Türkiye'de “Akademik İyimserlik” Çalışmaları: Bibliyometrik Bir Analiz

Gökçen Kayaer; Murat Özdemir

doi:10.52597/buje.1718017

EN TR

“Academic Optimism” Studies in Türkiye (2011 - 2024): A Bibliometric Analysis

Öz

The aim of this study is to examine articles on academic optimism in Türkiye, within the scope of research in the Web of Science (WoS), Scopus, Tr Index, EBSCO, and ERIC databases, using bibliometric analysis. This study analyzes the distribution of scientific publications in the field of academic optimism by year, the productivity and collaboration levels of authors, the most published sources, the keywords used, and the most frequently studied topics related to these concepts. A total of 59 articles published by Turkish researchers between 2011 and 2024 were evaluated using VOSviewer software. The findings revealed that studies on academic optimism began after 2011 and showed a significant increase, especially after 2020. Furthermore, it was determined that the concept of "leadership" is central to research in this field, followed by the themes of "school effectiveness" and "organizational commitment." Due to the limited number of similar studies conducted using bibliometric methods in the literature, it is recommended that different publication types and comparative country analyses be included in future research.

Anahtar Kelimeler

Academic optimism, bibliometric analysis, teacher academic optimism, Türkiye

Türkiye'de “Akademik İyimserlik” Çalışmaları: Bibliyometrik Bir Analiz

Öz

Bu çalışmanın amacı, Web of Science (WoS), Scopus, Tr Dizin, EBSCO ve ERIC veri tabanlarında yer alan araştırmalar kapsamında Türkiye’de akademik iyimserliği konu edinen makaleleri bibliyometrik analiz yöntemiyle incelemektir. Bu doğrultuda araştırmada, akademik iyimserlik alanında yapılan bilimsel yayınların yıllara göre dağılımı, yazarların üretkenlik ve iş birliği düzeyleri, en çok yayın yapan kaynaklar, kullanılan anahtar kelimeler ve bu kavramlarla birlikte en sık çalışılan konular analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında 2011–2024 yılları arasında Türk araştırmacılar tarafından yayımlanan toplam 59 makale VOSviewer yazılımı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Bulgular, akademik iyimserlik çalışmalarının 2011 yılı sonrasında başladığını ve özellikle 2020 yılı itibarıyla belirgin bir artış gösterdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, bu alandaki araştırmalarda “liderlik” kavramının merkezi bir konumda olduğu, bunu “okul etkililiği” ve “örgütsel bağlılık” temalarının izlediği belirlenmiştir. Alan yazında bibliyometrik yöntemle yapılmış benzer çalışmaların sınırlı olması nedeniyle, gelecekteki araştırmalarda farklı yayın türlerinin ve karşılaştırmalı ülke analizlerinin dahil edilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Akademik iyimserlik, bibliyometrik analiz, öğretmen akademik iyimserliği, Türkiye

Kaynakça

Akın Kösterelioğlu, M. (2017). The effect of teachers' shared leadership perception on academic optimism and organizational citizenship behaviour: a Turkish case. International Journal of Leadership in Education, 20(2), 246–258. https://doi.org/10.1080/13603124.2015.1066868
Akpolat T. (2025). Ortaokul öğretmenlerinin akademik iyimserlik tutumları: Bir q metodoloji çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (PAUEFD), 63, 39–62. https://doi.org/10.9779/pauefd.1319965
Akyürek, M. İ., & Bülbül, A. E. (2024). The relationship between distributed leadership and academic optimism: a meta-analysis study. Leadership and Policy in Schools, 1-16. Advance online publication. http://dx.doi.org/10.1080/15700763.2024.2312997
Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of informetrics, 11(4), 959–975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
Arruda, H., Silva, E. R., Lessa, M., Proença Jr, D., & Bartholo, R. (2022). VOSviewer and bibliometrix. Journal of the Medical Library Association: JMLA, 110(3), 392. https://doi.org/10.5195/jmla.2022.1434
Ateş, A., & Ünal, A. (2021). The relationship between teacher academic optimism and student academic achievement: A meta-analysis. Psycho-Educational Research Reviews, 10(2), 284–297. https://doi.org/10.52963/PERR_Biruni_V10.N2.20
Aydın, B., Çulha, Ş., Mercan, B., & Zöğ, E. (2022). Öğretmen adaylarının iyimserlik ve tükenmişlik düzeylerinin karşılaştırılması. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(34), 688–719. https://doi.org/10.35675/befdergi.708092
Bandura, A. (1977a). Self-efficacy: toward a unifying theory of behavioral change. Psychological review, 84(2), 191–215. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0033-295X.84.2.191
Bandura, A. (1977b). Social learning theory. Englewood Cliffs, Prentice-hall.
Battal, F., & Seyrek, E. (2022). Akademik iyimserlik ve psikolojik iyi oluş ilişkisinde sosyal aylaklığın rolü. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(3), 1407–1426. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1064855

