Organik Tarımda İnovasyon ve Haberleşme Teknolojisinin Geleceği

Öz

Metaverse haberleşme teknolojisinin popülaritesinin gün geçtikçe artmasıyla pek çok çalışmaya konu olmaya başlamasına rağmen bu alandaki ölçek geliştirme araştırmalarının sayısı son derece azdır. Özellikle metaverse haberleşme teknolojisinin organik tarım turizm uygulamaları arasındaki ilişkisini ele alan bir ölçek çalışmasına rastlanmamıştır. Bu çalışma ile metaverse sanal evreninin organik tarım ürünleri ve tarım turizmi etkileşiminin değerlendirmesi için geçerli ve güvenilir bir veri toplama aracının geliştirilmesi sayesinde metaverse sanal evreninin organik tarım turizm uygulamaları arasındaki ilişkisini tespit edecek geçerli-güvenilir bir ölçme aracı ortaya koyarak bu konuda bir boşluğu doldurması hedeflenmiştir. Bu doğrultuda araştırmanın ana materyalini anket yoluyla toplanan orijinal veriler oluştururken, çalışmanın ikincil veri kaynaklarını makaleler ve tezler oluşturmaktadır. Metaverse haberleşme teknolojisinin organik tarım turizm uygulamaları ile etkileşiminin tespit edilmesinde kullanılabilecek metaverse organik tarım turizm ölçeğinin (MOTTÖ) geliştirilmesinde madde havuzunun oluşturulmasından sonra uzman görüşü, pilot çalışma, normallik, geçerlik ve güvenirlik analizi aşamalarından oluşan bir süreç izlenmiştir. Verilerin analizi için SPSS 25.0 paket programından yararlanılmıştır. Bu veriler ile normallik, güvenilirlik ve geçerlik, f ve %, bağımsız örnek t, tek yönlü varyans, basit korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Ölçme aracının geçerlik ve güvenirliğin test edilmesi amacıyla 92’si kadın, 69’u erkek olmak üzere toplam 161 gönüllü katılımcıdan elde edilen verilerle 30 maddeden oluşan “Bilgi ve Tutum”, “Sosyo-Psikolojik ve Çevresel Koşullar” ve “Deneyim, Gelişim ve Farkındalık” olarak adlandırılan üç faktörlü yapı belirlenmiştir. Analiz sonuçlarına göre ölçekten alınabilecek minimum puanın 30, maksimum puanın 150, iç tutarlık kat sayısının 0.979, Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değerinin 0.934, faktörlerinin açıkladığı toplam varyans oranın ise 70.863 olduğu tespit edilmiştir. Yapılan çalışma neticesinde, MOTTÖ’nün geçerli, güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Geliştirilen ölçeğin, üç boyutlu 30 maddeden oluşan yapısı ile ilerleyen zamanlarda metaverse sanal evreninin organik tarım ürünleri ve tarım turizmi ile etkileşimini belirlemeye ve ölçmeye yönelik yapılacak araştırmalarda, önemli bir ihtiyacı karşılayarak akademik anlamda katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Metaverse
• Organik tarım
• Turizm
• Organik tarım turizmi.

