ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI
Bucak İşletme Fakültesi Dergisi (BİFD), yayımlanan tüm bilimsel çalışmalarda en yüksek etik standartları güvence altına almayı hedefler ve bildirilen veya şüphelenilen akademik suistimalleri titizlikle değerlendirerek bilimsel kayıtların bütünlüğünü korur. Dergimizin yayın süreçleri; Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ), Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA) ve World Association of Medical Editors (WAME) tarafından belirlenen uluslararası standartlar ile TR Dizin yayın ve araştırma etiği kriterleri temel alınarak yürütülmektedir. Bu kapsamda paydaşlarımızın aşağıda detaylandırılan etik sorumluluklara uyması beklenmektedir.
1. ARAŞTIRMA ETİĞİ
BİFD, araştırmaların planlanmasından yürütülmesine ve bulguların raporlanmasına kadar her aşamada evrensel araştırma etiği ilkelerini gözetir. Dergimizde yayımlanan tüm makalelerde araştırmanın etik boyutu yazar veya yazarlar tarafından makale sonunda açıkça beyan edilmek zorundadır.
Çalışmanın Etik Yönü ve Etik Kurul İzni TR Dizin kriterleri doğrultusunda; anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney ve görüşme teknikleri kullanılarak veri toplanmasını gerektiren, insan veya hayvanların (materyal/veri dâhil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanıldığı tüm araştırmalar için resmi Etik Kurul İzni alınması zorunludur. Alınan izne dair bilgiler (kurul adı, onay tarihi ve belge sayısı) makalenin yöntem bölümünde belirtilmeli ve makale sonunda ilgili başlık altında açıkça beyan edilmelidir. İkincil veri analizi veya literatür derlemesi niteliği taşıyan ve etik kurul izni gerektirmeyen çalışmalar için de, yazar veya yazarlar tarafından makale sonunda bu durumun açık bir beyanla ifade edilmesi zorunludur.
Bilgilendirilmiş Onay ve Gönüllülük İnsan katılımcılarla yürütülen çalışmalarda, katılımcıların hakları titizlikle korunmalı ve araştırma raporlarında gönüllülük esasına dayalı bilgilendirilmiş onay (informed consent) alındığı açıkça belirtilmelidir.
Dürüstlük ve Veri Bütünlüğü Çalışmanın sonuçları uydurma (fabrikasyon), tahrifat (falsifikasyon) veya uygunsuz veri manipülasyonu olmadan açık ve dürüstçe sunulmalıdır. Araştırmacılar, bulguların diğer araştırmacılar tarafından doğrulanabilmesi için kullandıkları yöntemleri belirsizliğe yer vermeden ortaya koymalıdır.
2. YAYIN ETİĞİ
Yayın etiği politikamız, COPE'un (Committee on Publication Ethics) şeffaflık ve en iyi uygulama ilkelerine (Core Practices) dayanmaktadır. BİFD, bilimsel şeffaflığı sağlamak amacıyla yazar veya yazarlardan çalışma sonlarında zorunlu beyanlar talep etmektedir.
Yazarların Sorumlulukları ve Beyan Yükümlülükleri Gönderilen makaleler tamamen özgün olmalı, intihal içermemeli, daha önce hiçbir yerde tam metin olarak yayımlanmamış veya yayımlanmak üzere eş zamanlı olarak başka bir dergiye gönderilmemiş olmalıdır. Yazarlar, çalışmanın herhangi bir tez veya bilimsel etkinlikten (bildiri vb.) türetilip türetilmediğini makale sonunda beyan etmekle yükümlüdür. Makalede yazar olarak adı geçen herkesin çalışmaya doğrudan ve anlamlı bir bilimsel katkı sunmuş olması şarttır ve bu durum yazar katkı oranlarıyla birlikte açıkça ifade edilmelidir. Ortak yazarlar, gönderilen ve yayımlanan çalışmalar için ortak sorumluluk alır. Yazarlar ayrıca araştırmalarının tarafsızlığını etkileyebilecek potansiyel durumları Çıkar Çatışması başlığı altında, varsa çalışmayı destekleyen kurum veya projeleri ise Finansman/Fon Bilgileri başlığı altında şeffaf bir şekilde bildirmek zorundadır. Yazar veya yazarlar, değerlendirme aşamasındaki veya yayımlanmış makalelerinde önemli bir bilimsel hata fark ettiklerinde, düzeltme (erratum) veya geri çekme (retraction) işlemleri için editör kurulunu derhal bilgilendirmelidir. Makalede bulunan metnin, şekillerin ve dokümanların diğer şahıslara ait telif haklarını ihlal etmediğini kabul ve taahhüt ederler.