Beane, R. (2019). Academic optimism and student performance in secondary education. Journal of Educational Psychology, 111(4), 743–755.
Beard, K. S., Hoy, W. K., & Hoy, A. W. (2010). Academic optimism of individual teachers: Confirming a new construct. Teaching and Teacher Education, 26(5), 1136–1144. https://psycnet.apa.org/doi/10.1016/j.tate.2010.02.003
Behl, A., Ferreira, F. A. F., Stankovska, I., & Dhir, A. (2021). COVID-19 and academic optimism: A systematic literature review. Sustainability, 13(17), 9815. https://doi.org/10.3390/su13179815
Bevel, R. K., & Mitchell, R. M. (2012). The effects of academic optimism on elementary reading achievement. Journal of Educational Administration, 50(6), 773–787. http://dx.doi.org/10.1108/09578231211264685
Biroğul, H. K., & Deniz, M. E. (2017). Farklı branş öğretmenlerinin akademik iyimserlikleri ile mesleki benlik saygılarının incelenmesi. İlköğretim Online, 16(2), 814–825. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.304737
Bostancı, A. B. (2013). The Prediction Level of Teachers' Organizational Citizenship Behaviors on the Successful Practice of Shared Leadership. Eurasian Journal of Educational Research, 51(1), 177–194.
Bostancı, A. B., Tosun, A. & Doğan, Ö. (2024). The relationship between DNA profiles of schools and the levels of teachers’ school academic optimism. International Online Journal of Educational Sciences, 12(4), 85–99. http://dx.doi.org/10.15345/iojes.2020.04.006
Boz, A. V. (2018). Okuların akademik iyimserlik düzeyi ile öğretmenlerin örgütsel sinizm düzeyleri arasındaki ilişki. Atlas Journal, 4(14), 1393–1406.
Bozkurt, Ö., & Ercan, A. (2017). Akademik iyimserlik ile performans arasındaki ilişkinin akademisyenler açısından değerlendirilmesi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 13(13), 251–263. http://dx.doi.org/10.17130/ijmeb.2017ICMEB1735449
Börü, N., & Bellibaş, M. Ş. (2021). Comparing the relationships between school principals’ leadership types and teachers’ academic optimism. International Journal of Leadership in Education, 27(3), 560–578. https://doi.org/10.1080/13603124.2021.1889035
Cansoy, R., & Parlar, H. (2018). Dağıtılmış liderlik, yöneticiye güven ve okul akademik iyimserliği arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 24(1), 1–44. http://dx.doi.org/10.14527/kuey.2018.001
Chang, I. H. (2011). A study of the relationships between distributed leadership, teacher academic optimism and student achievement in Taiwanese elementary schools. School Leadership & Management, 31(5), 491–515. http://dx.doi.org/10.1080/13632434.2011.614945
Coleman, J. S. (1968). Equality of educational opportunity. Integrated education, 6(5), 19–28.
Coleman, J. S. (1988). Social capital in the creation of human capital. American Journal of Sociology, 94(1), 95–120.
Creemers, B. P. M., & Kyriakides, L. (2008). The dynamics of educational effectiveness: A contribution to policy, practice and theory in contemporary schools. Routledge. http://dx.doi.org/10.4324/9780203939185
Çağlar, Ç. (2013). Akademik iyimserlik düzeyinin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 260–273. http://dx.doi.org/10.17860/efd.37317
Çağlar, Ç. (2014). Okulların akademik iyimserlik düzeyleri ile değişime açıklık düzeyleri arasındaki ilişki. Journal of Theoretical Educational Science/Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 7(1), 94–113. https://doi.org/10.5578/KEG.5731
Çakır, G. S. (2024). Akademik iyimserlik kavramına yönelik fenomenolojik bir çalışma. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 59(1), 27–46. https://hdl.handle.net/11424/293565
Çalık, T., & Tepe, N. (2019). Ortaokul öğretmenlerinin algılarına göre okul etkililiği ile kolaylaştırıcı okul yapısı ve akademik iyimserlik arasındaki ilişki. Kastamonu Education Journal, 27(4), 1471–1480. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3008
Çoban, D., & Demirtaş, H. (2011). Okulların akademik iyimserlik düzeyi ile öğretmenlerin örgütsel bağlılığı arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 3(3), 317–348.
Darling-Hammond, L. (2000). Teacher quality and student achievement: A review of state policy evidence. Education Policy Analysis Archives, 8(1), 1–44. https://doi.org/10.14507/epaa.v8n1.2000
Demirtaş, Z., & Yıldız, A. (2018). Öğretmenlerin akademik iyimserlik düzeylerinin örgütsel bağlılık ve iş doyumu ile ilişkisi. Eğitim ve Bilim, 43(193), 103–118. https://doi.org/10.15390/EB.2018.7191
Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133(1), 285–296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
Durlak, J. A., Weissberg, R. P., Dymnicki, A. B., Taylor, R. D., & Schellinger, K. B. (2011). The impact of enhancing students’ social and emotional learning: A meta-analysis of school-based universal interventions. Child Development, 82(1), 405–432. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2010.01564.x
Edmonds, R. (1979). Effective schools for the urban poor. Educational Leadership, 37(1), 15–24.
Elma, C., & Ergen, Y. (2019). İlkokul öğretmenlerinin örgütsel bağlılıkları ile mesleki tükenmişlik algıları arasındaki ilişki. Journal of Theoretical Educational Science, 12(3), 874–891. https://doi.org/10.30831/akukeg.417004
Eren, A. (2012). Prospective teachers’ future time perspective and professional plans about teaching: The mediating role of academic optimism. Teaching and Teacher Education, 28(1), 111-123. https://doi.org/10.1016/j.tate.2011.09.006
