The Effect of Resistance to Change on Technology Acceptance Levels Among Medical Secretaries

Yıl 2026, Cilt: 8 Sayı: 1 , 131 - 142 , 27.04.2026

Gülşen Hatice Gedik , Aslı Köse

https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1685697

https://izlik.org/JA85YL84HB

Öz

Aim: This study examined the effect of resistance to change on technology acceptance levels among medical secretaries and evaluated the role of demographic characteristics in this relationship.
Material and Method: A descriptive and correlational quantitative research design was employed. Data were collected from 470 medical secretaries working in Erzurum, of whom 444 provided valid questionnaires. The Resistance to Change Scale, adapted into Turkish by Çalışkan (2019), and the Technology Acceptance Scale, adapted by Esen (2011), were used as data collection instruments.
Results: Resistance to change and technology acceptance levels were analyzed according to demographic characteristics. Female medical secretaries demonstrated significantly higher emotional responses to change resistance than males (t=2.92, p=0.00), while younger medical secretaries exhibited higher cognitive resistance compared to middle-aged and older counterparts (F = 4.63, p = 0.01). Single medical secretaries showed greater resistance to change than married ones (t =3.06, p=0.00), and those with 1–5 years of professional experience reported higher resistance levels (F=4.75, p=0.00). There were statistically significant differences in the perceived benefits of technology use and technology acceptance levels among medical secretaries with associate degrees; however, no statistically significant differences were found based on age or length of service.
Conclusion: A moderate negative correlation was identified between resistance to change and technology acceptance (r=−0.38, p<0.01). According to the regression analysis, resistance to change explained 14% of the variance in technology acceptance levels. These findings indicate that resistance to change is a significant predictor of technology acceptance among medical secretaries.

Anahtar Kelimeler

Medical Secretary , Resistance to Change , Technology

Tıbbi Sekreterlerde Değişime Direncin Teknoloji Kabul Düzeyine Etkisi

https://izlik.org/JA85YL84HB

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı tıbbi sekreterlerde değişime direncin teknoloji kabul düzeyine etkisini incelemek ve bu ilişkide demografik özelliklerin rolünü değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Erzurum ilinde çalışan 470 tıbbi sekreterden veriler toplanmış ve geçerli anket sayısı 444 olarak belirlenmiştir. Araştırmada Çalışkan (2019) tarafından Türkçe’ye uyarlanan değişime direnç ölçeği ile Esen (2011) tarafından Türkçe’ye uyarlanan teknoloji kabul ölçeği kullanılmıştır.
Bulgular: Tıbbi sekreterlerin demografik özelliklerine göre değişime direnç ve teknoloji kabul düzeyleri değerlendirilmiştir. Kadın tıbbi sekreterlerin değişime direnç duygusal tepki düzeyinin erkek tıbbi sekreterlere göre daha yüksek (t=2.92, p=0.00), genç yaştaki tıbbi sekreterlerin ise orta ve ileri yaş grubundaki tıbbi sekreterlere göre bilişsel tepkilerinin yüksek (F=4.63, p= 0.01) olduğu görülmüştür. Bekâr tıbbi sekreterler daha fazla değişime direnç gösterirken (t=3.06, p= 0.00), çalışma süresi 1–5 yıl olan tıbbi sekreterlerin değişime direnç düzeylerinin (F=4.75, p= 0.00) yüksek olduğu saptanmıştır. Önlisans eğitim düzeyine sahip tıbbi sekterlerin algıladıkları teknoloji kullanım yararı ve teknoloji kabul düzeyinde diğer eğitim düzeylerine göre farklılık saptanmış, yaş ve çalışma sürelerine göre ise istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır.
Sonuç: Tıbbi sekreterlerin değişime dirençleri ile teknoloji kabul arasında orta düzeyde (r=-0.38, p=0.00) ilişki belirlenmiştir. Regresyon modeline göre ise tıbbi sekreterlerde değişime direnç, teknoloji kabul düzeyinin %14’ünü etkilediği saptanmıştır. Tıbbi sekreterlerde değişime direncin teknoloji kabulünü anlamlı bir şekilde yordadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Değişime direnç , Teknoloji , Tıbbi sekreter

