Gençlerde maneviyat ve şiddet eğilimi arasındaki ilişkide erken dönem uyum bozucu şemaların moderatör etkisi

Öz

Bu araştırmada, maneviyat ve şiddet eğilimi arasındaki ilişkide erken dönem uyum bozucu şemaların moderatör (düzenleyici) rolü araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul Anadolu yakasında eğitimine devam eden 5 farklı lisede eğitim-öğretim gören 446 birey oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği, Manevi Yönelim Ölçeği ve Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 ile elde edilmiştir. Verilerin analizi SPSS 22.0 ve AMOS 20.0 programları ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerine moderatör (düzenleyici) değişken analizi uygulanmış ve analiz sonuçlarına göre maneviyat ve şiddet eğilimi arasındaki ilişkide erken dönem uyum bozucu şemalarından bağımlılık(bağımlılık/yetersizlik şemaları ile iç içelik/gelişmemiş benlik) ve cezalandırıcılık şemalarının moderatör (düzenleyici) rolünün olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Manveiyat
• Gençlik
• Şiddet
• Şema

moderator effect of maladaptives schemes in the relationship between spirituality and violence tendency

Öz

In this study, the moderator role of early maladaptive schemes in the relationship between spirituality and tendency to violence was investigated. The sample of the study consists of 446 people from 5 different high schools on the Anatolian side of Istanbul. The data of the study were obtained by using the Attitude towards Violence Scale, Spiritual Orientation Scale and Young Schema Scale Short Form-3. Data analysis was done with SPSS 22.0 and AMOS 20.0. Moderator analysis was applied to the research data and according to the results of the analysis, it was found that the dependence/incompetence, enmeshment/undeveloped self and punitiveness schemas, which are among the early maladaptive schemas, had a moderator role in the relationship between spirituality and violence tendency. Youth's tendencies towards violence and violence are among the most important issues that have started to be discussed in various societies. So much so that it is normal to encounter situations related to violence in all segments and levels of society. Especially in adolescents, this phenomenon of violence manifests itself more clearly. It is an important issue to identify the underlying factors of violence, which is more common among young people, especially in the community. It is known that important studies have been carried out in the context of state policies and researchers in order to reveal the reasons for this important issue. According to some schools dealing with psychology science, childhood experiences have considerable effects on the individual. Childhood negative experiences include many factors and are examined separately. When examining the underlying causes of the tendency to violence in young people, it is thought that working with early maladaptive schemes will significantly contribute to understanding the subject. Especially determining the effects of early maladjustment schemes will contribute to positive studies and planning for the future youth.
Research Model
This research is a relational survey model, which is designed to examine the relationship between various variables among quantitative research methods and to test the direct and indirect effects between these variables. Structural Equation Model (SEM) was used to achieve this goal.
Working group
In this study, the study universe was used because it is difficult to reach the general population. Accordingly, the study universe of the research consists of high school students who continue their education in the Anatolian side of Istanbul in the spring semester of the 2018-2019 academic year. In this context, the necessary permissions were obtained to conduct the research and the application was made in the determined schools by the school counselors.

Anahtar Kelimeler

• Spirituality
• violence
• schemes

Kaynakça

1. ARNTZ, A. ve Van GENDEREN, H. (2009). Schema therapy for borderline personality disorder. Chichester: John Wiley and Son.
2. ASTROW, A. B., PUCHALSKI, C. M. ve SULMASY, D. P. (2001). Religion, spirituality, and health care: Social, ethical, and practical considerations. The American Journal Of Medicine, 110(4), 283-287.
3. BAKER, D. C. (2003). Studies of the inner life: The impact of spirituality on quality of life. Quality of Life Research, 12(1), 51-57.
4. BELEN, F. Z. (2010). Aile içi iletişime manevi psiko-sosyal yaklaşım. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Din Psikolojisi Anabilim Dalı, Ankara.
5. BERKEL L. A., VANDIVER, B. J. ve BAHNER A. D. (2004). Gender role attitudes, religion, and spirituality as predictors of domestic violence attitudes in white college students. Journal of College Student Development, 45(2), 119-133.
6. BIDADIAN M., BAHRAMIZADEHA H. ve POURSHARIFI H. (2011). Obesity and quality of life: The role of early maladaptive schemas. Social and Behavioral Sciences, 30, 993-998.
7. BROWN, D. R., CARNEY, J. S., PARRISH, M. S. ve KLEM, J. L. (2013). Assessing spirituality: The relationship between spirituality and mental health. Journal of Spirituality in Mental Health, 15(2), 107-122.
8. BUKA, S. ve EARLS, F. (1993). Early determinants of delinquency and violence. Health Affairs, 12(4), 46–64.