Eren, A. (2014). Uncovering the links between prospective teachers’ personal responsibility, academic optimism, hope, and emotions about teaching: A mediation analysis. Social Psychology of Education, 17(1), 73–104. https://psycnet.apa.org/doi/10.1007/s11218-013-9243-5
Ergen, Y., & Elma, C. (2018). Development of Teacher Academic Optimism Scale: The validity and reliability study. Pegem Journal of Education and Instruction, 8(1), 69–90. https://doi.org/10.14527/pegegog.2018.004
Ergen, Y., & Elma, C. (2020). Sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetim becerileri, akademik iyimserlikleri ve mesleki bağlılıkları arasındaki ilişki. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 1222–1239. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2020..-656449
Feng, F. I., & Chen, W. L. (2019). The effect of principals’ social justice leadership on teachers’ academic optimism in Taiwan. Education and Urban Society, 51(9), 1245–1264. https://doi.org/10.1177/0013124518785438
Fırat, F. (2016). Okulların akademik iyimserlik düzeyinin öğretmenlerin epistemolojik inançları ve bazı değişkenler açısından incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=Q-ex0UgH8glJ2DNBVFj8yQ&no=6wRGFRUCAXpuMFgSLAK5Lw
Gordon, N. J., Nucci, L. P., West, C. K., Hoerr, W. A., Uguroglu, M. E., Vukosavich, P., & Tsai, S. L. (1984). Productivity and citations of educational research: Using educational psychology as the data base. Educational Researcher, 13(7), 14–20. https://doi.org/10.3102/0013189X013007014
Gökler, R., & Taştan, N. (2018). Öğretmenlerin kişilik özellikleri ile okul akademik iyimserliği arasındaki ilişkinin incelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38(1), 333–358.
Gürol, M., & Kerimgil, S. (2010). Academic optimism. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 9(1), 929–932. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.12.261
Hanushek, E. A. (1986). The economics of schooling: Production and efficiency in public schools. Journal of Economic Literature, 24(3), 1141–1177.
Hong, F. Y. (2017). Antecedent and consequence of school academic optimism and teachers’ academic optimism model. Educational Studies,43(2), 165–185. https://doi.org/10.1080/03055698.2016.1248902
Hoy, W. K., Tarter, C. J., & Woolfolk Hoy, A. (2006). Academic optimism of schools: A force for student achievement. American Educational Research Journal, 43(3), 425–446. https://doi.org/10.3102/00028312043003425
Hoy, A. W., Hoy, W. K., & Kurz, N. M. (2008). Teacher's academic optimism: The development and test of a new construct. Teaching and teacher education, 24(4), 821–835. https://doi.org/10.1016/j.tate.2007.08.004
Hunt, F. (2015). Review of national education policies: Teacher quality and learning outcomes. Prospects, 45(3), 379-390. http://dx.doi.org/10.1007/s11125-015-9356-z
Kalkan, F., & Dağlı, E. (2021). Öğretmenlerin müdür desteği algıları ile okulların akademik iyimserlik düzeyleri arasındaki ilişki. Yaşadıkça Eğitim, 35(2), 441–458. https://doi.org/10.33308/26674874.2021352273
Karaçam, A., & Pulur, A. (2019). Beden eğitimi öğretmenlerinin başarı algılarında yordayıcı olarak akademik iyimserlik, psikolojik iyi oluş ve fiziksel öz saygı. Kastamonu Education Journal, 27(1), 209–218. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2474
Karakaş, A., Bektaş, F., & Öğdem, Z. (2021). Öğretmenlerin akademik iyimserliklerinin örgütsel bağlılıklarına etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 49–72.
Karataş, E., & Özdemir, M. (2022). Examining the relationship between meaningful work and job engagement. Journal of Theoretical Educational Science, 15(3), 676–698. https://doi.org/10.30831/akukeg.1053090
Karataş, E., & Özdemir, M. (2023). Psychometric properties of the Turkish version of the teacher academic optimism scale. Journal of Psychoeducational Assessment, 41(8), 952–962. https://doi.org/10.1177/07342829231197460
Karataş, E., Özdemir, M., & Vural, G. (2024). How authentic principal leadership influences teacher organisational identification via teacher academic optimism and collective responsibility: a moderated-mediation analysis. Journal of Educational Administration, 62(5), 513–527. https://doi.org/10.1108/JEA-09-2023-0212
Kasapoğlu Tankutay, H. & Çolak, İ. (2025). How school principals’ empowering leadership influences teacher autonomy: The mediating role of teachers' academic optimism. British Educational Research Journal, 51(3), 1255–1270. https://doi.org/10.1002/berj.4125
Kirby, M. M., & DiPaola, M. F. (2011). Academic optimism and community engagement in urban schools. Journal of Educational Administration, 49(5), 542–562. https://doi.org/10.1108/09578231111159539
Kocamanoğlu, S., & Kazak, E. (2024). Examining the relationship between school climate, academic optimism and school effectiveness. Anatolian Journal of Educational Leadership & Instruction/Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi, 12(1), 1–15.
Konaklı, T., Kemer, M., & Çatak, S. (2025). Symphony of success: A scale development study for understanding teacher academic optimism from student perspectives. Psychology in the Schools, 62(9), 2860–2875. http://dx.doi.org/10.1002/pits.23508
Kurum, M., İnce, M., & Eker, C. (2023). Sınıf öğretmenlerinin akademik iyimserlikleri ve mesleki öz yeterlik algıları arasındaki ilişki. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 12(3), 1382–1398. https://doi.org/10.7884/teke.1360038
Lelieur, R., Clycq, N., & Vanhoof, J. (2022). Measuring school and teacher academic optimism in diverse school contexts the validation of the adapted survey for academic optimism. Pedagogische Studiën, 99(2), 93–113.
