SPOR MÜSABAKALARINDA SALDIRGANLIK: PARA ALGISININ ROLÜ

Yıl 2025, Cilt: 19 Sayı: 3, 187 - 210, 28.12.2025

İsmail Anıl Okcu , Ünal Karlı , Sabri Aytunç Hedef

Öz

Kişilerin uyumsuz veya etik olmayan davranışlar meydana getirebilmeleri noktasında para algılarının oynadığı anlamlı rol bilinmektedir. Bünyesinde saldırganlık barındıran davranışların ise toplum tarafından zaman zaman etik dışı ve uyumsuz olarak etiketlenebildiği göz önünde bulundurulduğunda, ilgili değişkenler arasında anlamlı bir ilişkinin varlığını beklemek mümkün hale gelmektedir. Buradan hareketle bu araştırma, sporcuların para algıları ile spordaki saldırganlık ve öfke düzeyleri arasındaki ilişkinin detaylı bir şekilde analiz edilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. İlişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülen bu çalışmanın örneklem grubu aktif lisanslı sporcu olan 329 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmanın ana amacı doğrultusunda değişkenler arasındaki potansiyel ilişkinin incelenebilmesi ve yapısal eşitlik modellemesi çerçevesinde Pearson İlişki testleri ve yol analizleri uygulanmıştır. Bulgular, sporcuların para algıları ile tüm değişkenler arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Ayrıca para algısının değişkenler üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu saptanırken, fiziksel saldırganlığa ilişkin toplam varyansın %54’ünü, sporda saldırganlığa ilişkin toplam varyansın %78’ini ve sporda öfkeye ilişkin toplam varyansın %59’unu açıkladığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, bu çalışmanın bulgularının ışığında sporcuların para algılarının sergiledikleri davranışlar üzerinde etkili olduğunu ve paraya yükledikleri anlam ve değerin yüksek olmasının daha fazla öfke duygusu deneyimlemelerine ya da daha fazla saldırgan davranışlar sergilemelerine yol açtığını söyleyebiliriz.

Anahtar Kelimeler

Ahlak , Öfke , Para , Sporcu Davranışı

AGGRESSION IN SPORT COMPETITIONS: THE ROLE OF MONEY PERCEPTION

Öz

The significant role of individuals’ perception of money on their unethic and inappropriate behavior is known. When it is considered that behaviors including aggression can sometimes be labeled as unethical and incompatible by society, it is possible to expect an existence of a significant relationship between money perception and aggression. Based on this expectation, this research is conducted on the purpose of analyzing the relationship between athletes’ perception of money and their aggression and anger in sports. The sample group of this study, which was conducted by means of corelational survey method, was composed of 329 university students who also were active licensed athletes. In accordance with the main purpose of the research to analyse the potantial relationships between the variables and within the framework of structural equation modelling pearson correlational tests and path analysis were conducted. Findings revealed significant relationship between athletes’ money perception and all the other variables. Additionally, while money perception was identified as a significcant predictor variable, results stated that it explained the 54% of the total variance of physical aggression, 78 % of the total variancce of aggression in sport and 59% of the total variance of anger in sport. Therefore, in the light of the findings of this study, it can be concluded that the athletes’ perception of money is effective on their behaviors, the high value and meaning they attach to money leads them to experience more anger or may result in performing much more aggressive behaviors.

