An Examination of Preschool Teachers’ Practices Regarding Efficient Water Use

Öz

Today, the rise in environmental problems and the excessive use of natural resources have reached levels that threaten both future generations and current human life. The preschool period plays a crucial role in fostering behaviors related to the economical use of resources and conscious water consumption. In this context, the practices implemented by preschool teachers regarding efficient water use gain importance. The aim of this study is to examine the practices of preschool teachers concerning efficient water use. The research was designed as a case study, one of the qualitative research methods. The sample consists of 40 preschool teachers working in public preschool institutions affiliated with the Ministry of National Education (MoNE) in the central district of Ağrı province during the 2024–2025 academic year. A semi-structured interview form was used as the data collection tool, and the data were analyzed through content analysis. The findings showed that preschool teachers addressed learning outcomes related to efficient water use mostly at a theoretical level. Additionally, half of the participants reported being unable to benefit from out-of-school practices related to the topic. The study recommends incorporating mandatory courses on sustainable environmental education into preschool teacher education programs.

Anahtar Kelimeler

• Efficient water use
• Sustainable environment
• Preschool teachers
• Preschool children

Okul Öncesi Öğretmenlerinin Verimli Su Kullanımı Konusundaki Uygulamalarının İncelenmesi

Öz

Günümüzde çevre sorunlarındaki artış ve doğal kaynakların aşırı kullanımı gelecek nesillerin yanı sıra günümüz insan yaşamını da tehdit eden boyutlara ulaşmıştır. Kaynakların tasarruflu kullanılması ve bilinçli su tüketimine yönelik davranışların bireylere kazandırılmasında okul öncesi dönem önemli bir yere sahiptir. Bu husustan hareketle okul öncesi öğretmenlerinin verimli su kullanımı konusunda yaptıkları uygulamalar ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı okul öncesi öğretmenlerinin verimli su kullanımı konusuna ilişkin uygulamalarının incelenmesidir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması olarak tasarlanmıştır. Çalışmanın örneklemini, 2024–2025 eğitim-öğretim Ağrı ili merkez ilçesinde MEB’e bağlı okul öncesi kurumlarda görev yapan 40 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin verimli su kullanımına yönelik öğrenme çıktılarına teorik boyutta yer verdikleri belirlenmiştir. Çalışmada ayrıca araştırmaya katılan okul öncesi öğretmenlerinin yarısının konu ile ilgili okul dışı uygulamalardan yararlanamadığı belirlenmiştir. Sürdürülebilir çevre eğitimi konularına yönelik okul öncesi öğretmenliği lisans programlarına zorunlu derslerin eklenmesi araştırmanın önerileri arasındadır.

Anahtar Kelimeler

• Verimli su kullanımı
• Sürdürülebilir çevre
• Okul öncesi öğretmenleri
• Okul öncesi dönem çocukları

Destekleyen Kurum

Herhangi bir kurumdan destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Çalışmanın yürütülmesi için Gazi Üniversitesinden 18.06.2025 tarihinde E-77082166-604.01-1264961 sayılı Etik Kurul izni alınmıştır.

Kaynakça

1. Ahi, B. & Alisinanoglu, F. (2015). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Çevre Kavramı Hakkındaki Bilgilerinin Değerlendirilmesi. Avrupa Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 57-69.
2. Ahmad, S. Z., Kamarulzaman, N. A., & Mutalib, A. A. (2021, August). Cultivating recycling awareness in preschoolers using animated interactive comic. In 2021 9th International Conference on Information and Communication Technology (ICoICT) (pp. 104-109). IEEE.
3. Arabaci, M., & Okyay, O. (2023). The effect of shared book reading on preschoolers’ environmental awareness and attitudes. Education, 51(4), 571-583.
4. Ärlemalm‐Hagsér, E., & Elliott, S. (2017). Contemporary research on early childhood education for sustainability. International Journal of Early Childhood, 49(3), 267-272.
5. Arnold, R. D., & Wade, J. P. (2017). A complete set of systems thinking skills. Insight, 20(3), 9-17.
6. Ateş, H. (2025). “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi ve İlkokul Eğitim-Öğretim Programlarının Çevre Eğitimi ve Sürdürülebilirlik Perspektifinden İncelenmesi”, International Social Sciences Studies Journal, 11(5); 871-883.
7. Awewomom, J., Dzeble, F., Takyi, Y.D. (2024). Addressing global environmental pollution using environmental control techniques: a focus on environmental policy and preventive environmental management. DiscovEnviron, 8
8. Aydın, A., & Ceylan, Ş. (2023). Erken çocukluk dönemine ait resimli çocuk kitaplarının çevre okuryazarlığı bileşenleri açısından incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (68), 384-411.