Etik Beyan

Çalışmanın, hazırlık, bilgi sunumu, literatür tarama, yazım olmak üzere tüm aşamalarında bilimsel ve etik kurallara uyulmuştur. Bu araştırma için Gümüşhane Üniversitesinin Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’ndan 20/09/2024 tarih ve E-95674917-108.99-282523 sayısı ile onay alınmıştır.

Kaynakça

• Altunışık, R. (2010). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
• Antep, Z. (2019). Sağlık çalışanlarının değişime karşı tutumlarını belirlemeye yönelik bir araştırma. International Journal of Social and Humanities Sciences Research, 6(39), 1835-1844.
• Başgün, F., Doğan, A. (2024). Covid-19 pandemisinin toplumsal değişime etkileri: Elazığ örneği. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 39, 567-592.
• Bryman, A., Cramer, D. (2002). Quantitative data analysis with SPPS release 10 for Windows. London: Routledge.
• Çalışkan, A. (2019). Değişime direnç: bir ölçek uyarlama çalışması. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(2), 237-252.
• Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve Lisrel uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
• Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. Management Information Systems Quarterly, 319-340. doi:10.2307/249008
• Denizli, F., ve Demirtaş, Ö. (2022). Dijital hastaneye dönüşüm sürecinde sağlık çalışanlarının teknolojiye hazır bulunuşluk durumlarının değerlendirilmesi: bir kamu hastanesi örneği. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 49, 163-174.
• Doğan, H. I. (2021). Değişim yönetimi süreçlerinde stratejik role sahip insan kaynakları çalışanlarının değişime karşı direnç eğilimlerinin belirlenmesi. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
• Dorukbaşı, N., ve Karakaya, A. (2024). Sağlık bilişim sistemi kullanıcılarında teknostresin teknoloji kabul üzerine etkisi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(1), 325-340.
• Erbir, M. (2024). Personel güçlendirme değişime direnci etkiler mi? hemşireler üzerinde bir araştırma. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(2), 159-176.
• Erdoğan, A. (2018). Tıbbi sekreterlik mesleği ile ilgili nitel bir araştırma. Akademia Sosyal Bilimler Dergisi, 134-148.
• Esen, M. (2011). Bireysel ve kurumsal hazır oluşun teknoloji kabulüne etkisi: elektronik insan kaynakları yönetimi (e-iky) alanında ampirik bir araştırma. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
• Fettahlıoğlu, H. S., Birin, C., ve Yıltay, S. (2018). Teknoloji kabul modeline göre kuşaklar arası farklılığın incelenmesi: akıllı telefon uygulamaları kullananlara yönelik bir araştırma. International Journal of Social and Humanities Sciences Research, 5(29), 3904-3915.
• Hergün, H. T. (2018). Tıbbi sekreterlerin iş yükü analizi ve iş memnuniyetlerine ilişkin bir çalışma. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(2), 32-47.
• Işık, O., ve Akbolat, M. (2010). Bilgi teknolojileri ve hastane bilgi sistemleri kullanımı: Sağlık çalışanları üzerine bir araştırma. Bilgi Dünyası, 11(2), 365-389.
• Karanlık, B., ve Özafşarlıoğlu, S. (2021). Algılanan değişim ve yabancılaşma: sağlık sektöründe bir araştırma. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 24(1), 237-254.
• Karayaman, S. (2023). İyimserlik ve değişime direncin endüstri 4.0 uyum yeteneği üzerindeki etkisi. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 6(10), 1329-1347.
• Kayış, A. (2009). Güvenilirlik analizi. SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Dinamik Akademi Yayıncılık.