Anahtar Kelimeler

Moral , Anger , Money , Athlete behaviour

Kaynakça

• 1. Con Conroy DE., Silva JM., Newcomer RR., Walker BW., Johnson MS. (2001). Personal and participatory socializers of the perceived legitimacy of aggressive behavior in sport. Aggressive Behavior: Official Journal of the International Society for Research on Aggression. 27(6), 405-418.
• 2. Kiesner J., Kerr M. (2004). Families, peers, and contexts as multiple determinants of adolescent problem behavior. Journal of Adolescence. 27, 493-495.
• 3. Özbek O. (1999). Sporda etik dışı davranış alanları ve etik ilkeler. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 4(4), 38-50.
• 4. Tanrıverdi H. (2012). Spor ahlaki ve şiddet. The Journal of Academic Social Science Studies. Publication of Association Esprit, Société et Rencontre Strasbourg/FRANCE. 5(8), 1071-1093.
• 5. Coakley J. (2021). Sports in society: Issues and controversies. (ed. 13). McGraw Hill. New York.
• 6. Shute RH., Walsh C. (2005). Adolescents with chronic illnesses: School absenteeism, perceived peer aggression, and loneliness. The Scientific World Journal. 5, 535-544.
• 7. Buelga S., Musitu G., Murgui S., Pons J. (2008). Reputation, loneliness, satisfaction with life and aggressive behavior in adolescence. The Spanish Journal of Psychology. 11(1), 192-200.
• 8. Jewell R.T. (2012). Aggressive play and demand for English premier league football. In R.T. Jewell (Ed.), Violence and aggression in sporting contests (pp. 113-131). Springer. New York.
• 9. Okcu İA., Hedef SA., Karlı Ü. (2022). Sporcu bireylerin para etik algıları ve saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 20(4), 111-126.
• 10. Wheeler M. (1994). Ethics and the sports business. Business Ethics: A European Review. 3(1), 8-15.
• 11. Amman T. (2017). Spor sosyolojisi. İçinde: Mirzeoğlu, N. (editör). Spor bilimlerine giriş. 2. Baskı. Spor Yayınevi ve Kitabevi. Ankara, 153- 174.
• 12. Talimciler A. (2016). Endüstriyelleşen sporun/futbolun geleceği. Sosyoloji Dergisi. Armağan Sayısı. 167-184.
• 13. Demir M. (2019). Endüstriyel futbol ve futbolda teknoloji kullanımı. TRT Akademi. 5(9), 356-375.
• 14. Akseki Y., Mussa M. (2023). Futbolun McDonaldlaşması. Türkiye Politik Çalışmalar Dergisi. 3(1), 57-75.
• 15. Öğütcü M. (2019). The politics of sports in Louise Page's Golden Girls. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi. 59(2), 871-882.
• 16. Walsh A., Giulianotti R. (2007). Ethics, money and sport: This sporting mammon. Routledge. London.
• 17. Qoriah A. (2015). Materialism, sportsmanship, and sport performance on athletes. Proceeding Acpes. 283-290.
• 18. Yüksel AEB. (2015). Elektronik para, sanal para, Bitcoin ve Linden Dolari'na hukuki bir bakış. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası. 73(2), 173-220.
• 19. Zelier VA. (1989). The social meaning of money: "Special Monies". American Journal of Sociology. 95(2), 342-377.
• 20. Carruthers BG. (2010). The Meanings of money: A Sociological perspective. Theoretical Inquiries in Law. 11(1), 51-74.
• 21. Soo Hoon L., Lim VK. (2001). Attitudes towards money and work–Implications for Asian management style following the economic crisis. Journal of Managerial Psychology. 16(2), 159-173.
• 22. Furnham A. (1996). Attitudinal correlates and demographic predictors of monetary beliefs and behaviours. Journal of Organizational Behavior. 17(4), 375-388.
• 23. Mitchell TR., Mickel AE. (1999). The meaning of money: An Individual-difference perspective. Academy of Management Review. 24(3), 568-578.
• 24. Wernimont PF., Fitzpatrick S. (1972). The meaning of money. Journal of Applied Psychology. 56(3), 218-226.
• 25. Tang TLP. (1992). The meaning of money revisited. Journal of Organizational Behavior. 197-202.