Lelieur, R., Espejo, J. M. R., Vanhoof, J., & Clycq, N. (2024). Variation in teachers’ academic optimism: Examining the impact of classroom composition and school academic optimism. International Journal of Educational Research, 125, 102350. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2024.102350
Lewis, B. (2023). The relationship between academic optimism and student achievement in Alabama schools. The University of Alabama.
Li, F., Mohammaddokht, F., Hosseini, H. M., & Fathi, J. (2023). Reflective teaching and academic optimism as correlates of work engagement among university instructors. Heliyon, 9(2). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e13735
Mavi, D., Tuti, G., & Ozdemir, M. (2025). How does teacher academic optimism affect teacher self‐efficacy: Mediating role of teacher professional development and teacher subjective well‐being?. Psychology in the Schools, 62(4), 1013–1025. https://doi.org/10.1002/pits.23373
McGuigan, L., & Hoy, W. K. (2006). Principal leadership: Creating a culture of academic optimism to improve achievement for all students. Leadership and Policy in Schools, 5(3), 203–229. https://doi.org/10.1080/15700760600805816
McKinnon, P. J. (2012). Academic optimism of schools and student achievement (Doctoral dissertation). Georgia Southern University.
Nelson, L. M. (2012). The relationship between academic optimism and academic achievement in middle schools in Mississippi. The University of Southern Mississippi.
Newman, M. E. J. (2001). The structure of scientific collaboration networks. Proceedings of the National Academy of Sciences, 98(2), 404–409. https://doi.org/10.1073/pnas.021544898
Ngidi, D. P. (2012). Academic optimism: An individual teacher belief. Educational Studies, 38(2), 139–150. https://doi.org/10.1080/03055698.2011.567830
Ofem, U. J., Idika, D., Otu, B., Ovat, S. V., Arikpo, M. I., Anakwue, A. L., Atah, C. A., Anake, P. M., Ayin, N. N., Edam-Agbor, I. B., Orim, F. S., Ngozi, A. E., Anyiopi, R. U., Nwinyinya, E., & Ibok, E. E. (2024). Academic optimism, capital indicators as predictors of cognitive, affective, and psychomotor learning outcome among students in secondary school. Hierarchical regression approach (HRA). Heliyon, 10(9), 1–20.
Oldaç, Y. I., & Kondakçı, Y. (2020). Multilevel analysis of the relationship between school-level variables and student achievement. Educational Management Administration & Leadership, 48(4), 762–780. https://doi.org/10.1177/1741143219827303
Osher, D., Dwyer, K., & Jackson, S. (2002). Safe, supportive, and successful schools step by step. U.S. Department of Health and Human Services, Substance Abuse and Mental Health Services Administration, Center for Mental Health Services.
Özdemir, M., & Pektaş, V. (2017). Sosyal adalet liderliği ve okul akademik iyimserliği ilişkisinin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 18(2), 576–601. https://doi.org/10.12984/egeefd.328458
Özdemir, M., Eriçok, B., Topaloğlu, H., & Tuti, G. (2024). Transformational leadership and job satisfaction in vocational high schools in Türkiye: a multilevel mediation model of teacher professional learning and self-efficacy. Journal of Educational Administration, 62(3), 309–324. https://doi.org/10.1108/JEA-08-2023-0200
Özdemir, M., Polat, Ş., Küçükçene, M., Sincer, S., & Yürükçü, N. A. (2025). Türkiye’deki okullarda dağıtımcı liderlik, anlamlı iş ve okul akademik iyimserliği arasındaki ilişki: Çok düzeyli bir YEM analizi. Eğitim ve Bilim, 50(222), 187–204. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2025.13286
Özdemir, S., & Kılınç, A. Ç. (2014). Bürokratik okul yapısı ile öğretmenlerin akademik iyimserlik düzeyleri arasındaki ilişki. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 10(1), 1–23.
Pakiş, A. K., & Deniz, M. E. (2020). Farklı branş öğretmenlerinin duygusal zekâ yeteneklerinin akademik iyimserlik ve psikolojik dayanıklılık üzerine etkisi. e-Kafkas Journal of Educational Research, 7(2), 153–166. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.752595
Payton, J. W., Wardlaw, D. M., Graczyk, P. A., Bloodworth, M. R., Tompsett, C. J., & Weissberg, R. P. (2000). Social and emotional learning: A framework for promoting mental health and reducing risk behavior in children and youth. Journal of school health, 70(5), 179–185. https://doi.org/10.1111/j.1746-1561.2000.tb06468.x
Popa, C., Bonchiș, E., & Clipa, O. (2015). Academic optimism of teacher working primary education system. In Rethinking Social Action. Core Values (pp. 1059–1061). Medimond Publishing Company.
Pritchard, A. (1969). Statistical bibliography or bibliometrics?. Journal of Documentation, 25(4), 348–349.
Purkey, S. C., & Smith, M. S. (1983). Effective schools: A review. The Elementary School Journal, 83(4), 427–452. https://doi.org/10.1086/461325
Ratnawati, V., Setyosari, P., Ramli, M., & Atmoko, A. (2021). Development of academic optimism model in learning for junior high school students. European Journal of Educational Research, 10(4), 1741–1753. https://doi.org/10.12973/eu-jer.10.4.1741
Schwabsky, N., Erdogan, U., & Tschannen-Moran, M. (2020). Predicting school innovation: The role of collective efficacy and academic press mediated by faculty trust. Journal of Educational Administration, 58(2), 246–262. https://doi.org/10.1108/JEA-02-2019-0029
Schwarz, M. (2023). Examining the relationship between school academic optimism, enabling school structures, and student achievement in New Jersey public schools during the post-pandemic period [Doctoral dissertation, Seton Hall University]. ProQuest Dissertations & Theses Global. https://www.proquest.com/docview/2932825952
