Kişi-Örgüt Uyumunun İşe Gömülmüşlük ve Vatandaşlık Yorgunluğu Üzerindeki Etkisi

Bu çalışmanın amacı kişi-örgüt uyumunun işe gömülmüşlük ve vatandaşlık yorgunluğu üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu doğrultuda araştırma nicel araştırma yaklaşımı çerçevesinde tasarlanmış ve veriler anket tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılan 251 beyaz ve mavi yaka çalışandan oluşmaktadır. Çalışma, 10 Ocak-10 Şubat 2026 tarihleri arasında TR90 bölgesinde yer alan Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin ve Gümüşhane illerinde, farklı sektörlerde faaliyet gösteren çalışanlar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında kişi-örgüt uyumu, işe gömülmüşlük ve vatandaşlık yorgunluğu değişkenleri ele alınarak bu değişkenler arasındaki ilişkiler ampirik olarak test edilmiştir. Araştırmanın özellikle kişi-örgüt uyumunun hem olumlu bir örgütsel çıktı olan işe gömülmüşlük hem de olumsuz bir çalışan deneyimi olarak değerlendirilen vatandaşlık yorgunluğu ile eş zamanlı ilişkisini incelemesi bakımından ulusal yazına özgün bir katkı sunacağı değerlendirilmektedir. Araştırma kapsamında tanımlayıcı istatistikler, ölçeklerin güvenilirlik düzeyleri, normallik varsayımları ve değişkenler arasındaki ilişkiler SPSS 25.0 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Ölçme araçlarının yapı geçerliliklerinin değerlendirilmesi ve araştırma hipotezlerinin sınanması amacıyla ise AMOS 24.0 programı kullanılarak yol analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışma bulguları kişi-örgüt uyumunun işe gömülmüşlük üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Buna karşılık kişi-örgüt uyumunun vatandaşlık yorgunluğu üzerinde negatif ve anlamlı bir etki yarattığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak araştırma kapsamında geliştirilen hipotezler desteklenmiştir.

The purpose of this study is to examine the effects of person-organization fit on job embeddedness and citizenship fatigue. In this context, the research was designed within the framework of the quantitative research approach, and the data were collected through the survey technique. The sample consisted of 251 white-collar and blue-collar employees reached through convenience sampling. The study was conducted between January 10 and February 10, 2026, among employees operating in various sectors across the provinces of Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, and Gümüşhane, which are located in the TR90 region. Within the scope of the research, the variables of person-organization fit, job embeddedness, and citizenship fatigue were examined, and the relationships among these variables were empirically tested. The study is considered to make an original contribution to the national literature, particularly by simultaneously examining the relationship of person-organization fit with both job embeddedness, as a positive organizational outcome, and citizenship fatigue, as a negative employee experience. Descriptive statistics, reliability levels of the scales, normality assumptions, and the relationships among the variables were analyzed using SPSS. In order to assess the construct validity of the measurement instruments and to test the research hypotheses, path analysis was conducted using AMOS. The findings of the study indicate that person-organization fit has a positive and significant effect on job embeddedness. In contrast, person-organization fit was found to have a negative and significant effect on citizenship fatigue. As a result, the hypotheses developed within the scope of the research were supported.