• 26. Tang TLP., Furnham A., Davis GMTW. (2002). The Meaning of money: The Money ethic endorsement and work‐related attitudes in Taiwan, the USA and the UK. Journal of Managerial Psychology. 17(7), 542-563.
• 27. Burns DJ., Gupta PB. (2014). The meaning of money and possessions: A Cross-university comparison. Atlantic Marketing Journal. 3(1), 74-90.
• 28. Özbek MF. (2010). Yatay ve dikey bireycilik & kolektivizm ile para etiği ilişkisi: Türk ve Kırgız üniversite öğrencileri üzerinde karşılaştırmalı bir araştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 10(3),23-42.
• 29. Tang TLP., Chen YJ., Sutarso T. (2008a). Bad apples in bad (business) barrels: The love of money, Machiavellianism, risk tolerance, and unethical behavior. Management Decision. 46(2), 243-263.
• 30. Tang TLP., Sutarso T., Davis GMTW., Dolinski D., Ibrahim AHS., Wagner SL. (2008b). To help or not to help? The good samaritan effect and the love of money on helping behavior. Journal of Business Ethics. 82(4), 865-887.
• 31. Oliviera F., Marques TM. (2020). The love of money and the propensity to engage in unethical behaviours: a study in the Portuguese context. Academia Revista Latinoamericana de Administración. 33(3/4), 481-499.
• 32. Gbadamosi G., Joubert P. (2005). Money ethic, moral conduct and work related attitudes: Field study from the public sector in Swaziland. Journal of Management Development. 24(8), 754-763.
• 33. Tang TLP., Tang DSH., Luna‐Arocas R. (2005). Money profiles: The love of money, attitudes, and needs. Personnel Review. 34(5), 603-618.
• 34. Tang TLP., Chiu RK. (2003). Income, money ethic, pay satisfaction, commitment, and unethical behavior: Is the love of money the root of evil for Hong Kong employees?. Journal of Business Ethics. 46(1), 13-30.
• 35. Sardžoska EG., Tang TLP. (2015). Monetary intelligence: Money attitudes—unethical intentions, intrinsic and extrinsic job satisfaction, and coping strategies across public and private sectors in Macedonia. Journal of Business Ethics. 130(1), 93-115.
• 36. Nkundabanyanga SK., Omagor C., Mpamizo B., Ntayi JM. (2011). The love of money, pressure to perform and unethical marketing behavior in the cosmetic industry in Uganda. International Journal of Marketing Studies. 3(4), 40-49.
• 37. Wang X., Krumhuber EG. (2017). The love of money results in objectification. British Journal of Social Psychology. 56(2), 354-372.
• 38. Tang TLP., Kim JK. (1999). The meaning of money among mental health workers: The Endorsement of money ethic as related to organizational citizenship behavior, job satisfaction, and commitment. Public Personnel Management. 28(1), 15-26.
• 39. Luna- Arocas R., Tang TLP. (2004). The love of money, satisfaction, and the protestant work ethic: Money profiles among univesity professors in the USA and Spain. Journal of Business Ethics. 50(4), 329-354.
• 40. Izard CE. (1978). Human emotions. Springer Science & Business Media. New York.
• 41. Hermann HR. (2019). İnsanlarda ve hayvanlarda baskınlık ve saldırganlık. 1.Basım, (G. Bir, Çev). TheKitap, TheRoman, TheÇocuk Yayınları. İstanbul.
• 42. Soykan Ç. (2003). Öfke ve öfke yönetimi. Kriz Dergisi. 11(2),19-27.
• 43. Hendricks L., Bore S., Aslinia D., Morriss G. (2013). The effects of anger on the brain and body. National Forum Journal of Counseling and Addiction. 2(1),1-12.
• 44. DiGiuseppe R., Tafrate RC. (2007). Understanding anger disorders. Oxford University Press. New York.
• 45. Harmon-Jones E., Harmon-Jones C., Abramson L., Peterson CK. (2009). PANAS positive activation is associated with anger. Emotion. 9(2),1-14.
• 46. Averill JR. (1982). Anger and agression an essay on emotion. In R.F. Kidd (Ed.), Springer series in social psychology (pp. 3-31). Springer-Verlag. New York.
