WOLFGANG AMADEUS MOZART’IN ÜÇ PİYANO İÇİN KONÇERTOSU ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Müzik tarihinin çığır açıcı bestecilerinden biri olarak kabul edilen, eserleriyle müzik tarihi ve eğitimine damga vuran, otuz beş yıllık kısa yaşamında altı yüzden fazla eser besteleyen Wolfgang Amadeus Mozart, olağanüstü doğaçlama yeteneği ve eserlerindeki melodik çeşitliliğiyle tüm müzik tarihçileri tarafından en üretken dahi besteci olarak kabul edilmektedir. Tüm müzik formlarında eser yazarak hem Klasik dönemdeki çağdaşlarını hem de kendinden sonraki dönemlerde yaşayan müzisyen ve bestecileri önemli derecede etkilemiştir. Mozart “konçerto” formunu müzik tarihinde önemli bir yer edinecek kadar geliştirmiş, özellikle piyanoyu orkestra önünde solo enstrüman olarak etkili bir konuma getirmiştir. Mozart’ın erken dönem eserlerinin bazıları klavsen için olsa da, enstrüman olarak o dönemde gelişmeye başlayan piyano, Mozart’ın eserleriyle daha da önem kazanmaya başlamıştır. Biri iki piyano, biri üç piyano için olan toplam yirmi yedi piyano konçertosu besteleyen Mozart, bu konçertolarda orkestra eşliğini oldukça zenginleştirerek soloyla orkestra arasındaki melodik ve armonik çeşitliliği zirveye taşımıştır. Bu araştırmada Mozart’ın yaşamı, kişiliği ve müziği ile birlikte piyano konçertoları hakkında kısa bilgiler verilmiş, doküman analizi yöntemi kullanılarak 1776 yılında bestelediği “Üç Piyano için Konçerto”su incelenmiştir. Üç bölümden oluşan konçertonun her bölümünden küçük nota örnekleri verilerek, bestecinin piyano partileri arasındaki tema ve cümle geçişlerini nasıl kullandığı, orkestra ve solistler arasındaki melodik çizgiler ve bölümlerdeki kısa kadanslar incelenmiştir. Bu incelemeler, konçertonun özellikle ülkemizde çok az tanınması ve az seslendirilmesi sebebiyle, eseri icra etmek isteyen piyanistlerin hem eseri tanıması hem de Mozart’ın bestecilik stilinin ve müzikal dilinin bu konçertodaki etkisi hakkında bilgi edinmeleri açısından önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Wolfgang Amadeus Mozart
• Piyano
• Konçerto
• Üç Piyano için Konçerto

A REVIEW ON WOLFGANG AMADEUS MOZART’S CONCERTO FOR THREE PIANOS

Öz

Wolfgang Amadeus Mozart, considered as one of the pioneering composers in the history of music, whose works have left a significant impact on both music history and education, composed over six hundred pieces through his short thirty-five year life. Renowned for his exceptional improvisational ability and the diversity of melodies in his compositions, Mozart is universally acknowledged by music historians as the most prolific genius composer. He composed works in all musical forms, significantly influencing both his contemporaries during the Classical period and musicians and composers who lived in subsequent eras. Mozart elevated the “concerto” form to a significant position in the history of music, particularly by positioning the piano as a solo instrument of influence in front of the orchestra. While some of Mozart's early works were intended for the harpsichord, the piano, an instrument that was beginning to evolve during that period, started to gain even more importance through Mozart's compositions. Composing a total of twenty-seven piano concertos, some for two pianos and others for three pianos, Mozart enriched the orchestral accompaniment in these concertos, elevating the melodic and harmonic diversity between the solo and the orchestra to new heights. In this study, brief information is provided about Mozart's life, personality, and music, along with his piano concertos. Using the method of document analysis, his composition “Concerto for Three Pianos” written in 1776, has been examined. The concerto, consisting of three movements, has been analyzed by providing small musical examples from each section. The study focuses on how the composer utilized themes and phrase transitions between the piano parts, examines the melodic lines between the orchestra and the soloists, and explores the brief cadenzas within the sections. These analyses hold significance, particularly due to the limited recognition and performance of the concerto in our country. They provide pianists who are interested in performing the piece with the opportunity to not only understand the composition but also gain insights into Mozart's compositional style and musical language as manifested in this concerto.

Anahtar Kelimeler

• Wolfgang Amadeus Mozart
• Piano
• Concerto
• Concerto for Three Pianos

Kaynakça

1. BASMACIOĞLU, Hale Duru, “Wolfgang Amadeus Mozart Yaşamı ve Yapıtları”, (Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi, 2001).
2. BATUR, Sıdıka Aslıhan, “Barok ve Klasik Dönem Keman Konçertolarının Biçimsel Olarak Karşılaştırılması”, (Yüksek Lisans Tezi, Haliç Üniversitesi, 2017).
3. BERKİ, O. Türev, “Mozart’ın Piyano Konçertolarına İlişkin Bir Çerçeve Kadans Modeli”, (Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, 1997).
4. BÜKE, Aydın, Mozart Bir Yaşam Öyküsü, 1. Baskı, Dünya Yayıncılık A. Ş., İstanbul, Ocak 2006.
5. KURTULUŞ, Damla Ece, “Klasik Dönem Özellikleri ve Wolfgang Amadeus Mozart’ın No. 1 ve No. 2 Keman Konçertolarının Yapılan Müzikal Analizlerinin Karşılaştırılarak İncelenmesi”, (Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi, 2019).
6. MOZART, Wolfgang Amadeus, Konzert für Drei Klaviere und Orchester F-Dur Nr.7 / KV. 242 (“Lodron-Konzert”), Edition Peters Nr. 8807, 1996.
7. RHEE, Meehyun, “A Background and an Analysis of Mozart's Piano Concerto No. 24 in C Minor, K. 491: Aids Towards Performance”, (Doktora Tezi, Ohio State University, 1992).
8. SAY, Ahmet, Müzik Tarihi, 5. Baskı, Müzik Ansiklopedisi Yayınları, Ankara, 2003.

9. SAY, Ahmet, Müzik Ansiklopedisi, Cilt 2, 1. Baskı, Müzik Ansiklopedisi Yayınları, Ankara, Eylül 2005.
10. TUĞRUL, Elif Gökçe, “W. A. Mozart’ın Piyano Sonatları”, (Sanatta Yeterlik Eser Metni Çalışması, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 2015).
11. TUĞRUL, Elif Gökçe, “W. A. Mozart’ın Müziğini Şekillendiren Etkiler: Çağdaşı Besteciler, Müzik Stil ve Akımları, Toplumsal Koşullar”, İdil Sanat ve Dil Dergisi, Cilt 6, Sayı 35, 2017, s. 2097-2118.
12. UZGÖREN, Fikri Batuğhan, “Mozart’ın Eserlerindeki Süs Notalarının Açılımı”, (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, 2011).