9. Bautista, A., Moreno-Núñez, A., Bull, R., Amsah, F., & Koh, S. F. (2018). Arts-related pedagogies in preschool education: An Asian perspective. Early childhood research quarterly, 45, 277-288.
10. Beauchamp, A. A., Lacoste, Y., Kingsbury, C., & Gadais, T. (2022). When are you taking us outside? An exploratory study of the integration of outdoor learning in preschool and primary education in Quebec. Frontiers in psychology, 13, 955549.
11. Biber, K., & Börekci, C. (2024). Okul Öncesi Eğitime Devam Eden 48-72 Aylık Çocukların ve Ailelerin Sürdürülebilirliğe İlişkin Bilgi ve Uygulamaları. Journal of Uludag University Faculty of Education, 37(3), 974-1007.
12. Borg, F., Winberg, M., & Vinterek, M. (2017). Children’s learning for a sustainable society: Influences from home and preschool. Education Inquiry, 8(2), 151-172.
13. Bourotzoglou, E., Emmanouloudis, D., & Georgopoulos, A. (2016). A Pedagogical Dimension to the Technocratic Problem of Water Management: Preschool Teacher Beliefs and Attitudes Towards Teaching Water Science and Sustainable Management of Water in the Context of Environmental Education. Journal of Engineering Science & Technology Review, 9(2).
14. Büyüköztürk, Ş. (2019). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (26. baskı). Pegem Akademi.
15. Colegrove, M. A. (2017). Reducing Your Water Footprint: An Activity Packet on Water Conservation for Young Children. (Master Thesis), Hamline University.
16. Çağlayan, E. (2020). Sanat eğitiminin geleceğinde okul dışı öğrenme ortamlarının yeri ve önemi. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 5(2), 145-158.
17. Çelik Kahraman, S., & Arıkan A. (2024). Okul öncesi öğretmenlerinin eğitim sürecinde başvurdukları soruların özellikleri: çocuklarla etkileşimlerde soruların niteliğini nasıl artırabiliriz? Eğitim Yansımaları 8(2), 169-187.
18. Davis, J., & Elliott, S. (2023). Young children and the environment: Early education for sustainability. Cambridge University Press.
19. Duhn, I., & Ritchie, J. (2014). Making" eco-waves": early childhood care and education sustainability practices in Aotearoa New Zealand. Children, Youth and Environments, 24(2), 123-145.
20. Erdas Kartal, E., & Ada, E. (2022). Causes, consequences and solutions to environmental problems from the eyes of preschool children. Journal of Education in Science Environment and Health, 8(2), 114-128.
21. Güler, T. (2009). Ekoloji temelli bir çevre eğitiminin öğretmenlerin çevre eğitimine karşı görüşlerine etkileri. Education and Science, 34(151), 30-43.
22. Günay Bilaloğlu, R., & Aktaş Arnas, Y. (2019). Okul Öncesi Eğitimde Aile Katılımı Engelleri ve Süreçte Karşılaşılan Sorunlar. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(3), 804-823.
23. Güzelyurt, T., & Özkan, Ö. (2018). Okul öncesi öğretmenlerinin okul öncesi dönemde çevre eğitimine ilişkin görüşleri: durum çalışması. Turkish Studies, 13, 11.
24. Güzelyurt, T., & Özkan, Ö. (2019). Okul öncesi dönemde çevre eğitimi: Çocuk kitaplarına yönelik bir inceleme. İlköğretim Online, 18(1), 20-30
25. Haav, A., Oja, L., & Piksööt, J. (2024). The Influence of Kindergarten Environment on the Development of Preschool Children’s Physical Fitness. International Journal of Environmental Research and Public Health, 21(6), 761.
26. Hazır, O. (2025). Zihin yetersizliği olan Suriyeli öğrencilerin kültürel, etkileşimsel ve akademik deneyimlerinin aile ve öğretmen perspektifinden incelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(1), 53-77.
27. Hedefalk, M., Almqvist, J., & Östman, L. (2015). Education for sustainable development in early childhood education: A review of the research literature. Environmental Education Research, 21(7), 975-990.
28. Iwasaki, S. (2022). Effects of environmental education on young Children’s water-saving behaviors in Japan. Sustainability, 14(6), 3382.