• 47. Starner TM., Peters RM. (2004). Anger expression and blood pressure in adolescents. The Journal of School Nursing. 20(6), 335-342.
• 48. Rubin J. (1986). The emotion of anger: some conceptual and theoretical issues. Professional Psychology: Research and Practice. 17(2), 115-124.
• 49. Kashdan TB., Collins RL. (2010). Social anxiety and the experience of positive emotion and anger in everyday life: an ecelogical momentary assessment approach. Anxiety, Stress, & Coping. 23(3), 259-272.
• 50. Nasir R., Abd Ghani N. (2014). Behavioral and emotional effects of anger expression and anger management among adolescents. Procedia Social and Behavioral Sciences. 140, 565-569.
• 51. Kaymak Özmen S. (2004). Aile içinde öfke ve saldırganlığın yansımaları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi. 37(2), 27-39.
• 52. Parrott DJ., Zeichner A. (2002). Effects of alcohol and trait anger on physical aggression in men. Journal of Studies on Alcohol. 63(2), 196-204.
• 53. Kesen NF., Deniz ME., Durmuşoğlu N. (2007). Ergenlerde saldırganlık ve öfke düzeyleri arasındaki ilişki: Yetiştirme yurtları üzerinde bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. (17), 353-364.
• 54. Yavuzer Y., Karataş Z. (2012). Ergenlerde otomatik düşünceler ile fiziksel saldırganlık arasındaki ilişkide öfkenin aracı rolü. Türk Psikiyatri Dergisi. 24, 1-7.
• 55. Ayub N., Kimong PJ., Ahmad PHM. (2020). The Relationship between anger and aggression among drug-dependent males. International Journal of Social Science and Humanity. 10(2), 51-56.
• 56. Eroğlu F., İrdem Ş. (2016). Örgütlerde öfke olgusu ve öfke yönetimi. Yeni Fikir Dergisi. 8(17), 22-41.
• 57. Suls J., Wan CK., Costa PT. (1995). Relationship of trait anger to resting blood pressure: a meta-analysis. Health Psychology. 14(5), 444-456.
• 58. Harmon‐Jones E. (2004). On the relationship of frontal brain activity and anger: Examining the role of attitude toward anger. Cognition and Emotion. 18(3), 337-361.
• 59. Taşkın Yılmaz F., Karakoç Kumsar A., Yeşildağ B. (2018). The relation between anger level and metabolic control variables in type 2 diabetes. International Journal of Caring Sciences. 11(1), 502-511.
• 60. Shin C., Kim J., Yi, H., Lee H., Lee J., Shin K. (2005). Relationship between trait-anger and sleep disturbances in middle-aged men and women. Journal of Psychosomatic Research. 58(2), 183-189.
• 61. Saghir Z., Syeda JN., Muhammad AS., Abdalla THB. (2018). The Amygdala, sleep debt, sleep deprivation, and the emotion of anger: a possible connection?. Cureus. 10(7), 1-3.
• 62. Erwin BA., Heimberg RG., Schneier FR., Liebowitz MR. (2003). Anger experience and expression in social anxiety disorder: Pretreatment profile and predictors of attrition and response to cognitive-behavioral treatment. Behavior Therapy. 34(3), 331-350.
• 63. Motro D., Ordóñez LD., Pittarello A., Welsh DT. (2018). Investigating the effects of anger and guilt on unethical behavior: A Dual-process approach. Journal of Business Ethics. 152, 133-148.
• 64. Cheng R., Lu K., Hao N. (2021). The Effect of anger on malevolent creativity and strategies for its emotion regulation. Acta Psychologica Sinica. 53(8), 847- 860.
• 65. Tuzgöl M. (2000). Ana baba tutumları farklı lise öğrencilerinin saldırganlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2, 39-48.
• 66. Polaschek DL., Collie RM., Walkey FH. (2004). Criminal attitudes to violence: Development and preliminary validation of a scale for male prisoners. Aggressive Behavior: Official Journal of the Internaional Society for Research on Aggression. 30(6), 484-503.