Seligman, M. E. P. (1998). Learned optimism. New York: Pocket Books.
Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. New York, NY: Free Press.
Sezgin, F., & Erdogan, O. (2015). Academic optimism, hope and zest for work as predictors of teacher self-efficacy and perceived success. Educational Sciences-Theory & Practice, 15(1), 7–19. https://psycnet.apa.org/doi/10.12738/estp.2015.1.2338
Shankland, R., & Rosset, E. (2017). Review of brief school-based positive psychological interventions: A taster for practitioners and researchers. Educational & Child Psychology, 34(1), 56–70.
Smith, P. A., & Hoy, W. K. (2007). Academic optimism and student achievement in urban elementary schools. Journal of educational administration, 45(5), 556–568. https://doi.org/10.1108/09578230710778196
Şenay, H. H., & Kondakçı, Y. (2020). Relationships among self-efficacy, academic optimism, ıncome, and student achievement. AERA Online Paper Repository. http://dx.doi.org/10.3102/1573306
Taş, İ. (2024). Sınıf öğretmenlerinin ders başarısını öngörme becerileri ile akademik iyimserlik becerileri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. ProQuest Dissertations & Theses Global. https://www.proquest.com/docview/3132879038?pq-origsite=gscholar&fromopenview=true&sourcetype=Dissertations%20&%20Theses
Taş, B. T., & Tuyan, S. E. (2023). The interplay of Turkish EFL teachers' academic optimism, psychological well-Being, and self-efficacy. Asian Journal of Education and Training, 9(3), 81–87. https://doi.org/10.20448/edu.v9i3.5005
Teague, R. H. (2015). The impact of academic optimism on student achievement in five middle schools. Wayne State University.
Tschannen-Moran, M., & Hoy, W. K. (2007). The differential antecedents of self-efficacy beliefs of novice and experienced teachers. Teaching and Teacher Education, 23(6), 944–956. https://doi.org/10.1016/j.tate.2006.05.003
Tschannen-Moran, M. (2014). Trust matters: Leadership for successful schools. John Wiley & Sons.
Tümkaya, S., & Yetkin, N. (2023). Sınıf öğretmenlerinin bireysel yılmazlıkları ve akademik iyimserlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 65, 12–37. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1102903
Vaux, N. D. (2015). Academic optimism and organizational climate as predictors of academic achievement and school effectiveness [Doctoral dissertation, The University of Alabama]. The University of Alabama Libraries Digital Collections. https://ir-api.ua.edu/api/core/bitstreams/68951da0-1f08-4aac-aef4-1207804cebe2/content
Yıldırım, M., & Arslan, G. (2020). Exploring the associations between resilience, dispositional hope, subjective well-being, and psychological health among adults during early stage of COVID-19. Current Psychology, 41(8), 5712–5722. https://doi.org/10.1007/s12144-020-01177-2
Yıldız, G., & Özer, A. (2012). Examining of adaptability of academic optimism scale into Turkish language. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 47, 566–571. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.06.696
Yılmaz, E., & Kurşun, A. (2015a). Okulların örgütsel kültürü ile akademik iyimserliği arasındaki ilişki. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(35), 46–69.
Yılmaz, E., & Kurşun, A. T. (2015b). Okul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışları ile öğretmenlerin akademik iyimserlik düzeyleri arasındaki ilişki. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(1), 35–48.
Yurt, E. (2022). Academic optimism in the context of social cognitive theory. M. Shelley, V. Akerson, & I. Sahin (Haz.), Proceedings of IConSES 2022-- International Conference on Social and Education Sciences içinde (pp. 229–235). ISTES Organization.
Zhang, J., & Greenier, V. (2023). The mediating role of EFL/ESL teachers’ academic optimism and positive psychological capital in their pedagogical effectiveness. Porta Linguarum An International Journal of Foreign Language Teaching and Learning, (2023c), 121–137. https://doi.org/10.30827/portalin.vi2023c.29632
Zins, J. E., Weissberg, R. P., Wang, M. C., & Walberg, H. J. (Haz.). (2004). Building academic success on social and emotional learning: What does the research say? Teachers College Press.
Zupic, I., & Čater, T. (2015). Bibliometric methods in management and organization. Organizational Research Methods, 18(3), 429–472. https://doi.org/10.1177/1094428114562629
Wang, C., Huang, X., & Xu, P. (2026). From instructional leadership to instructional quality: the critical role of teacher academic optimism. Educational Studies, 52(2), 148–169. https://doi.org/10.1080/03055698.2025.2455608
White, H. D., & McCain, K. W. (1998). Visualizing a discipline: An author co-citation analysis of information science, 1972–1995. Journal of the American Society for Information Science, 49(4), 327–355. https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-4571(19980401)49:4<327::AID-ASI4>3.0.CO;2-4
Wu, J. H., Hoy, W. K., & Tarter, C. J. (2013). Enabling school structure, collective responsibility, and a culture of academic optimism: Toward a robust model of school performance in Taiwan. Journal of Educational Administration, 51(2), 176–193. https://doi.org/10.1108/09578231311304698
Wu, J. H., & Lin, C. Y. (2018). A multilevel analysis of teacher and school academic optimism in Taiwan elementary schools. Asia Pacific Education Review, 19(1), 53–62. https://doi.org/10.1007/s12564-017-9514-5

