RESİM SANATI VE MÜZİKTE EŞZAMANLILIK KAVRAMI: CEZANNE, PICASSO VE STRAVINSKY

Öz

Einstein’ın Görelilik Kuramı yani zaman ve mekânın etkileşim içinde olduğu fikri, kübizm bağlamında resim sanatını ve hatta müziği bile etkiler. 20. yüzyılın başında resim sanatı ve müzikte, figüratif ve tonallik kavramlarının ötesinde bir dönüm noktası yaşanır ve sanatçılar yeni bir anlatım dili inşa etmeye başlarlar. Bu dönüm noktasında Cezanne, Picasso ve Stravinsky kullandıkları benzer çözüm ve pratiklerle önemli rol oynayan sanatçılar olarak karşımıza çıkar. Einstein’ın Görelilik Kuramı doğrultusunda, evrendeki ilişkiler ve bağlantılar ön plana çıkarken görüşün eşzamanlılığı üzerinde durulur. Einstein fiziğinin resim sanatındaki yansımasının, bakışa yeni bir yaklaşım katarak deformasyon ve fragmantasyon şeklinde karşılık bulduğu söylenebilir. Benzer şekilde müzikal eşzamanlılık, yinelenen çok parçalı doku ve tekrar sayesinde müzikal şekil- zemin ilişkisini birleştiren bir mekânsallığa kavuşur. Eşzamanlılık kavramına bağlı bu yaratım süreçleri makale kapsamında Cezanne, Picasso ve Stravinsky özelinde tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Eşzamanlılık
• Kübizm
• Resim
• Müzik
• Cezanne
• Picasso
• Stravinsky

THE CONCEPT OF SIMULTANEITY IN PAINTING AND MUSIC: CEZANNE, PICASSO AND STRAVINSKY

Öz

Einstein's Theory of Relativity, that is, the idea that time and space interact, affects painting and even music in the context of cubism. At the beginning of the 20th century, a turning point is experienced in painting and music beyond the concepts of figurative and tonality, and artists begin to construct a new language of expression. At this turning point, Cezanne, Picasso and Stravinsky appear as artists who play an important role with the similar solutions and practices they use. In line with Einstein's Theory of Relativity, while the relations and connections in the universe come to the fore, the simultaneity of the point of view is emphasized. It can be said that the reflection of Einstein's physics in the art of painting, by adding a new approach to the view, finds its response in the form of deformation and fragmentation. Similarly, musical simultaneity attains a spatiality that combines the musical figure-ground relationship thanks to the repetitive multi-part texture and repetition. These creation processes, depending on the concept of synchronicity, are discussed in the article in the context of Cezanne, Picasso and Stravinsky.

Anahtar Kelimeler

• Simultaneity
• Cubism
• Painting
• Music
• Cezanne
• Picasso
• Stravinsky

Kaynakça

1. ABACI, Zeynep, “19. ve 20. Yüzyıl Sanatında Müziği Etkileyen Resim ve Ressamlar” (Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, 2016).
2. BADGLEY, Candis E. “Cubism and the Clarinet:The Clarinet's Role in Igor Stravinsky's Histoire du Soldat”, (Yüksek Lisans Tezi, Northridge: California State University, 2014).
3. BUCHHOLZ, E. L, BÜHLER G, HILLE K, KAEPPELE S, Çev. Derya Nüket Özer, Sanat, NTV Yayınları, İstanbul, 2012.
4. CLAUSIUS, Katharina, “Historical Mirroring History An Aesthetics of Collaboration in Pulcinella” The Journal Of Musicology, 30/2 (2013): 215-251.
5. FLOIRAT, Anetta, “Chagall and Stravinsky, Different Arts and Similar Solutions to Twentieth-Century Challenges”, Academia.edu, 2015.
6. GARAUDY, Roger, Gerçekçilik Açısından Picasso, Hür Yayınevi Araştırma Dizisi, İstanbul 1966.
7. GOMBRICH, E, H, Sanatın Öyküsü, Remzi Kitabevi, İstanbul 2007.
8. İPŞİROĞLU, Nazan, İPŞİROĞLU Mazhar, Oluşum Süreci içinde Sanatın Tarihi, Hayalperest Kitap, İstanbul 2012.

9. KAPLAN, Milton A, “Simultaneity in the Arts”, Journal of Aesthetic Education, Cilt. 7, No. 4, Special Issue: The Arts, Cultural Services, and Career Education (1973), 119-122.
10. LAPORTE, Paul M, ARNHEIM, Rudolf, “Cubism and Relativity with a Letter of Albert Einstein”, The MIT Press, Cilt 21, Sayı 3, 1988, s. 313-315.
11. LOCKE, David, “Simultaneous Multidimensionality in African Music: Musical Cubism”, African Music Journal of the International Library of African Music, 8(3):8-37, 2009.
12. MACHADO, Marco, Antonio, “Cubismo analítico e sintético: uma abordagem sobre a simultaneidade nas obras de Stravinsky e Ives”, Sao Palo: XXIV Congresso da Associação Nacional de Pesquisa e Pós-Graduação em Música, s. 1-8, 2014.
13. MARKUS, Ruth, “Picasso’s Guitar, 1912: The Transition from Analytical to Synthetic Cubism”, Assaph 2, Studies in Art History, 1996, s. 233-246.
14. MCCLAIN Jeoraldean, “Time in the Visual Arts: Lessing and Modern Criticism” The Journal of Aesthetics and Art Criticism, 44 (1):41-58, 1985.
15. NEWBOLD, Clair, T, “Multiple Intelligences and the Artistic Imagination: A Case Study of Einstein and Picasso”, The Clearing House, 1999, s. 153-155.
16. READ, Herbert, Stravinsky and the Muses. Tempo,1962, s. 13-16.
17. ROSENBLUM, Robert, Cubism and Twentieth Century Art, Harry N Abrams Inc, New York, 1976.
18. SCHINCKUS, Christophe, “From Cubist Simultaneity to Quantum Complementarity”, Foundations of Science, Sayı 22, 2017, S. 709-716.
19. UYAR, Orkun, YAVUZ, Deniz, Igor Stravinsky’nin “Solo Klarnet İçin 3 Parça” İsimli Eserine Yönelik Teknik Çalışma Yöntemleri, International Journal of Interdisciplinary and Intercultural Art, Cilt 7, Sayı 15, 2022.
20. YEŞİL, Merve, “Kübizmin Müzikal Natürmortlarında Bach ve Stravinsky'nin Etkileri”, (Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü 2019).