• 67. Freedman JL., Sears DO., Carlsmith JM. (1989). Sosyal psikoloji. 1. Baskı. (A. Dönmez, Çev.) Ara Yayıncılık. İstanbul.
• 68. Anderson CA., Bushman BJ. (2002). Human aggression. Annual Review of Psychology. 53(1), 27-51.
• 69. Allen JJ., Anderson CA. (2017). Aggression and violence: Definitions and distinctions. The Wiley Handbook of Violence and Aggression, 1, 1-14.
• 70. Tiryaki Ş. (2000) Spor psikolojisi kavramlar, kuramlar ve uygulama. Eylül Kitap ve Yayınevi. Ankara.
• 71. Acet M. (2006). Sporda saldırganlık ve şiddet. Morpa Kültür Yayınları. İstanbul.
• 72. Doğan O. (2015). Spor psikolojisi. 3.baskı. Detay Yayıncılık. Ankara.
• 73. Geen RG. (1990). Human aggression Brooks/Cole Publishing. Pasific Grove.
• 74. Wann DL. (1993). Aggression among highly identified spectators as a function of their need to maintain positive social identity. Journal of Sport and Social Issues. 17(2), 134-143.
• 75. Crick NR., Dodge KA. (1996). Social information-processing mechanisms in reactive and proactive aggression. Child Development. 67, 993-1002.
• 76. Walker S., Richardson DR. (1998). Aggression strategies among older adults: Delivered but not seen. Aggression and Violent Behavior. 3(3), 287-294.
• 77. Vaillancourt T. (2005). Indirect aggression among humans social construct or evolutionary adaptation?. In RE. Tremblay WW. Hartup J. Archer (Eds.), Developmental origins of aggression (pp. 158-177). The Guilford Press. New York.
• 78. Moeller TG. (2001). Youth aggression and violence: A Psychological approach. Routledge. New York.
• 79. Stets JE. (1990). Verbal and physical aggression in marriage. Journal of Marriage and the Family. 52(2), 501-514.
• 80. Aras S., Özan S., Timbil S., Semin S., Kasapçı O. (2016). Ögrencilerin okulda maruz kaldiklari duygusal ve fiziksel şiddet/Exposure of students to emotional and physical violence in the school environment. Noro-Psikyatri Arsivi. 53(4), 303-310.
• 81. Archer J. (1991). The Influence of testosterone on human aggression. British Journal of Psychology. 82(1), 1-28.
• 82. Nelson RJ., Chiavegatto S. (2001). Molecular basis of aggression. Trends in Neurosciences. 24(12), 713-719.
• 83. Dane Ş., Şekertekin MA. (2005). Differences in handedness and scores of aggressiveness and interpersonal relations of soccer players. Perceptual and Motor Skills. 100(3), 743-746.
• 84. Giammanco M., Tabacchi G., Giammanco S., Di Majo D., La Guardia M. (2005). Testosterone and aggressiveness. Med Sci Monit. 11(4), 136-145.
• 85. Kirsh SJ. (1998). Seeing the world through Mortal Kombat-colored glasses: Violent video games and the development of a short-term hostile attribution bias. Childhood. 5(2), 177-184.
• 86. Demirtaş Madran HA., Çakılcı Ferligül E. (2014). Çok oyunculu çevrimiçi video oyunu oynayan bireylerde video oyunu bağımlılığı ve saldırganlık. Anadolu Psikiyatri Dergisi. 15(2), 99-107.
• 87. Zhang Q., Tian J., Chen L., Cao Y. (2021). Effects of violent video games on aggressive behaviors among children: The role of anger and trait aggression in china. Research Square. 1-18.
• 88. Freedman JL. (1984). Effect of television violence on aggressiveness. Psychological Bulletin. 96(2), 227-246.
• 89. Özdevecioğlu M., Yalçın Y. (2010). Spor tatmininin sporcuların stres ve saldırganlık düzeyleri üzerindeki etkisi. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 4(1), 63-76.
• 90. Kaukiainen A., Björkqvist K., Lagerspetz K., Österman K., Salmivalli C., Rothberg S., Ahlbom A. (1999). The relationships between social intelligence, empathy, and three types of aggression. Aggressive Behavior: Official Journal of the International Society for Research on Aggression. 25(2), 81-89.
• 91. Koç Y., Güllü M. (2017). Lise öğrencilerinin beden eğitimi dersi sportmenlik davranışlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 15(1), 19-30.