Innovation in Organic Agriculture and the Future of Communication Technology

Öz

Although the Metaverse communication technology has become the subject of many studies with its increasing popularity, the number of scale development studies in this field is extremely low. In particular, there is no scale research that deals with the relationship between the metaverse virtual universe and organic agriculture tourism practices. This study aims to fill a gap in this field by developing a valid and reliable data collection tool for the evaluation of the interaction of the metaverse communication technology with organic agricultural products and agrotourism, and by introducing a valid and reliable measurement tool to determine the relationship between the metaverse virtual universe and organic agriculture tourism practices. In this direction, the main material of the study consists of original data collected through questionnaires, while the secondary data sources of the study consist of articles and theses. In the development of the metaverse organic agricultural tourism scale (MOTTÖ), which can be used to determine the interaction of the metaverse communication technology with organic agricultural tourism practices, a process consisting of expert opinion, pilot study, normality, validity and reliability analysis stages was followed after the creation of the item pool. SPSS 25.0 package programme was used for data analysis. Normality, reliability and validity, f and %, independent sample t, one-way variance, simple correlation and multiple linear regression analyses were performed with these data. In order to test the validity and reliability of the measurement tool, a three-factor structure consisting of 30 items called "Knowledge and Attitude", "Socio-Psychological and Environmental Conditions" and "Experience, Development and Awareness" was determined with the data obtained from a total of 161 volunteer participants, 92 women and 69 men. According to the results of the analyses, the minimum score that can be obtained from the scale is 30, the maximum score is 150, the internal consistency coefficient is 0.979, the Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) value is 0.934, and the total variance ratio explained by the factors is 70.863. As a result of the study, it was concluded that MOTTÖ is a valid and reliable measurement tool. It is thought that the developed scale, with its three-dimensional structure consisting of 30 items, will contribute academically by meeting an important need in future researches to determine and measure the interaction of the metaverse virtual universe with organic agricultural products and agritourism.

Anahtar Kelimeler

• Metaverse
• Organic farming
• Tourism
• Organic agricultural tourism.

Kaynakça

1. Ş. Dertli, "Turizm pazarlaması uygulamalarında organik tarım ürünlerinin etkisi: Erzurum ili örneği", Bayburt Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Bayburt, 2021.
2. E. Atış, C. Günden, H. E. Salalı ve K. Çiftçi, “Gençlerin çevreye duyarlı üretim yöntemi önceliği ve organik ürün satın alma eğilimi,” Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, cilt 20, no. 2, pp. 181-187, 2023.
3. D. Çınar ve B. Göktaş, “Organik tarım ürünleri konusunda yapılmış pazarlama çalışmalarından örnekler,” Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi., cilt 2, no. 1, pp. 131-144, 2019.
4. K. Ağızan ve Z. Bayramoğlu, “Organik tarımda pazarlama stratejileri: Tedarikçi seçim kriterleri ve etkinlik analizleri,” Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, cilt 9, no. 2, pp. 156-174, 2023.
5. E. Taş, "Turizm potansiyelinin belirlenmesi: Doğu Karadeniz bölgesi Bayburt ili örneği", Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Isparta, 2014.
6. S. Karaküçük, Rekreasyon: Boş Zamanları Değerlendirme, Suat Karaküçük, 2014.
7. G. Emekli, “Coğrafya, turizm, kültür ilişkilerinin turizm coğrafyasına yansımaları ve kültürel turizm,” Ege Coğrafya Dergisi, cilt 30, no. 2, pp. 405-428, 2021.
8. M. S. Selvi, ve D. Demirer, “Ekolojik tatil çiftliklerinin Tatuta projesi deneyimine ilişkin örnek olay incelemesi,” Turizm Araştırmaları Dergisi, cilt 23, no. 2, pp. 187 - 202, 2012.