Hakemlerin Sorumlulukları Hakemler, yazarların çalışmalarını dürüst, tarafsız ve sadece bilimsel bir bakış açısıyla değerlendirmelidir. Hakemlik sürecindeki makaleler gizli belge niteliğinde olduğundan, yazarların çalışmaları ile ilgili tüm bilgiler kesinlikle gizli tutulmalıdır. Hakemler, herhangi bir çalışmada etik kurallara ve bilimsel dürüstlüğe uymayan bir durum veya intihal şüphesi ile karşılaştıklarında derhal editör kurulunu bilgilendirmelidir. Ayrıca, makalenin yazarları veya destekleyici kurumları ile herhangi bir çıkar çatışması saptadıklarında değerlendirmeyi reddetmelidirler.
Editör ve Yayın Kurulunun Sorumlulukları Editörler, ticari düşünce ve değerlendirmelerden bağımsız olarak adil kararlar alır ve makale değerlendirme süreçlerinin tarafsız şekilde yürütülmesini sağlar. Editör, şeffaf, eksiksiz ve dürüst raporlamayı teşvik eden politikalar benimser. Yayınların bütünlüğünü korumak için, gerektiğinde düzeltme verebilir, yayının geri çekilmesini isteyebilir ve şüpheli yayınları veya yayın suistimallerini titizlikle takip eder. Editörler, insan ve hayvanlar üzerinde yapılan çalışmaların etik kurallara uygunluğunu eleştirel bir bakış açısıyla inceler, yazarlardan ve hakemlerden istenilen koşulları açıkça belirtir ve çıkar çatışmalarını yönetebilecek uygun ilkeleri uygular.
YAYIN POLİTİKASI VE SÜREÇ YÖNETİMİ
Bucak İşletme Fakültesi Dergisi kapsamı dışındaki içerikler değerlendirmeye alınmaz. Yazar veya yazarlar, makalelerinin yazım kalitesinden ve içeriğinden tamamen sorumludur.
Yayın Değerlendirme Süresi ve Dili Dergimizin yayın dili Türkçe ve İngilizcedir. Gönderilen çalışmaların yayın değerlendirme sürecinin ortalama 3 ay içerisinde tamamlanması hedeflenmektedir; ancak bu süre hakem değerlendirme hızına ve yazar revizyon süreçlerine bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.
İntihal Programı ve Oranı Dergimizde benzerlik oranının tespitinde iThenticate yazılımı kullanılmaktadır. Benzerlik oranı %20'nin üzerinde olan intihal raporlu çalışmalarda, yazar makaleyi uygun alıntı ve düzeltme işlemleri için geri almalı veya çalışma editörlükçe doğrudan reddedilmektedir.
Yayın Süreci BİF Dergisi'ne gönderilen makaleler; Ön İnceleme, Değerlendirme ve Düzenleme olmak üzere üç aşamalı bir süreçte incelenir. Ön İnceleme sürecinde makalenin kapsam uygunluğu, benzerlik oranı, yazım kuralları, atıfların güncelliği ve gerekli beyan belgelerinin tamlığı sekreterya tarafından kontrol edilir. Eksiklik saptanan çalışmalarda yazardan düzeltme istenir. Değerlendirme sürecinde çalışmalar, alanında uzman en az iki hakeme iletilerek Çift Kör Hakemlik Yöntemi uygulanır. Hakemlerin daveti yanıtlaması için 3 gün, değerlendirme süreci için 15 gün süreleri vardır. İki hakemin yayımlanabilir kararı makaleyi düzenleme aşamasına taşırken, iki hakemin red kararı çalışmanın reddedilmesine neden olur. Uyumsuzluk durumunda üçüncü bir hakeme başvurulur. Düzenleme sürecinde ise kabul alan makalenin dizgi, mizanpaj ve son okuma işlemleri tamamlanır.
Ücret Politikası Sekreterya kontrolünü ve editör kapsam incelemesini (ön inceleme) başarıyla geçerek hakem değerlendirme sürecine alınması uygun bulunan çalışmalar için, yazar veya yazarlardan "Ücret Politikası" sekmesinde belirtilen miktarda Editoryal İşlem Ücreti (EPC) talep edilmektedir. Bu ücret, editoryal değerlendirme ve teknik hazırlık hizmetlerini kapsamaktadır. İşlem ücreti, hakemlik sürecinin başlatılabilmesi için bir ön koşul olup makalenin nihai kabulünü garanti etmez. Değerlendirme süreci sonucunda makalenin reddedilmesi veya yazar tarafından geri çekilmesi durumunda ücret iadesi yapılmamaktadır.
Açık Erişim Politikası ve Lisanslama BİFD, bilimsel araştırmaları halka ücretsiz sunmanın bilginin küresel paylaşımını artıracağı ilkesini benimseyerek tam açık erişim sağlamaktadır. Dergimiz Budapeşte Açık Erişim Deklarasyonunu imzalamıştır. BİF Dergisi'nde yayımlanan makaleler, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY 4.0) şartları altında dağıtılır. Kullanıcılar, orijinal yazarlara uygun şekilde atıfta bulunmak kaydıyla makaleleri çevrimiçi olarak sınırsız şekilde okuyabilir, indirebilir, kopyalayabilir, dağıtabilir ve kaynak gösterebilir.
