Türkçe Öğretiminde Beceri Uyuşmazlığı Sorunları ve Çözüm Önerileri

Beceri, bireyin sahip olduğu bilgi, yöntem, teknik gibi zihinsel kaynaklarını harekete geçirerek uygulamaya aktarma sürecidir. Bu süreç bilme, harekete geçirme ve işi/görevi yapma bileşenlerinden oluşmaktadır. Beceri yaklaşımında önce öğrenci için gerekli temel beceriler belirlenmekte ve bunlar düzeylere göre sıralanarak öğretilmektedir. Eğitim sürecinde farklı düzeylerde öğretilen becerilerle mesleki alan becerilerinin uyumlu olmasına dikkat edilmektedir. Bunların farklı olması beceri uyuşmazlığını getirmektedir. Beceri uyuşmazlığı gelecek nesillerin nitelikli yetişmesini olumsuz etkilemekte, genç işsizliğinin yüksek olduğu ülkelerde ekonomik ve sosyal gelişmeye zarar vermektedir.

Ülkemizde İlköğretim Türkçe Programları ile Türkçe öğretmeni yetiştirme programları arasında yaklaşım, ders, beceri, yöntem ve uygulama yönüyle beceri uyuşmazlıkları bulunmaktadır. Çoğu ortaokul, lise, üniversite ve Türkçe Öğretmenliği derslerinde dil becerileri yerine edebiyat bilgileri, dil kuralları ve genel kültür öğretimi ön plana çıkmaktadır. Öğrencilerin derslerde verilen teorik bilgileri ezberlemesi beklenmektedir. Türkçe Öğretmenliği lisans programında sadece dört derste (anlama ve anlatma teknikleri) dil becerilerine yer verilmektedir. Bu derslerin süreleri Türkçeyi bilinçli öğrenmek ve kullanmak için yeterli olmamaktadır. Öğrenciler anlama, kendini ifade etme, yazma, Türkçeyi doğru güzel ve etkili kullanma becerilerini yeterince geliştiremeden mezun olmaktadır. Böylece üniversitede verilen Türkçe öğretimi ile öğretmenlik mesleği ve günlük yaşamda gerekli olan temel beceriler örtüşmemektedir. Türkçe öğretimindeki beceri uyuşmazlığının olumsuz sonuçları ulusal ve uluslararası araştırmalarda açıkça görülmektedir. Çoğu öğrencimiz PIRLS ve PISA gibi araştırmalarda okuma ve anlama becerilerinde düşük puan almakta, OECD’ye üye ülkelerin gerisinde kalmaktadırlar. Kısaca dil ve zihinsel beceriler yönüyle zengin olmayan bir eğitim sistemi, öğrencilerin dil becerilerinin istenilen düzeyde gelişmesine yardımcı olamamakta ve iş piyasasının isteklerine cevap verememektedir.

Anahtar Kelimeler: Beceri uyuşmazlığı, Türkçe öğretimi.