• 92. Karsli N. (2020). Üniversite Öğrencilerinde Saldırganlık ve Dindarlık İlişkisi. Trabzon İlahiyat Dergisi. 7(1), 305-338.
• 93. Ulu M., İkis M. (2016). Lise öğrencilerinde saldırganlık ve din ilişkisi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 30(41), 75-96.
• 94. Güvendi B., Işım Türksoy A. (2019). Moral disengagement and aggression in fight sport athletes. Journal of Education and Training Studies. 7(7), 118-123.
• 95. İkiz S., Öztürk Samur A. (2016). Okul öncesi dönem çocuklarında fiziksel ve ilişkisel saldırganlığın ebeveyn tutumları açısından incelenmesi/Examining physical and relational agression of preschool children in terms of parents attitudes. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 13(35), 159-175.
• 96. Björkqvist K. (2018). Gender differences in aggression. Current Opinion in Psychology. 19, 39-42.
• 97. Fominiene VB., Vveinhardt J. (2022). Athletes’ interpersonal destructive relationships: links between forms of aggression and bullying episodes in sport settings. Annals of Applied Sport Science. 10(4), 1-10.
• 98. Österman K., Björkqvist K., Lagerspetz KM., Kaukiainen A., Landau SF., Frączek A., Caprara GV. (1998). Cross‐cultural evidence of female indirect aggression. Aggressive Behavior: Official Journal of the International Society for Research on Aggression. 24(1), 1-8.
• 99. Arslan C., Hamarta E., Arslan E., Saygın Y. (2010). Ergenlerde saldırganlık ve kişilerarası problem çözmenin incelenmesi. İlköğretim Online. 9(1), 379-388.
• 100. Doğan T., Çötok, N. A. (2020). Mutluluk saldırganlık ilişkisine yönelik bir araştırma. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. (11), 275-299.
• 101. Odacı H., Berber Çelik Ç. (2017). Kendilik algısı ve saldırganlık arasındaki ilişki: Yalnızlığın aracı rolü. Journal of Mood Disorders. 7(4), 219-225.
• 102. Kaynak A., Tunç E. (2021). Eğitim fakültesi öğrencilerinin duygusal zekâ düzeyleri ile saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişkinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 5(2), 85-104.
• 103. Demirtaş Madran, HA. (2012). Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği’nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikoloji Dergisi. 24(2), 1-6.
• 104. Yetim AA. (2005). Sosyoloji ve spor. Morpa Kültür Yayınları. Ankara.
• 105. Kılıç M. (2019). Sosyolojik açıdan sporda şiddet olgusu: Bütüncül bir bakış. Muhakeme Dergisi. 2(1), 83-98.
• 106. Özen Ü., Eygü H., Kabakuş AK. (2013). Üniversite öğrencilerinin sporda şiddet ve saldırganlık algıları. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi. 4(7), 323-342.
• 107. Weinberg SR., Gould D. (2019). Spor ve egzersiz psikolojisinin temelleri. 6.baskı. (M. Şahin ve Z. Koruç Çev.). Nobel Yayıncılık. Ankara.
• 108. Köknel Ö. (1996) Bireysel ve toplumsal şiddet. Altın Kitaplar Yayınevi. İstanbul.
• 109. Erşan E., Dogan O. Doğan S. (2009). Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin saldırganlık düzeylerinin sosyodemografik açıdan değerlendirilmesi. Cumhuriyet Medical Journal. 31(3), 231-238.
• 110. Russell GW., Drewry BR. (1976). Crowd size and competitive aspects of aggression in ice hockey: An Archival study. Human Relations. 29(8), 723-735.
• 111. Russell GW. (1983). Crowd size and density in relation to athletic aggression and performance. Social Behavior and Personality: an International Journal. 11(1),9-15.
• 112. Jones MV., Bray SR., Olivier S. (2005). Game location and aggression in rugby league. Journal of Sports Sciences. 23(4), 387-393.
• 113. Muhammad H. (2019). Gender differences and aggression: A Comparative study of college and university sport players. Human Soc Sci. 26(2), 1-16.