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gökçen Kayaer ^*
0000-0002-8660-4571
Türkiye

Murat Özdemir
0000-0002-1166-6831
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

12 Haziran 2025

Kabul Tarihi

26 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 43

DOI

https://doi.org/10.52597/buje.1718017

IZ

https://izlik.org/JA95JF37UC

APA

Kayaer, G., & Özdemir, M. (2026). Türkiye’de “Akademik İyimserlik” Çalışmaları: Bibliyometrik Bir Analiz. Bogazici University Journal of Education, 43. https://doi.org/10.52597/buje.1718017

AMA

1.Kayaer G, Özdemir M. Türkiye’de “Akademik İyimserlik” Çalışmaları: Bibliyometrik Bir Analiz. BUJE. 2026;43. doi:10.52597/buje.1718017

Chicago

Kayaer, Gökçen, ve Murat Özdemir. 2026. “Türkiye’de ‘Akademik İyimserlik’ Çalışmaları: Bibliyometrik Bir Analiz”. Bogazici University Journal of Education 43 (Haziran). https://doi.org/10.52597/buje.1718017.

EndNote

Kayaer G, Özdemir M (01 Haziran 2026) Türkiye’de “Akademik İyimserlik” Çalışmaları: Bibliyometrik Bir Analiz. Bogazici University Journal of Education 43

IEEE

[1]G. Kayaer ve M. Özdemir, “Türkiye’de ‘Akademik İyimserlik’ Çalışmaları: Bibliyometrik Bir Analiz”, BUJE, c. 43, Haz. 2026, doi: 10.52597/buje.1718017.

ISNAD

Kayaer, Gökçen - Özdemir, Murat. “Türkiye’de ‘Akademik İyimserlik’ Çalışmaları: Bibliyometrik Bir Analiz”. Bogazici University Journal of Education 43 (01 Haziran 2026). https://doi.org/10.52597/buje.1718017.

JAMA

1.Kayaer G, Özdemir M. Türkiye’de “Akademik İyimserlik” Çalışmaları: Bibliyometrik Bir Analiz. BUJE. 2026;43. doi:10.52597/buje.1718017.

MLA

Kayaer, Gökçen, ve Murat Özdemir. “Türkiye’de ‘Akademik İyimserlik’ Çalışmaları: Bibliyometrik Bir Analiz”. Bogazici University Journal of Education, c. 43, Haziran 2026, doi:10.52597/buje.1718017.

Vancouver

1.Gökçen Kayaer, Murat Özdemir. Türkiye’de “Akademik İyimserlik” Çalışmaları: Bibliyometrik Bir Analiz. BUJE. 01 Haziran 2026;43. doi:10.52597/buje.1718017

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Dergisi'ne Makale Hazırlama ve Gönderme Kuralları

Dergiye gönderilen makaleler başka bir yerde yayımlanmamış veya inceleme için gönderilmemiş olmalıdır. Makaleler, bir araştırma raporu, sistematik literatür taraması veya yeni bir fikir veya modeli tartışan orijinal bir görüş makalesi olabilirler.
Dergi yayınlarında Amerikan Psikoloji Derneği (APA) tarafından hazırlanmış olan standartlar benimsenmiştir. Lütfen dergiye gönderilen makalelerde izlenmesi gereken kurallar için APA 7 yayın kılavuzuna başvurun. Makaleler https://dergipark.org.tr/tr/pub/buje adresinden DergiPark sistemine yüklenmelidir. Makale gönderme kuralları aşağıda sıralanmıştır.
Derginin yayın dilleri Türkçe ve İngilizce’dir. Makale başlığı 20 kelimeyi geçmemelidir. Metnin tamamı, şekiller, tablolar ve kaynaklar hariç, 4500-7500 kelime arasında olmalıdır ve tüm sayfalar, ilk sayfa dahil, sağ üst köşede numaralandırılmalıdır. Ana dilde verilen özete ek olarak, diğer dilde bir özet sunulmalıdır. Bu özetler ayrı sayfalarda yazılmalıdır ve uygulamalı araştırmalar için 100-150, kuramsal makaleler ve literatür taramaları için 75-120 sözcük aralığında olmalıdır. Makale özetinin altında, makalenin ana konusunu yansıtabilecek ve alanın bilimsel dilinde kabul görmüş, 3 ile 5 arasında değişen anahtar kelimeler verilmelidir.