• Kibaroğlu, G. G., Samancı, S., ve Basım, H. N. (2024), Tıbbi sekreterlerin öfkeli hasta ve hasta yakınlarıyla iletişim becerisi: bir ölçek geliştirme çalışması. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 11(2), 169-187.
• Korkmazer, F., Aslan, T., ve Ekingen, E. (2020). Sağlık çalışanlarının değişime karşı tutumlarının incelenmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(3), 2580-2591.
• Oreg, S. (2006). Personality, context, and resistance to organizational change. European Journal of Work and Organizational Psychology, 15(1), 73-101.
• Özdemir, B., ve Şahin, Ö. U. (2024). Türkiye’de dijital hastanelerin geleceği: GZTF Analizi. Journal of Awareness, 9(4), 381-392.
• Özdemir Aydın, G., Turan, N., Kay, N. (2023). Evde bakımda teknolojinin kullanımı. Ankara: Bilgin Kültür Sanat Yayınları.
• Özsungur, F. (2018). Yaşlıların teknoloji kabul ve kullanım davranışlarının başarılı yaşlanma üzerindeki etkilerinin analizi: Adana ili örneği. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
• Sabuncuoğlu, Z. (2000). İnsan kaynakları yönetimi. Bursa: Ezgi Kitabevi.
• Samancı, S. (2025). Tıbbi sekreterlerin yönetici desteği algısının iş performansına etkisinde iş tatmininin aracı rolü. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(2), 42-72.
• Saray, H., ve Ünsal, A. (2020). Hemşirelerin teknolojiye ilişkin tutumları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, (3), 423–429.
• Smollan, R. K. (2011). The multi-dimensional nature of resistance to change. Journal of Management & Organization, 17(6), 828-849.
• Söyler, S., ve Çavmak, Ş. (2024). Sağlık çalışanlarında değişim yorgunluğu: sistematik bir literatür taraması. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 27(2), 411-421.
• Sungur, İ. (2024). Covid-19 sürecinde sürdürülebilir insan kaynakları uygulamalarının çalışanların örgütsel bağlılıklarına ve örgütsel vatandaşlık davranışlarına etkisi. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aksaray.
• Şahin A. (2010). Örgüt kültürü-yönetim ilişkisi ve yönetsel etkinlik. Maliye Dergisi, 159, 21-35.
• Şirin, M. A. (2023). Sağlık kuruluşunda çalışanların yaşam boyu öğrenme eğilimi ve değişime direnç düzeyleri: Bir özel hastane uygulaması. İstanbul Gelişim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
• Taşkıran, E. (2024). Dijital liderliğin otel çalışanlarının yenilikçi iş davranışı üzerindeki etkisi: Değişime direncin düzenleyici rolü. Akademik Hassasiyetler, 11(26), 318-346.
• Tunçer, P. (2013). Değişim yönetimi sürecinde değişime direnme. Ondokuz Mayıs University Journal of Education Faculty, 32(1),
• Üstün, Ö., ve Naldöken, Ü. (2020). Örgütsel bağlılığın değişime karşı tutuma etkisinin belirlenmesi. İşletme Akademisi Dergisi, 1(4), 294-309.
• Venkatesh, V., ve Bala, H. (2008). Technology acceptance model 3 and a research agenda on interventions. Decision Sciences, 39(2), 273-315.
• Yılmaz, C., ve Özgen, H. (2021). Örgütsel bağlılık ve değişime direncin pozitif iş davranışları, geri çekilme davranışları ve muhalif iş davranışları üzerindeki etkileri. Sosyal Güvenlik Dergisi, 11(1), 227-248.
• Yılmaz, M. T., ve Öztop, S. (2020). Sağlık çalışanlarının örgütsel değişim sürecindeki algıları. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 11(26), 259-278.
• Yüksel, Ş. (2024). Bulut bilişim ve tıbbi veri yönetimi: Tıbbi sekreterlerin rolünün evrimi. Kapadokya Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(2), 235-254.