Kabuklu Yumurtada Isıl Olmayan İşleme ve Muhafaza Teknikleri: Güncel Yaklaşımlar ve Gelecek Perspektifler
Öz
Yumurta, yüksek biyolojik değere sahip proteinleri ve fonksiyonel özellikleri nedeniyle dünya genelinde en çok tüketilen hayvansal gıdalardan biridir. Ancak kabuklu yumurtalar, özellikle Salmonella Enteritidis gibi patojenlerle ilişkili gıda kaynaklı salgınlarda önemli bir risk faktörü oluşturmaktadır. Bundan dolayı geleneksel ısıl pastörizasyon yöntemleri, gıda güvenliğini sağlamada etkili olmakla birlikte, yumurtanın fonksiyonel ve duyusal özelliklerinde kayıplara yol açmaktadır. Son yıllarda ise kabuklu yumurtaların yüzey dezenfeksiyonu ve raf ömrünün uzatılmasına yönelik olarak ısıl olmayan teknolojilerin kullanımı giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Bu kapsamda ultraviyole ışınlama, ozonlama, soğuk plazma, yüksek hidrostatik basınç, darbeli elektrik alan, ultrasonik uygulamalar ve elektrolize su gibi yenilikçi yöntemler üzerine yürütülen araştırmalar umut verici sonuçlar ortaya koymaktadır. Bu derlemede ise söz konusu tekniklerin mekanizmaları, avantaj ve dezavantajları ile literatürdeki uygulama örnekleri tartışılmakta; ayrıca yöntemlerin endüstriyel potansiyelleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir. Bunun yanı sıra, mevcut bulgular ışığında geleceğe yönelik araştırma alanları ve olası gelişim perspektifleri sunulmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Mine, Y. (2007). Recent advances in egg protein functionality in the food system. World's Poultry Science Journal. 58(1): 31-39. https://doi.org/10.1079/WPS20020005.
- Abeyrathne, E.D., Lee, H.Y. & Ahn, D.U. (2013). Egg white proteins and their potential use in food processing or as nutraceutical and pharmaceutical agents--a review. Poultry Science. 92(12): 3292-9. https://doi.org/10.3382/ps.2013-03391.
- Omana, D.A., Wang, J. & Wu, J. (2010). Ovomucin – a glycoprotein with promising potential. Trends in Food Science & Technology. 21(9): 455-463. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2010.07.001.
- Liu, Y.F., Oey, I., Bremer, P., Carne, A & Silcock, P. (2019). Modifying the functional properties of egg proteins using novel processing techniques: A review. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety. 18(4): 986-1002. https://doi.org/10.1111/1541-4337.12464.
- Razi, S.M., Fahim, H., Amirabadi, S. & Rashidinejad, A. (2023). An overview of the functional properties of egg white proteins and their application in the food industry. Food Hydrocolloids. 135: 108183. https://doi.org/10.1016/j.foodhyd.2022.108183.
- Marventano, S., Godos, J., Tieri, M., Ghelfi, F., Titta, L., Lafranconi, A., Gambera, A., Alonzo, E., Sciacca, S., Buscemi, S., Ray, S., Del Rio, D., Galvano, F. & Grosso, G. (2020). Egg consumption and human health: an umbrella review of observational studies. International Journal of Food Sciences and Nutrition. 71(3): 325-331. https://doi.org/10.1080/09637486.2019.1648388.
- Zhang, X., Lv, M., Luo, X., Estill, J., Wang, L., Ren, M., Liu, Y., Feng, Z., Wang, J., Wang, X. & Chen, Y. (2020). Egg consumption and health outcomes: a global evidence mapping based on an overview of systematic reviews. Annals of Translational Medicine. 8(21): 1343. https://doi.org/10.21037/atm-20-4243.
- Jadhav, H.B., Annapure, U.S. & Deshmukh, R.R. (2021). Non-thermal technologies for food processing. Frontiers in Nutrition. 8: 657090. https://doi.org/10.3389/fnut.2021.657090.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Gıda Mühendisliği
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Muhammed Yüceer
*
0000-0001-6709-1347
Türkiye
Rukiye Mavuş
0000-0003-1829-2059
Türkiye
Ecem Işık
0009-0000-5232-0821
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
29 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
12 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 1