29. İbiş E, 2017. Değerler eğitimi temelli yaratıcı drama programının 5-6 yaş çocuklarının sosyal becerilerinin gelişimine etkisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylul University.
30. Kahriman-Pamuk, D., & Pramling Samuelsson, I. (2024). Nurturing sustainability in toddlerhood: Investigating preschool teachers’ views and daily practices in a Swedish preschool. Children, 11(12), 1412.
31. Kılıç, R.N. & Köse, M. (2025). Türkiye’de Doğurganlığın Toplam Doğurganlık Hızına Göre Mekânsal Analizi (2014-2024). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(Aile Özel Sayısı), 422-441.
32. Kılınç, F. E., Kurtulmuş, Z., Kaynak-Ekici, K. B. & Bektaş, N. (2021). Okul öncesi öğretmenlerinin etkinlik planı hazırlama becerilerinin incelenmesi: Uyarlama, aile katılımı ve değerlendirme, Trakya Eğitim Dergisi, 11(1), 252-266.
33. Koçak Tumer, B. (2022). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Geri Dönüşüme İlişkin Görüşleri. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 14(27), 693-716.
34. Kos, M., Jerman, J., Anžlovar, U., & Torkar, G. (2016). Preschool Children's Understanding of Pro-Environmental Behaviours: Is It Too Hard for Them? International Journal of Environmental and Science Education, 11(12), 5554-5571.
35. Layna D. (2020). Environmental Individual Responsibility for Accumulated Consequences. Journal of Agricultural and Environmental Ethics 33(1).111-125.
36. Levy, R. V., & Wasmuth, H. (2025). Developmentally Appropriate Practice and its Impact on the Field of Early Child Education and Care in the United States1. International Perspectives on the History of Early Childhood Education: Institution–Family–Profession, 109.
37. Liang, M., Chen, Q., & Zhou, Y. (2022). The Influence of Various Role Models on Children’s Pro-environmental Behaviours. Frontiers in Psychology, 13, 873078.
38. Luo, H., & Li, W. C. (2025). Are they ready for sustainability? A study of the environmental attitudes of early childhood in-service teachers. Early Childhood Education Journal, 53(7), 2641-2654.
39. Mattsson, P., & Laike, T. (2022). Young children’s learning about lighting and turn-off behaviour in preschool environments. Energy and Buildings, 268, 112193.
40. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). SAGE Publications.
41. Millî Eğitim Bakanlığı (2024b). Okul öncesi eğitim programı. https://tegm.meb.gov.tr/dosya/okuloncesi/guncellenenokuloncesiegitimprogrami.pdf
42. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024a). Türkiye yüzyılı Maarif Modeli ortak metin. https://tymm.meb.gov.tr/upload/brosur/ortak_metin.pdf
43. Ngadni, I., & Singh, G. K. S. (2024). An Insight into the Financial Challenges and Sustainability of Private Early Childhood Education Centres in Malaysia. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 14(8), 1434–1457.
44. Okyay, Ö., Demir, Z., Sayın, A., & Özdemir, K. (2021). Ekolojik okuryazarlık eğitiminin okul öncesi öğretmenlerinin ekolojik farkındalığı ve çevreye yönelik motivasyonlarına etkisi. Başkent University Journal of Education, 8(1), 129 - 146.
45. Orbanić, N. D., & Kovač, N. (2021). Environmental awareness, attitudes, and behaviour of preservice preschool and primary school teachers. Journal of Baltic Science Education, 20(3), 373.
46. Özoruç, N., & Bilaloğlu, R. G. (2025). Okul Öncesi Öğretmenlerin Sığınmacı Çocukları Tanıma ve Değerlendirme Sürecindeki Uygulamalarının ve Görüşlerinin İncelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 532-547.
47. Sağır, S. C. & Saraç, S. (2025). Preschool teachers' perceptions of sustainability and their educational practices. National Journal of Education Academy, 9(1), 135-149.
48. Sakalasooriya, N. (2021). Conceptual Analysis of Sustainability and Sustainable Development. Open Journal of Social Sciences, 9, 396-414.
49. Samaltani, D. ve Christidou, V. (2013). Water conservation in the nursery school. Global NEST Journal, 15(3), 421-429.