9. BÜYÜKÖZTÜRK, Ş. (2015). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni. SPSS uygulamaları ve yorum (Gözden geçirilmiş yirmi birinci baskı).[Handbook of data analysis for social sciences: Statistics, research design, SPSS and comments] Ankara: Pegem Yayıncılık.
10. CALVETE, E., ESTÉVEZ, A. ve CORRAL, S. (2007). Intimate partner violence and depressive symptoms in women: Cognitive schemas as moderators and mediators. Behaviour Research And Therapy, 45(4), 791-804.
11. CANEL, A. N. (Ed.). (2014). Terapide yeni ufuklar: Modern, postmodern ve kısa terapiler II. İstanbul: Pinhan Yayımcılık.
12. COHEN, J. ve COHEN, P. (1983). Applied multiple regression/correlation analysis for the behavioral sciences. (2. baskı.). Hillsdale, NJ: Lawrence Erl-baum Associates.
13. COMA, J. M. (2007). Spiritual practice: a literature review related to spiritual health and health outcomes. Holistic Nursing Practice, 21(5), 224-236.
14. COOPER A. E. (2003). An investigation of the relationships among spirituality, prayer and meditation, and aspects of stress and coping. Doctoral Dissertation, Wright Institude Graduate School of Psychology.
15. ÇAYIR, C. ve EMHAN, A. (2010). Girişimcilerin stres ile başedebilmesinde tinsel değerlerin etkisi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 24(2), 101-120.
16. ÇETIN, H. (2011). Ergenler için şiddete yönelik tutum ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 10(1), 68-79.
17. ÇUHADAROĞLU, F. (2006). Şiddetin psikolojik boyutu: gençlik ve şiddet araştırmaları. Çocuk ve Ergene Yönelik Şiddetin Önlenmesi Sempozyumu. 15-16 Mayıs. Ankara: AEM Kitap.
18. DEBARBIEUX, E. (2009). Okullarda şiddet küresel bir tehdit. (Çev. İ. Yerguz). İstanbul: İletişim Yayınları. (Orijinal yayın tarihi, 2006).
19. DOĞAN, T. (2006). Üniversite öğrencilerinin iyilik halinin maneviyat ve serbest zaman boyutlarının incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(26), 1-16.
20. DURAN, S. (2016). Depresyon ve erken dönem uyum bozucu şemalar arasındaki ilişkide otomatik düşünce özelliklerinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
21. ELKINS, D. N. (1998). Beyond religion: A personal program for building a spiritual life outside the walls of traditional religion. Wheaton, IL: Quest Books.
22. FROMM, E. (2000). Sevginin ve Şiddetin Kaynağı, (Çev. Y. Salman ve N. İçten). İstanbul: Payel Yayınevi. (Orijinal yayın tarihi, 1994).
23. FRY, L. W. (2003). Toward a theory of spiritual leadership. The leadership quarterly, 14(6), 693-727.
24. GAY, L. E., HARDING, H. G., JACKSON, J. L., BURNS, E. E. ve BAKER, B. D. (2013). Attachment style and early maladaptive schemas as mediators of the relationship between childhood emotional abuse and intimate partner violence. Journal of Aggression, Maltreatment & Trauma, 22(4), 408-424.
25. GHODRATI, F., YAZDANPANAHI Z. ve AKBARZADEH, M. (2019). The relationship between religious attitude and domestic violence against women of reproductive age. Journal of Midwifery and Reproductive Health, 7(1): 1522-1526. DOI: 10.22038/jmrh.2018.23306.1250.
