonomik Karmaşıklık ve Küreselleşme İlişkisi: Panel Veri Analizi. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 14(26), 92-105. https://doi.org/10.20990/kilisiibfakademik.1069570
- Chen, S., Zhang, H. & Wang, S. (2022). Trade openness, economic growth, and energy intensity in China. Technological Forecasting and Social Change, 179, 121608.