50. Shiklomanov, I. A. (2000). Appraisal and assessment of world water resources. Water international, 25(1), 11-32.
51. Siron, Y., Fajriyah, S., & Rahmani, N. F. (2021). How to Raise Climate Change Awareness to Early Childhood? Perception of In-Service Teacher and Pre-Service Teacher in Indonesia. Asia-Pacific Journal of Research in Early Childhood Education, 15(1).
52. Şeker, P. T., & Savaş, Ö. (2023). Okul dışı öğrenme ortamlarına ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 64-83.
53. Tarı, A., & Mercan Uzun, E. (2023). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Çevresel Sürdürülebilirlik Hakkındaki Görüşlerinin ve Uygulamalarının İncelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 52(240), 3139-3160.
54. Temel, F., Genç Çopur, H., Akpınar, Ü., İnci, M. A., Karakuş Özdemir, E., Balcı, A., Ertör, E., Kaya, G., Aktemur Gürler, S., Kurupınar, A. ve Ertürk, Z. (2021). "İki Dilli Çocuklar için Türkçe Değerlendirme Aracı (İÇ-TDA)"nın Geliştirilmesi ve Geçerlik-Güvenirlik Çalışması. Ana Dili Eğitimi Dergisi.
55. Temiz, Z., & Semiz, G. K. (2018). Combining art activities and nature in pre-school education. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 2(3), 556-570.
56. Toran, M., & Özgen, Z. (2018). Okul öncesi eğitimde aile katılımı: Öğretmenler ne düşünüyor? Ne yapıyor? Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi 6(3), 229-245.
57. Tümer, N. B. K., & Kaya, Y. (2023). The effects of environmental education given by creative drama method on environmental awareness of preschool children. European Journal of Education Studies, 10(10).
58. Türkiye İstatistik Kurumu. (2023). İl bazında gayrisafi yurt içi hasıla, 2022 (Haber Bülteni No. 45867). https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Il-Bazinda-Gayrisafi-Yurt-Ici-Hasila-2022-45867
59. Türkoğlu, B. (2019). Opinions of preschool teachers and pre-service teachers on environmental education and environmental awareness for sustainable development in the preschool period. Sustainability, 11(18), 4925.
60. United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development. Department of Economic and Social Affairs.
61. United Nations. (2021). The United Nations World Water Development Report 2021: Valuing water.
62. Veloso, S., Tam, C., & Oliveira, T. (2024). Effects of extreme drought and water scarcity on consumer behaviour–The impact of water consumption awareness and Consumers’ choices. Journal of Hydrology, 639, 131574.
63. Višnjić-Jevtić, A., Lepičnik Vodopivec, J., Pribišev Beleslin, T., & Šindić, A. (2022). Unmasking sustainability in early childhood education: Teachers' voices from Bosnia and Herzegovina, Croatia, and Slovenia. International journal of early childhood, 54(1), 119-137.
64. Wang, J., Zhang, Y., & Li, X. (2023). Psychological distance and water conservation behavior: The moderating role of environmental concern. Sustainable Production and Consumption, 35, 12-25.
65. Woodard, R., & Beauchemin, F. (2025). Exploring child-nature-city relations through ecocritical readings of a diverse environmental picturebook. Practice & Critique.
66. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (13. baskı). Seçkin Yayıncılık.
67. Yılmaz, M. (2024). 21. Yüzyılda Ağrı İlinde Demografik Yapının Değişimi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34(3), 1131-1148.
68. Yucasu, Ş. & Kırbağ Zengin, F. (2025). Güncellenen 2024 okul öncesi eğitim programının sürdürülebilir kalkınma amaçları açısından incelenmesi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(42), 438-475.
69. Zaini, A., Cheng, K. M., Ong, T. C., & Yong, S. C. S. C. (2022). Preschool children’s environmental knowledge and the application of multimedia learning for environmental education. In Climate Change and Environmental Sustainability (pp. 195-205).