26. GIESBRECHT, N. ve SEVCIK, I. (2000). The process of recovery and rebuilding among abused women in the conservative evangelic subculture. Journal of Family Violence, 15, 229-248.
27. GILLUM, T. L., SULLIVAN, C. M. ve BYBEE, D. I. (2006).. The importance of spirituality in the lives of domestic violence survivors. Violence Against Women, 12(3), 240–250.
28. GÜZÜTOK, D. (2008). Eğitim ve şiddet. Ankara: Gazi Kitabevi.
29. HAYES, A. F. (2013). Methodology in the social sciences.Introduction to mediation, moderation, and conditional process analysis: A regression-based approach. Guilford Press.
30. HAWKINS, J. D., HERRENKOHL, T. I., FARRINGTON, D. P., BREWER, D., CATALANO, R. F., HARACHI, T. W. ve COTHERN, L. (2000). Predictors of youth violence. Juvenile Justice Bulletin, 4, 1-10.
31. HEITMEYER, M. ve HAGAN, J. (2005). International handbook of violence research. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
32. HIRSCHI, T. ve HINDELANG, M. J. (1977). Intelligence and delinquency: A revisionist review. American Sociological Review, 571-587.
33. HODGES S. (2002). Mental health, depression and dimensions of spirituality and religion. J Adult Develop, 9, 109-115.
34. HOLDER, M. D., COLEMAN, B., KRUPA, T. ve KRUPA, E. (2016). Well-being’s relation to religiosity and spirituality in children and adolescents in Zambia. Journal of Happiness Studies, 17(3), 1235-1253.
35. KARATAŞ, Z. (2011). Evde bakım hizmeti sunan aile bireyi bakıcıların moral ve manevi değerlerinin başa çıkmadaki etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Rize Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Rize.
36. KASAPOĞLU, F. (2015). Manevi Yönelim Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(3), 51-68.
37. KIM, C. (2018). Religion, religious heterogeneity, and ıntimate partner violence among korean ımmigrant women. Journal of Interpersonal Violence. https://doi.org/10.1177/0886260518757224
38. KOENIG, H. G. (2004). Religion, spirituality, and medicine: research findings and implications for clinical practice. South Med J, 97(12), 1194-1200.
39. KOENIG, H. G. (2009). Research on religion, spirituality and mental health: A review. Canadian Journal of Psychiatry, 54(5), 283-291.
40. KÖKNEL, Ö. (2000). Bireysel ve toplumsal şiddet (2. baskı). İstanbul: Altın Kitaplar Basımevi.
41. KRUG, E. G., DAHLBERG, L. L., MERCY, J. A., ZWI, A. B. ve LOZANO, R. (Eds.) (2002). World report on violence and health. Geneva: World Health Organization.
42. KRUG, E. G., MERCY, J. A., DAHLBERG, L. L. ve ZWI, A. B. (2002). The world report on violence and health. The Lancet, 360(9339), 1083-1088.
43. LAMA, D. (2001). Ethics for the new millennium. New York: Penguin Putnam Inc.
44. LAWLER, K. A. ve YOUNGER, J. W. (2002). Theobiology: An analysis of spirituality, cardiovascular responses, stress, mood, and physical health. Journal of Religion and Health, 41(4), 347-362.
45. MAHONEY, A., PARGAMENT, K. I.., MURRAY-SWANK, A. ve MURRAY-SWANK N. (2003). Religion and the sanctification of family relationships. Review of Religious Research, 44(3), 220-236.
46. MAKAS, S. ve ÇELİK, E. (2018). Erken dönem uyumsuz şemalar ile sosyal görünüş kaygısı arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Electronic Journal of Social Sciences, 17(67), 926-937.
