EN
TR
Uçucu ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi
Öz
Bitkilerden ayrıştırılabilen, canlı sistemlere etkileri tanımlanan maddeler ve bunların farmasötik, kozmetik, gıda gibi alanlarda kullanımı her zaman dikkat çeken konulardan olmuştur. Bitkisel kaynaklardan örneğin çiçek, tohum, yaprak, kabuk, dal, köklerden elde edilen sabit ve uçucu yağlar için antiseptik, antibakteriyel, antifungal, antioksidan, antiviral aktiviteler bilinen en yaygın etkilerdendir. Aromaterapi, fiziksel ve ruhsal olarak yaşam kalitesini düzenlemek için uygulanan uçucu ve sabit yağlarla formüle edilen bütünsel tedavi yaklaşımıdır. Amerika Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) aromaterapi yağlarının, solunum yolu üzerinden inhalatif ve difüzif yöntemlerinin, cilt üzerinden jel, krem, losyon şeklinde topikal uygulamalarının ve ağızdan çözelti, tablet, kapsül şeklinde dahili uygulamalarının olduğunu belirtmişlerdir. Tıbbın babası olarak anılan Hipokrat’ın MÖ 400’lü yıllarda çok önem verdiği aromaterapi yağları ile ilgili güncel araştırma makale sayısı oldukça azdır. Uçucu ve sabit yağların kimyasal yapılarının tanınması, biyolojik aktivite ile ilişkilendirilmesi, aromaterapi uygulamalarına temel bilgi birikimi sağlaması açısından çok önemlidir. Bu derleme çalışmasında en çok kullanılan uçucu ve sabit yağlarla ilgili güncel ve güvenilir çalışmalar kimyasal yapı-aktivite uygulamaları açısından değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] S. Krist, "Introduction," in Vegetable Fats and Oils, S. Krist Ed. Cham: Springer International Publishing, 2020, pp. 1-26.
- [2] J. Baptiste Hzounda Fokou, P. Michel Jazet Dongmo, and F. Fekam Boyom, "Essential Oil’s Chemical Composition and Pharmacological Properties," in Essential Oils - Oils of Nature, 2020.
- [3] M. Butnariu and I. Sarac, "Essential Oils from Plants," Journal of Biotechnology and Biomedical Science, vol. 1, pp. 35-43, 12/21 2018, doi: 10.14302/issn.2576-6694.jbbs-18-2489.
- [4] W. Dhifi, S. Bellili, S. Jazi, N. Bahloul, and W. Mnif, "Essential Oils' Chemical Characterization and Investigation of Some Biological Activities: A Critical Review," (in eng), Medicines (Basel), vol. 3, no. 4, p. 25, 2016, doi: 10.3390/medicines3040025.
- [5] J. L. Robins, "The science and art of aromatherapy," (in eng), J Holist Nurs, vol. 17, no. 1, pp. 5-17, Mar 1999, doi: 10.1177/089801019901700102.
- [6] X. Peng et al., "Chemical composition and antioxidant activity of essential oils from barks of Pinus pumila using microwave-assisted hydrodistillation after screw extrusion treatment," Ind Crops Prod, vol. 166, p. 113489, 2021/08/01/ 2021, doi: https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2021.113489.
- [7] H. E. Salama, M. S. Abdel Aziz, and M. W. Sabaa, "Development of antibacterial carboxymethyl cellulose/chitosan biguanidine hydrochloride edible films activated with frankincense essential oil," International Journal of Biological Macromolecules, vol. 139, pp. 1162-1167, 2019/10/15/ 2019, doi: https://doi.org/10.1016/j.ijbiomac.2019.08.104.
- [8] L. Mehdizadeh and M. Moghaddam, "Chapter 10 - Essential Oils: Biological Activity and Therapeutic Potential," in Therapeutic, Probiotic, and Unconventional Foods, A. M. Grumezescu and A. M. Holban Eds.: Academic Press, 2018, pp. 167-179.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2022
Gönderilme Tarihi
10 Kasım 2021
Kabul Tarihi
14 Mart 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 1
APA
Taşkor Önel, G., & Yaman Akbay, H. G. (2022). Uçucu ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 5(1), 104-114. https://doi.org/10.55117/bufbd.1021436
AMA
1.Taşkor Önel G, Yaman Akbay HG. Uçucu ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2022;5(1):104-114. doi:10.55117/bufbd.1021436
Chicago
Taşkor Önel, Gülce, ve Hatice Gözde Yaman Akbay. 2022. “Uçucu ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi”. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 5 (1): 104-14. https://doi.org/10.55117/bufbd.1021436.
EndNote
Taşkor Önel G, Yaman Akbay HG (01 Haziran 2022) Uçucu ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 5 1 104–114.
IEEE
[1]G. Taşkor Önel ve H. G. Yaman Akbay, “Uçucu ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi”, Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 5, sy 1, ss. 104–114, Haz. 2022, doi: 10.55117/bufbd.1021436.
ISNAD
Taşkor Önel, Gülce - Yaman Akbay, Hatice Gözde. “Uçucu ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi”. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 5/1 (01 Haziran 2022): 104-114. https://doi.org/10.55117/bufbd.1021436.
JAMA
1.Taşkor Önel G, Yaman Akbay HG. Uçucu ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2022;5:104–114.
MLA
Taşkor Önel, Gülce, ve Hatice Gözde Yaman Akbay. “Uçucu ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi”. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 5, sy 1, Haziran 2022, ss. 104-1, doi:10.55117/bufbd.1021436.
Vancouver
1.Gülce Taşkor Önel, Hatice Gözde Yaman Akbay. Uçucu ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 01 Haziran 2022;5(1):104-1. doi:10.55117/bufbd.1021436