• 114. Erdoğdu M., Koçyiğit M., Kayışoğlu NB., Yılmaz B. (2018). Futbol ve futsal branşlarında spor yapan genç kadınların saldırganlık yaklaşımları. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD). 4(3), 1-14.
• 115. Bebetsos E., Zouboulias S., Antoniou P., Kourtesis T. (2013). Do anxiety, anger and aggression differentiate elite water-polo players?. Journal of Physical Education and Sport. 13(2), 209-212.
• 116. Kahveci İ., Karagün E., Sarper M. (2020). Kocaeli ilinde çalışan lisanslı taekwondocuların saldırganlık ve mutluluk düzeylerinin belirlenmesi. OPUS International Journal of Society Researches. 16(29 Ekim Özel Sayısı), 3456-3473.
• 117. Donahue EG., Rip B., Vallerand RJ. (2009). When winning is everything: On passion, identity, and aggression in sport. Psychology of Sport and Exercise. 10(5), 526-534.
• 118. Hazar M., Beyleroğlu M., Yalçın S., Çetin O. (2018). Investigation of the relationship between athletes aggressive behaviors and thyroid hormones. Ovidius University Annals, Series Physical Education & Sport/Science, Movement & Health. 18(1), 36-40.
• 119. Güvendi B., Keskin B. (2020). Sporcuların antrenörlerinden algıladıkları etik dışı davranış algısına göre saldırganlık ve öfke davranışlarının incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 5(2), 134-145.
• 120. Tucker S., Turner N., Barling J., McEvoy M. (2010). Transformational leadership and childrens' aggression in team settings: A Short-term longitudinal study. The Leadership Quarterly. 21(3), 389-399.
• 121. Büyüköztürk Ş., Kılıç Çakmak E., Akgün ÖE., Karadeniz Ş., Demirel F. (2019) Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. 26. Baskı. Pegem Akademi. Ankara.
• 122. Buss AH., Perry M. (1992). The Aggression questionnaire. Journal of Personality and Social Psychology. 63(3), 452-459.
• 123. Maxwell JP., Moores E. (2007). The Development of a short scale measuring aggressiveness and anger in competitive athletes. Psychology of Sport and Exercise. 8(2), 179-193.
• 124. Tang TLP. (1995). The Development of a short money ethic scale: Attitudes toward money and pay satisfaction revisited. Personality and Individual Differences. 19(6), 809-816.
• 125. Çokluk Ö., Şekercioğlu G., Büyüköztürk Ş. (2018). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları. 5. Basım. Pegem Akademi. Ankara.
• 126. Karagöz Y. (2021). SPSS AMOS meta uygulamalı biyoistatistik. 3. Basım. Nobel Akademik Yayıncılık. Ankara.
• 127. Hooper D., Coughlan J., Mullen MR. (2008). Structural equation modelling: guidelines for determining model fit. Electronic Journal of Business Research Methods. 6(1), 53-60.
• 128. Schumacker RE., Lomax RG. (2016). Structural equation modeling. (ed. 4). Routledge. New York.
• 129. Kline RB. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. (ed. 3.). The Guilford Press. New York.
• 130. Jackson DL., Gillaspay IA., Purc-Stephenson R.(2009). Reporting practices in condirmatory factor analysis: An overview and some recomendations. Psychological Methods, 14(1), 6-23.
• 131. Schreiber JB., Nora A., Stage FK., Barlow EA., King J. (2006). Reporting structural equation modeling and confirmatory factor analysis results: A Review. The Journal of Educational Research, 99(6), 323-338.
• 132. Doğan O. (1999). Tıp bilimleri alanında davranış bilimleri. 2. Basım. Sivas: T.C. Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları. Sivas.
• 133. Yöndem ZD., Bıçak B. (2008). Öğretmen adaylarının öfke düzeyi ve öfke tarzları. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi. 5(2), 1-15.
• 134. Vitell SJ., Paolillo JG., Singh JJ. (2006). The Role of money and religiosity in determining consumers’ ethical beliefs. Journal of Business Ethics. 64(2), 117-124.