9. B. Woś, ve A. Gawlik, “The development of agri-tourism in Opole Province, Poland. From inexpensive holidays in the countryside to experiential marketing,” Journal of Environmental and Tourism Analyses, cilt 3, no. 1, pp. 80-89, 2015.
10. S. Ahmadova, ve O. Akova, “Türkiye’de organik ekoturizm çiftlikleri üzerine bir araştırma,” Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, cilt 6, no. 1, pp. 14-29, 2016.
11. H. K. Aytuğ, “Türkiye’de tarımsal turizmin gelişme potansiyeli: Yeşilköy örneği AB İle karşılaştırmalı bir analiz,” Akademik Yaklaşımlar Dergisi, cilt 7, no. 1, pp. 118-147, 2016.
12. M. Z. Dinçer, F. İstanbullu Dinçer ve Z. B. Avunduk, Türkiye'de Kırsal Turizmin Sosyokültürel, Teknolojik, Ekonomik, Eğitimsel, Politik, Yasal, Ekolojik ve Demografik Açılardan Değerlendirilmesi (Steepyed Analizi), 12. Ulusal Turizm Kongresi, 2011, pp. 177-194.
13. Y. Esmer, M. Yüksel ve O. Şaylan, “Yerel yönetimlerde inovasyon uygulamalarına yönelik bir değerlendirme ,” Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, cilt 11, no. 2, pp. 175-189, 2019.
14. C. Şenol, “İnovasyon, destek, sürdürülebilirlik: Türkiye ekonomisi ve tarım,” International Journal of Geography and Geography Education (IGGE), no. 44, pp. 475-488, 2021.
15. S. Demir ve E. Ülker Demirel, “Bir deneyimi unutulmaz kılan unsurlar nedir? Unutulmaz turizm deneyimi üzerine kavramsal bir değerlendirme,” Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt 21, no. 2, pp. 661-682, 2019.
16. V. Zoğal ve G. Emekli, “Yaratıcı turizme kavramsal ve coğrafi bir yaklaşım,” Ege Coğrafya Dergisi, cilt 26, no. 1, pp. 21-34, 2017.
17. I. F. Orkunoğlu Şahin ve T. E. Çiftçi, “Metaverse’de gerçekleştirilen işlemlerin vergilendirilmesi,” Fiscaoeconomia, cilt 6, no. 2, pp. 677-698, 2022.
18. E. Özkahveci, F. Civek ve G. Ulusoy, “Endüstri 5.0 döneminde metaverse (Kurgusal evren)’ün yeri,” Sciences (Joshas Journal), cilt 8, no. 50, pp. 398-409, 2022.
19. E. Ağırman ve O. C. Barakalı, “Finans ve finansal hizmetlerin geleceği: Metaverse,” Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, cilt 9, no. 2, pp. 329-346, 2022.
20. M. Arslan, “Metaverse, ınnovation (meta ınnovation) and urban ınteraction,” Kent Akademisi, cilt 16, no. 3, pp. 1374-1397, 2023.
21. H. Ning, H. Wang, Y. Lin, W. Wang, S. Dhelim, F. Farha, J. Ding ve M. Daneshmand, “A Survey on the metaverse: the state-of-the-art, technologies, applications, and challenges,” IEEE Internet of Things Journal, cilt 10, no. 16, pp. 14671-14688, 2023.
22. Ş. Dertli ve M. E. Dertli, “Dijital tarım (tarım 4.0) ve metaverse kavramlarına yönelik bireylerin bilgi ve farkındalık düzeylerinin incelenmesi,” Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, cilt 6, no. 2, pp. 126-150, 2023a.
23. O. Urhan ve K. Güllü, “Veriye dayalı akıllı şehir oluşturmada teknoloji trendleri,” Şura Akademi, no. 2, pp. 19-25, 2023.
24. Ş. Dertli ve M. E. Dertli, "Metaverse ve Endüstri 4.0'ın Sporcu Beslenmesi ve Fiziksel Aktivite Üzerindeki Etkisi", Dijital Çağda Spor Araştırmaları II, Özgür Yayınları, 2023b, pp. 33-52.
25. E. Belli ve Ş. Dertli, “Erzurum’da Kış Turizminin Yöresel Ürünler Üzerindeki Etkisi: Metaverse Yönelik Kavramsal Bir İnceleme,” 6th International Academic Sports Studies Congress, 2022, pp. 445-446.
26. E. Taş ve Ş. Dertli, “Covid-19 Salgınının Spor Turizmi Pazarlaması Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi,” II. International Symposium Applied Business Management and Economics Researches, 2022, pp. 36-37.