47. MEYER, A. L. ve FARRELL, A. D. (1998). Social skills training to promote resilience in urban sixth graduate students: One product of an action research strategy to prevent youth violence in high risk environments. Education & Treatment of Children, 21(4), 461-478.
48. ÖGEL, K., TARI, I. ve YILMAZÇETİN-EKE, C. (2006). Okullarda suç ve şiddeti önleme. İstanbul: Yeniden Yayınları.
49. ÖZCEBE, H. (2006). Adölesanlar ve şiddet. Çocuk ve Ergene Yönelik Şiddetin Önlenmesi Sempozyumu. 15-16 Mayıs. Ankara: AEM Kitap.
50. PARANJAPE, A. ve KASLOW, N. (2010). Family violence exposure and health outcomes among older African American women: Do spirituality and social support play protective roles?. Journal Of Women's Health, 19(10), 1899-1904.
51. RAFAELI, E., BERNSTEIN, D. P. ve YOUNG, J. (2010). Schema therapy: Distinctive features. New York: Routledge.
52. ROWE, M. M. ve ALLEN, R.G. (2004). Spirituality as a means of coping. American Journal of Health Studies, 19(1) 62-67.
53. SAARIAHO T. H., SAARIAHO A. S., KARILA I. A. ve JOUKAMAA M. I. (2010). Early maladaptive schemas in Finnish adult chronic pain patients and a control sample. Scandinavian Journal of Psychology 52 (2), 146-153.
54. SALANT, P. ve DILLMAN, D. (1994). How to conduct your own survey. New York: Wiley.
55. SALAS-WRIGH, C. P., OLATE, R., VAUGHN, M. G. ve TRAN, T. V. (2013). Direct and mediated associations between religious coping, spirituality, and youth violence in El Salvador. Revista Panamericana De Salud Publica, 34, 183-189.
56. SOYGÜT, G., KARAOSMANOĞLU, A. ve ÇAKIR, Z. (2009). Erken dönem uyumsuz şemaların değerlendirilmesi: Young şema ölçeği kısa form-3'ün psikometrik özelliklerine ilişkin bir inceleme. Türk Psikiyatri Dergisi, 20(1), 75-84.
57. TABACHNICK, B., G. ve FIDELL, L., S. (2015). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı (6. baskı). (Çev. M. Baloğlu). Ankara: Nobel Yayıncılık. (Orijinal yayın tarihi, 1983).
58. TANYI, R.A. (2002). Towards clarification of the meaning of spirituality. Journal of Advanced Nursing, 39(5), 500-509.
59. Türk Dil Kurumu. (2011). Türkçe sözlük (genişletilmiş baskı). Ankara: TDK.
60. ULU, M. (2016). Kişilik ve Şiddet İlişkisi Üzerine Psikolojik Bir Araştırma. Bilimname, 57-82.
61. Van VREESWIJK, M. F., Van BROERSEN, J. ve NADORT, M. (2012). The wiley-blackwell handbook of schematherapy, theory, research, and practice. New York: Wiley-Blackwell.
62. YOUNG, J. E. ve Klosko, J. S. (2011). Hayatı Yeniden Keşfedin. (Çev. A. Karaosmanoğlu, E. Tuncer). İstanbul: Psikonet Yayınları (Orijinal çalışma basım tarihi 1993).
63. YOUNG, J. E. (1999). Cognitive therapy for personality disorders: a schemafocused approach. Sarasota: Professional Resource Press.
64. YOUNG, J. E., Klosko, J. S. ve Weishaar, M. E. (2003). Schema therapy: A practitioner's guide. New York: Guilford Press.
65. ZINNBAUER, B. J., PARGAMENT, K. I., COLE, B., RYE, M. S., BUTTER, E. M., BELAVICH, T. G., ... KADAR, J. L. (1997). Religion and spirituality: Unfuzzying the fuzzy. Journal for the Scientific Study of Religion, 36(4), 549-564.