Metin boyunca, Türkçe ve İngilizce karakterlerin rahatça yazılabilmesine izin veren Times veya Arial (10 punto) gibi bir yazı tipi seçilmeli ve aynı yazı tipi metin boyunca kullanılmalıdır.

İnceleme sürecinin bütünlüğünü ve tarafsızlığını sürdürmek için, gönderilen makalelerin titiz bir anonimleştirme sürecinden geçmesi gereklidir. Yazarlardan, makalelerini göndermeden önce aşağıdaki kurallara uymaları beklenmektedir:

Yazarı Tanımlayan Bilgileri Kaldırma: Makale dosyasından adlar, bağlantılar, iletişim bilgileri ve metin içeriğinde veya başlık-altlık bölümlerinde bulunan diğer kimlik bilgileri dahil olmak üzere yazara özgü tüm bilgilerinin kaldırıldığından emin olun.
Alıntıları Anonim Hale Getirme: Makale içinde kendi çalışmalarınızı alıntıladığınızda, yazar adlarını ve ayrıntıları "Yazar" ve yayın yılı ile değiştirerek anonimliği koruyun. Örneğin, "Smith vd. (2020)" ifadesini "Yazar (2020)" ile değiştirin.
Kimliği Gizli Başlık Sayfası: Yazar adlarını ve bağlantıları içermeyen, sadece makale başlığını içeren ayrı bir başlık sayfası oluşturun. Bu başlık sayfasını gönderim süreci sırasında ayrı bir belge olarak yüklemeniz gerekmektedir.
Anonim Dosya Adları: Tüm gönderilen belgelerin dosya adlarında (makale dosyası ve ek materyaller dahil) yazar adları veya kimlik bilgilerini içermemesine dikkat edin.
Teşekkür Bölümünü Kaldırma: Yazar kimliklerini açığa çıkarabilecek herhangi bir teşekkür bilgisini anonimleştirme süreci sırasında makaleden çıkarın.
Tablo ve Şekilleri Kontrol Etme: Tabloları ve şekilleri gözden geçirerek, yazarlarla ilgili herhangi bir bilginin olmadığından veya anonim etiketlerle değiştirildiğinden emin olun.
Ek Materyalleri Gözden Geçirme: Gönderilen makaleye eklenen ek dosyaların veya materyallerin de bu anonimleştirme kurallarına uyduğundan emin olun.
Dosya Özelliklerinin Anonim Hale Getirilmesi: Yazarlar tarafından gönderilen belgelerin dosya özelliklerinde veya meta verilerinde yanlışlıkla yazar bilgisi içerebilecek herhangi bir bilginin olmadığından emin olun. Bu inceleme, belge yazar adları, yorumlar veya diğer tanımlayıcı bilgileri içeren ayrıntıları kapsamaktadır. Yazarlar, bu tür meta verileri incelemek ve göndermeden önce bu tür bilgileri kaldırmak için yazılım araçları veya ayarlarını kullanmalıdır.

Bu kuralları titizlikle takip ederek, yazarlar, makalelerin yalnızca bilimsel içeriği ve değeri temelinde değerlendirildiği adil ve tarafsız bir hakem inceleme sürecine katkıda bulunurlar. Bu anonimleştirme süreci, hakemlerin ve editörlerin makalede sunulan araştırmanın kalitesini ve geçerliliğini nesnel bir şekilde değerlendirebilmesine yardımcı olur.

Kapak Sayfası

Makale hakkında bilgi veren bir ön mektup hazırlanmalıdır. Bu mektup, makale başlığı, yazar(lar)ın adı, unvanı, bağlı olduğu kurum ve birim, adresi, telefon numarası ve e-posta adresi, ORCID numaraları, makalenin bir teze (uzmanlık, doktora, vb.) dayanıp dayanmadığı ve eğer bir konferansta sunulduysa hangi konferansta, nerede ve ne zaman sunulduğuna ilişkin bilgileri içermelidir. Ayrıca, yazışmadan sorumlu olan yazarın kim olduğu belirtilmelidir. Araştırmanın etik kurul onayı hakkındaki gerekli bilgiler de sunulmalıdır.

Tablolar ve Şekiller

Tablolar ve şekiller metin içerisinde özgün yerlerinde sunulmalıdır. Şekiller tıpkı basımla yayınlanacaktır. Bu yüzden şekillerin özgün (ilk) kopyaları gönderilmelidir. Kabul edilen makalelerin elektronik sürümlerindeki şekiller renkli olabilir; ancak lütfen derginin basılı sayılarının siyah beyaz olacağını göz önünde bulundurun. Bu nedenle yazarlar, şekillerini hazırlarken ve gönderirken bu konuyu göz önünde bulundurmalıdır. Şekillerin siyah beyaz baskıda net ve etkili bir şekilde bilgi iletebildiğinden emin olmak önemlidir, çünkü renk bilgisi basılı sürümde görünmeyebilir. Yazarların, şekillerindeki öğeleri ayırt etmek için farklı desenler, gölgelendirme veya etiketleme kullanmalarını öneremekteyiz. Bu uygulama, elektronik veya basılı kopyadan bağımsız olarak okuyucuların şekillerin içeriğini tamamen anlayabilmesini sağlayacaktır.