27. Ş. Dertli ve M. E. Dertli, “Metaverse’ün Sağlık Turizmi ve Yaşlı Bakım Hizmetleri Kapsamında Değerlendirilmesi,” 3rd International Congress on Digital Business, Management & Economics, 2023c, pp.44-45.
28. N. Evci ve F. Aylar, “Derleme: Ölçek geliştirme çalışmalarında doğrulayıcı faktör analizinin kullanımı,” SOBİDER Sosyal Bilimler Dergisi, pp. 389-412, 2017.
29. Z. Özdemir, “Sağlık bilimlerinde likert tipi tutum ölçeği geliştirme,” Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, cilt 5, no. 1, pp. 60-68, 2018.
30. A. F. Kılıç ve İ. Koyuncu, "Ölçek Uyarlama Çalışmalarının Yapı Geçerliği Açısından İncelenmesi," Küreselleşen Dünyada Eğitim, Pegem Akademi, 2017, pp. 415-438.
31. İ. H. Yurdakal ve F. S. Kırmızı , “Okumaya yönelik tutum ölçeği güvenirlik ve geçerlik çalışması,” Elementary Education Online, cilt 18, no. 2, pp. 714-733, 2019.
32. H. Özgan ve E. Akıncı, “Okul süreç danışmanlığı ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması,” Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, cilt 8, no. 1, pp. 1131-1150, 2011.
33. T. Üner, "Toplumsal pazarlama kavramı ve ölçek geliştirme çalışması: Turizm sektörü uygulaması", Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara, 2019.
34. M. Öztürk, "Matematik öğretmeni ve öğretmen adaylarının ispat yapma süreçlerinin bilişsel açısından incelenmesi", Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Erzurum, 2017.
35. Y. Esmer, ve K. Özdaşlı, Akademik Yönetimde Psikolojik Sözleşme İhlali Etik Liderlik ve Prososyal Davranışlar. Ankara: Çizgi Kitapevi Yayınları, 2018.
36. Ş. Büyüköztürk, Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı, Ankara: Pegem Akademi, 2011.
37. A. Kaplan, M. Öztürk ve M. Doruk, “Expectation scale for mathematical applications course: A study on validity and reliability,” Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, cilt 16, no. 2, pp. 85-103, 2015.
38. F. Yılmaz, A. H. Mete, B. F. Türkön ve Ö. İnce, “Sağlık hizmetlerinin geleceğinde metaverse ekosistemi ve teknolojileri: Uygulamalar, fırsatlar ve zorluklar,” Eurasian Journal of Health Technology Assessment, cilt 6, no. 1, pp. 12-34, 2022.
39. M. H. Mete, “Metaverse teknolojileri ve etki alanları,” Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, cilt 14, no. 2, pp. 155-171, 2022.
40. İ. H. Aydın, “Metaverse, yaşam 4.0 (beynimde fırtınalar!),” pp. 35-69, 2021.
41. Ş. Dertli ve M. E. Dertli, “Metaverse’ün Sağlık Turizmi ve Yaşlı Bakım Hizmetleri Kapsamında Değerlendirilmesi,” İşletme ve Dijital Dönüşüm Üzerine Güncel Gündem Teori, Politika ve Uygulama, Nobel Akademik Yayıncılık, 2023d, pp. 31-52.
42. Ş. Dertli ve M. E. Dertli, “Metaverse’ün Yeşil Lojistik ve Yeşil Girişimcilik Üzerindeki Etkilerinin Değerlendirilmesi,” 3rd Internatıonal Symposıum on Sustaınable Logıstıcs “Digitalization”, 2023e, pp. 63-64
43. Ş. Dertli ve Y. Esmer, “Sporda inovasyon uygulamaları: Güncel örnekler,” International Conference on Innovative Academic Studies, cilt 3, no. 1, pp. 81-86, 2023.
44. B. Buchmeister, I. Palcic ve R. Ojstersek, “Artificial Intelligence in manufacturing companies and broader: An overview,” DAAAM International Scientific Book, pp. 81-98, 2019.
45. Ş. Dertli ve M. E. Dertli, “Yapay zekâ ve sürdürülebilirlik ilişkisi üzerine doktora tezlerinin bibliyometrik profili,” Uluslararası Davranış, Sürdürülebilirlik Ve Yönetim Dergisi, cilt 10, no. 19, pp. 151-174, 2024.