Yapay Zeka Kullanım Politikası BİFD, yapay zekanın sorumlu ve etik kullanımı bağlamında COPE tutum belgesini esas alır. Çalışmalarında yapay zeka araçları (örneğin çeviri, dil düzeltme veya veri analizi amacıyla) kullanan yazarlar, kullandıkları araçları ve kullanım amaçlarını makalenin sonundaki Yapay Zeka Beyanı başlığı altında şeffaf bir biçimde bildirmek zorundadır. Yazar veya yazarlar, yapay zeka tarafından oluşturulan içeriklerin doğruluğunu teyit etmekle ve çalışmanın nihai bilimsel sorumluluğunu üstlenmekle yükümlüdür.
Makale Geri Çekme Yazar veya yazarlar, geçerli bir gerekçe sunarak ve editör kurulu onayını alarak makalesini değerlendirme aşamasında geri çekme talebinde bulunabilir.
Kilitleme Politikası (LOCKSS) BİFD, dijital koruma ve bilgilerin kalıcılığını sağlamak için Stanford Üniversitesi Kütüphaneleri önderliğindeki LOCKSS (Lots of Copies Keep Stuff Safe) açık kaynaklı arşivleme sistemini kullanmaktadır. Bu sistem, bugünün e-dergilerini yarının okuyucuları için güvenli bir dijital kütüphane ağında korur. LOCKSS, dijital koruma alanında ve daha geniş anlamda dijital bilgilerin kalıcılığını sağlamak için yaygın olarak kabul edilen bir uygulamadır. Stanford Üniversitesi Kütüphanelerinde kullanılan programa dayanan LOCKSS Programı, düşük maliyetli, açık kaynak kodlu dijital koruma araçları sağlayarak kütüphanelere ve yayıncılara kalıcı ve otoriter dijital içeriğe erişim sağlar ve korur. LOCKSS Programı (https://www.lockss.org/), “bir sürü kopya malzemenin güvende kalmasını sağlar” ilkesine dayanan, açık kaynak kodlu, kütüphane önderliğinde bir dijital koruma sistemidir. LOCKSS Programı, açık kaynaklı, eşler arası dijital koruma yazılımı kullanan ve destekleyen kütüphaneleri geliştirir. LOCKSS sistemi, kütüphanecilere abone oldukları e-içeriğe erişim sağlar ve onları bir dijital kitaplık olan "LOCKSS kutusu"nda, yani esasen bir dijital kitaplıkta, kütüphane koleksiyonlarını geri yükler. Global LOCKSS Ağı, bugünün e-dergilerini ve e-kitaplarını yarının okuyucuları için korur. Global LOCKSS Ağı, hem kütüphanelere hem de yayıncılara benzersiz bir koruma yaklaşımı sağlayan kanıtlanmış bir koruma yaklaşımıdır. Kütüphanecilerin abone olduğu e-içeriğe erişim sağlar ve kütüphane koleksiyonlarını geri yükler. Global LOCKSS Ağı, yayıncının ilgi alanını korur, tüm okuyucu trafiğini web sitelerine yönlendirir. Global LOCKSS Ağı, Stanford Üniversitesi Kütüphaneleri LOCKSS Programı tarafından yönetilir ve idare edilir. LOCKSS yazılımının neyi özel kıldığını ve LOCKSS ağındaki korumanın nasıl çalıştığının (örneğin, teknik altyapı, güvenlik) ayrıntısı için tıklayınız.
Bucak İşletme Fakültesi Dergisi LOCKSS verilerine ulaşmak için buraya tıklayınız.
ŞİKAYET VE İTİRAZ POLİTİKASI
BİF Dergisi'ne iletilen şikayetler, iyileşme fırsatı sağladığına inanıldığı için memnuniyetle karşılanmakta; hızlı, yardımcı ve yapıcı cevaplar verilmesi önemsenmektedir. Dergimiz yazarlık şikayetleri, intihal şikayetleri, çoklu veya kopya yayınlar, araştırma hataları, çıkar çatışmaları ve hakem yanlılığı gibi konulardaki şikayetleri kabul eder. Şikayetlerin işlenmesinde COPE akış şemalarında belirtilen prosedür takip edilir. Şikayetler ilk olarak ilgili editör ekibi tarafından incelenir, süreç içinde derginin daha kıdemli üyelerine veya baş editöre iletilebilir. Editöryal içerikle veya süreçlerle ilgili tüm şikayetlerin, hataların tekrarını önlemek ve sistemi geliştirmek amacıyla cilt, sayı, makale kimliği ve başlığı belirtilerek doğrudan bif@mehmetakif.edu.tr e-posta adresi üzerinden yapılması beklenmektedir. Mümkün olan durumlarda kesin bir yanıt iki hafta içinde verilecektir.
Şikayet için Editöryal İletişim Süreci
Editöryal içerikle ilgili şikayetler, mümkün olan en kısa sürede yapılmalıdır. Tüm şikayetlerin, e-posta ile yapılması beklenmektedir.
E-posta adresi: bif@mehmetakif.edu.tr / bifdergisi@gmail.com