Atıf Biçimi Örnekleri

Atıf biçimi örneklerini https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/references/examples adresinde bulabilirsiniz.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Dergisi, Yayın Etik Komisyonu (Committee on Publication Ethics-COPE) tarafından geliştirilmiş yayın ilkelerini takip eder. Yazılar daha önce başka bir yerde yayımlanmış ya da başka bir yerde yayım için değerlendirmeye sunulmuş olmamalıdır. Derginin yazı dilleri Türkçe ve İngilizcedir. Her yıl ilk sayı İngilizce, ikinci sayı ise Türkçe yayımlanır. Dergi yayınlarında Amerikan Psikoloji Derneği (American Psychological Association-APA) tarafından hazırlanmış olan standartlar benimsenmiştir. APA kurallarına uymayan makaleler değerlendirmeye alınmayacaktır.

Hakemlik Süreci

Makale değerlendirmede nesnelliği korumak için tüm yazılar çift-kör hakem değerlendirme sürecine tabi tutulmaktadır. Bu nedenle metnin başına yalnızca yazının başlığı konulmalı ve metin içerisinde yazarları işaret eden herhangi bir bilgi olmamalıdır. Makale dosyasının isimlendirilmesinde yazarları işaret eden bilgi olmamalı ve belgeden kişisel bilgiler kaldırılmalıdır. Dergiye gönderilen makalelerin ilk değerlendirilmesi 6-8 hafta içinde tamamlanır. Dergi editörü hakemlerin makale hakkındaki yorumlarını ve önerilerini yazarlarla paylaşır.

Düzeltme ve Makalelerin Geri Çekilmesi

Yazarlar makalelerinde veya araştırma verilerinde hata olduğunu farkettiklerinde editörlere bildirmekle sorumludur. Düzeltme yapılması veya makalenin geri çekilmesi söz konusu olduğunda yazarların editörlerle işbirliği yapmaları beklenir.

İnsanlar veya Hayvanlarla Yapılan Araştırmalar

İnsan ve hayvanların deneysel ya da bilimsel amaçlarla kullanıldığı araştırmalarda ilgili etik kurullardan onay alınmalıdır. Onayın hangi kurumdan, hangi tarihte ve hangi karar veya sayı numarası ile alındığı sunulmalıdır.

Açık Erişim

Dergimizde yayımlanan makaleler, herkesin erişimine ücretsiz bir şekilde açıktır.

Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0)

Paylaş — eseri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz.
Uyarla — karıştır, aktar ve mevcut eserin üzerine inşa et her türlü amaç için, ticari amaç da dahil

Lisans şartlarını yerine getirdiğiniz sürece, lisans sahibi bu özgürlükleri (belirtilen hakları) iptal edemez.

Aşağıdaki şartlar altında:
Atıf — uygun referans vermeli, lisansa bağlantı sağlamalı ve değişiklik yapıldıysa bilgi vermelisiniz. Bunları uygun bir şekilde yerine getirebilirsiniz fakat bu, lisans sahibinin sizi ve kullanım şeklinizi onayladığını göstermez.

Ek sınırlamalar yoktur — Lisansın sağladığı izinlerin kullanımını kanunen kısıtlayacak yasal koşullar ya da teknolojik önlemler uygulayamazsınız.

Telif Hakkı Bildirimi

Yazarlar makalelerinin telif hakkını saklı tutar ve Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Fakültesi’ne makalenin münhasır olmayan yayınlama hakkını verir. Bu hak, makalenin Creative Commons Atıf 4.0 (CC BY) lisansı kapsamında ilk yayımlanma ve dağıtım hakkını içerir.

Yazarlar ayrıca diğer tüm mülkiyet haklarını korur ve makalelerinin gönderilen, kabul edilen veya yayımlanmış sürümlerini kurumsal arşivlerde, kişisel web sitelerinde veya diğer arşivlerde herhangi bir kısıtlama olmaksızın saklayabilirler.

İntihal Denetimi

Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Dergisi, yayın politikaları gereği, akademik bütünlüğü korumak amacıyla yayınlanmak üzere dergiye gönderilen tüm makalelerin intihal taramasından geçirilmesini zorunlu kılar. İntihal taraması, DergiPark sistemi içerisinde intihal.net aracılığıyla otomatik olarak yapılmaktadır. Bu işlem için yazarlardan herhangi bir ücret talep edilmemektedir.

İntihal taraması sonrasında tespit edilen eşleşmeler detaylı bir şekilde incelenir; doğru referans ve atıf içeren eşleşmeler ayrıştırılır. Bir sonraki adımda, geriye kalan eşleşmelerdeki hatalar belirlenerek Yayın Kurulu'na raporlanır. Kurul, intihal raporu ışığında nihai kararını verir. Yazarlardan raporda belirtilen hataları düzeltmeleri istenebilir veya çalışma yazara iade edilebilir.

Ücretlendirme Politikası

Boğaziçi Üniversitesi Eğitim dergisi herhangi bir makale gönderim ve/veya değerlendirme ücreti talep etmemektedir.